ΟΟΣΑ: Η αβεβαιότητα, όχι οι δασμοί, είναι η νέα απειλή για το διεθνές εμπόριο

Το διεθνές εμπόριο άντεξε τους κραδασμούς της γεωπολιτικής έντασης και των αυξημένων δασμών το 2025, αλλά η εικόνα αυτή αποδεικνύεται απατηλή. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, ο βασικός κίνδυνος δεν είναι πλέον οι ίδιοι οι δασμοί, αλλά η διαρκής αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές εμπορικές πολιτικές, η οποία λειτουργεί διαβρωτικά σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Η τελευταία ανάλυση του οργανισμού δείχνει ότι οι ισχυρές ροές εμπορίου το 2025 ενισχύθηκαν από προεξόφληση κινδύνου: επιχειρήσεις και κυβερνήσεις επιτάχυναν εισαγωγές και επενδύσεις ενόψει αναμενόμενων περιορισμών. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι εισαγωγές των ΗΠΑ αυξήθηκαν με ετησιοποιημένο ρυθμό 38% το πρώτο τρίμηνο, αντανακλώντας μαζική συσσώρευση αποθεμάτων.

Ωστόσο, αυτό το «μπροστά-τρέξιμο» εξαντλείται γρήγορα.

Βραχυπρόθεσμη ώθηση, μακροπρόθεσμο κόστος

Με βάση δυναμικό υπόδειγμα που καλύπτει 56 ανεπτυγμένες και αναδυόμενες οικονομίες (2017–2025), ο ΟΟΣΑ καταλήγει ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα στην εμπορική πολιτική μειώνει σταδιακά τους όγκους εμπορίου, τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Η μέγιστη αρνητική επίδραση εμφανίζεται περίπου ένα έτος μετά το σοκ, με τις εισαγωγές αγαθών να υποχωρούν κατά 4,2 ποσοστιαίες μονάδες.

Η αρχική ώθηση από την προεξόφληση αντισταθμίζεται από:

• αναβολή επενδυτικών αποφάσεων,
• ασθενέστερη τελική ζήτηση,
• αναδιάρθρωση εφοδιαστικών αλυσίδων μακριά από «επισφαλείς» διαδρομές.

Επενδύσεις και κατανάλωση στο στόχαστρο

Η αβεβαιότητα δεν πλήττει μόνο το εμπόριο. Οι επενδύσεις είναι οι πρώτες που «παγώνουν», καθώς οι επιχειρήσεις αποφεύγουν δεσμεύσεις μακράς διάρκειας χωρίς σαφή κανόνες. Η κατανάλωση ακολουθεί, με τα νοικοκυριά να καθυστερούν δαπάνες όταν το εισόδημα και οι τιμές γίνονται λιγότερο προβλέψιμα.

Όπως σημειώνουν αναλυτές του ΟΟΣΑ, η παρατεταμένη αβεβαιότητα δημιουργεί φαύλο κύκλο που βαθαίνει με τον χρόνο, ακόμη κι αν οι δασμοί δεν εφαρμοστούν άμεσα.

Όταν οι ανακοινώσεις επιδεινώνουν το πρόβλημα

Ενδιαφέρον εύρημα της ανάλυσης είναι ότι οι ανακοινώσεις δασμών συχνά επιτείνουν τη ζημιά. Όταν λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός προϊόντων που επηρεάζονται από νέους δασμούς κατά την ανακοίνωσή τους, η αύξηση των παγκόσμιων εισαγωγών μειώνεται επιπλέον 1,5 ποσοστιαία μονάδα μετά από ένα έτος και περίπου 2 μονάδες μετά από τρία έτη.

Το μήνυμα είναι σαφές: οι επιχειρήσεις αντιδρούν όχι μόνο στα μέτρα, αλλά και στα πολιτικά σήματα κινδύνου.

Αναδυόμενες οικονομίες υπό μεγαλύτερη πίεση

Ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει ότι οι αναδυόμενες οικονομίες είναι δυσανάλογα εκτεθειμένες. Ως κρίκοι στα παγκόσμια δίκτυα μεταποίησης, με υψηλή ενσωμάτωση ξένης προστιθέμενης αξίας, πλήττονται εντονότερα από την αστάθεια, καθώς διαταράσσονται σύνθετες ροές ενδιάμεσων εισροών.

Η επίμονη αβεβαιότητα απειλεί να παγιώσει αναπτυξιακές αποκλίσεις, ευνοώντας οικονομίες με μεγαλύτερη αντοχή και πλήττοντας εκείνες που εξαρτώνται από σταθερούς κανόνες εμπορίου.

Το συμπέρασμα του ΟΟΣΑ

Το διεθνές εμπόριο μπορεί να απορροφήσει σοκ, όχι όμως την αβεβαιότητα χωρίς χρονικό ορίζοντα. Ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η επιστροφή σε προβλέψιμα, κανόνων-βασισμένα πλαίσια και η διεθνής συνεργασία είναι κρίσιμες για τη σταθεροποίηση των προσδοκιών.

Χωρίς αυτά, η ανθεκτικότητα του 2025 κινδυνεύει να αποδειχθεί πρόσκαιρη, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα βραδύτερο και πιο κατακερματισμένο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr