Ελληνικές εξαγωγές: Οι χαμένες και οι κερδισμένες των δασμών Τραμπ

Οι ελιές, η φέτα, το ελαιόλαδο και το αλουμίνιο πλήττονται περισσότερο από τους δασμούς 20% που επέβαλε ο Τραμπ. Ποιοι θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τις φορολογικές ελαφρύνσεις;

Οι ελληνικές εξαγωγές αναμένεται να υποστούν σοβαρό πλήγμα από την επιβολή δασμών 20% από την κυβέρνηση Τραμπ, ειδικά σε μια περίοδο που παρουσίαζαν συνεχώς ανοδική πορεία.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι εξαγωγές της Ελλάδας προς τις ΗΠΑ το 2024 ανήλθαν σε 2,4 δισ. ευρώ, σε σύνολο 49,9 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό 4,8%. Αν και η έκθεση της Ελλάδας στην αμερικανική αγορά είναι περιορισμένη, υπάρχουν τομείς, όπως τα τρόφιμα, όπου οι εξαγωγές είναι σημαντικές και ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερες προκλήσεις.

Όπως αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ συμβάλλουν περίπου στο 1% του ΑΕΠ. Για το 2024, τα κυριότερα εξαγόμενα προϊόντα προς τις ΗΠΑ περιλάμβαναν τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου, αξίας 551 εκατ. ευρώ (κωδικός 27), τα φρούτα, λαχανικά και ποτά, αξίας 486,6 εκατ. ευρώ (κωδικοί 07, 08, 09, 12, 20, 21, 22), καθώς και το αλουμίνιο και τον χάλυβα (κωδικοί 72, 73, 76), με εξαγωγές ύψους 201,7 εκατ. ευρώ.

Ελιές, αλουμίνιο, φέτα, ελαιόλαδο και κομπόστες ροδάκινου είναι τα προϊόντα που θα πληγούν περισσότερο από την επιβολή των δασμών.

Υπό απειλή η επιτραπέζια ελιά

Η επιτραπέζια ελιά αποτελεί το πιο πολύτιμο εξαγώγιμο αγροτικό προϊόν της Ελλάδας στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Το 2024 σημειώσαμε ρεκόρ στις εξαγωγές, οι οποίες ξεπέρασαν τα 214 εκατομμύρια ευρώ, με τις πωλήσεις προς αυτή τη χώρα να αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 30% του συνόλου των εξαγωγών επιτραπέζιας ελιάς. Πάνω από το 90% της παραγωγής εξάγεται», δήλωσε ο κ. Κώστας Ζούκας, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών Τυποποιητών Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ).

Σύμφωνα με τον ίδιο, μόλις το 8% καταναλώνεται στην εγχώρια αγορά, ενώ η πορεία του κλάδου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις εξαγωγές. «Όταν η μεγαλύτερη αγορά για το προϊόν μας επιβάλλει δασμό 20%, αυτό συνιστά σοβαρό πρόβλημα, καθώς θα αυξήσει την τιμή για τον Αμερικανό καταναλωτή».

Ταυτόχρονα, όπως επισήμανε, εκτός από τους Ευρωπαίους ανταγωνιστές, θα επωφεληθούν και τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία και το Μαρόκο, στις οποίες επιβλήθηκε δασμός μόλις 10%. Αυτό τους δίνει ένα πλεονέκτημα στο κόστος, αν και η ελληνική επιτραπέζια ελιά έχει κερδίσει την προτίμηση των Αμερικανών καταναλωτών λόγω της ποιότητάς της. Σε κάθε περίπτωση, η διαφορά στους δασμούς θα αποτελέσει εφαλτήριο για αυτές τις χώρες να ενισχύσουν τη διείσδυσή τους στην αμερικανική αγορά.

Φέτα και ελαιόλαδο

Ο κ. Παύλος Σατολιάς, πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) και του Αγροτικού Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, εκφράζει με ανησυχία τις αυξήσεις. Σε δηλώσεις του, ανέφερε: «Αναμένουμε να δούμε ποια θα είναι τελικά η κατάσταση. Η αγορά αναστατώνεται από αυτό το γεγονός. Θα υπάρξουν κάποιες ανακατατάξεις και κραδασμοί λόγω της αύξησης των τιμών. Θα εξετάσουμε τι μπορεί να απορροφηθεί σε όλη την παραγωγική αλυσίδα».

Ο κ. Σατολιάς εξέφρασε επίσης σοβαρό φόβο ότι οι καταναλωτές μπορεί να αλλάξουν τις διατροφικές τους συνήθειες. «Δεν είναι καλό να επηρεάζεις την αγορά, ειδικά σε περιόδους που τα προϊόντα έχουν ήδη υψηλό κόστος. Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει τα προϊόντα της», τόνισε.

Όσον αφορά τη φέτα, το 2024 οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ ανήλθαν σχεδόν στα 100 εκατομμύρια ευρώ, με περισσότερους από 10.000 τόνους να εξάγονται.

Ταυτόχρονα, το ελληνικό ελαιόλαδο αρχίζει να αποκτά σημαντική θέση στα ράφια των αμερικανικών καταστημάτων τροφίμων. Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων του Γενικού Προξενείου της Νέας Υόρκης, το 2023, η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 4,7% των εισαγωγών ελαιολάδου στις ΗΠΑ, αυξημένο από 3,3% το 2022, κατατάσσοντας τη χώρα στην 5η θέση. Η αξία των εισαγωγών φτάνει τα 100,7 εκατομμύρια δολάρια.

Ποιες εταιρείες θα επωφεληθούν από πιθανές φορολογικές ελαφρύνσεις

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ελληνικές εταιρείες με παραγωγικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ που αναμένεται να επωφεληθούν από τις ανακοινώσεις του Τραμπ σχετικά με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών, εφόσον οι δασμοί ενισχύσουν τα ομοσπονδιακά έσοδα.

Για παράδειγμα, η Τιτάν και η ΦΑΓΕ. Η Τιτάν, μέσω της Titan America, διαθέτει δύο εργοστάσια στη Φλόριντα και τη Βιρτζίνια. Η ΦΑΓΕ δραστηριοποιείται στις ΗΠΑ από το 2008, με μονάδα παραγωγής γιαουρτιού στη Νέα Υόρκη, με δυναμικότητα 160.000 τόνων.

Δύο ελληνικές εταιρείες θα επωφεληθούν από την απόφαση τους να κατασκευάσουν εργοστάσια στις ΗΠΑ. Η πρώτη είναι η Cenergy, η οποία θα δημιουργήσει εργοστάσιο παραγωγής χερσαίων καλωδίων στη Βαλτιμόρη, το οποίο αναμένεται να λειτουργήσει από το 2028. Η επένδυση αυτή θα φτάσει τα 200 εκατ. ευρώ.

Η δεύτερη εταιρεία είναι η Flexopack, η οποία ήδη διαθέτει θυγατρική στις ΗΠΑ με εμπορική δραστηριότητα, αλλά τώρα προγραμματίζει και παραγωγική επένδυση. Συγκεκριμένα, έχει αποκτήσει έκταση 80 στρεμμάτων στην Πενσυλβάνια για την ανέγερση βιομηχανικής εγκατάστασης, με συνολική επένδυση 33 εκατ. ευρώ.

Πηγή: Pagenews.gr