Σουηδία: Η τρομακτική στρατολόγηση ανηλίκων από εγκληματικά δίκτυα για «συμβόλαια θανάτου»

Η Σουηδία, κάποτε σύμβολο κοινωνικής ευημερίας και ισότητας, βυθίζεται σε έναν εφιάλτη εγκληματικής βίας που απειλεί το ίδιο της το μέλλον. Οι συμμορίες, που έχουν εξελιχθεί σε διεθνή εγκληματικά δίκτυα, στρατολογούν πλέον παιδιά – ακόμα και 12χρονους – για να εκτελούν πληρωμένα συμβόλαια θανάτου, πυροβολισμούς και επιθέσεις με χειροβομβίδες. Μια αποκαλυπτική έρευνα του Al Jazeera φέρνει στο φως αυτή την ζοφερή πραγματικότητα, αποκαλύπτοντας πώς η δικαστική επιείκεια προς τους ανήλικους λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας για τους ηγετικούς εγκληματίες, αφήνοντας μια ολόκληρη γενιά εκτεθειμένη σε έναν κύκλο βίας και εκμετάλλευσης.

View this post on Instagram

A post shared by Al Jazeera English (@aljazeeraenglish)

Ο «πόλεμος» των συμμοριών: Από τα ναρκωτικά στην εγκληματική «παιδοχώρα»

Ο πόλεμος των συμμοριών στη Σουηδία έχει πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, με την διεθνή διακίνηση κοκαΐνης και άλλων ναρκωτικών να αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου. Σύμφωνα με την έρευνα του Al Jazeera, που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2025, οι εγκληματικές οργανώσεις όπως η Foxtrot – η μεγαλύτερη εγκληματική δομή της χώρας – έχουν αναπτύξει ένα σύγχρονο μοντέλο εκμετάλλευσης: τη στρατολόγηση παιδιών ως εκτελεστών. Αυτά τα παιδιά, συχνά χωρίς προηγούμενη εμπλοκή σε εγκλήματα, χρησιμοποιούνται ως «αναλώσιμα», εκτελώντας βίαιες πράξεις που οι ενήλικοι ηγέτες αποφεύγουν για να μην ρισκάρουν μακροχρόνιες ποινές.

Η Σουηδία, με πληθυσμό μόλις 10,6 εκατομμυρίων, κατέχει πλέον ένα από τα υψηλότερα ποσοστά θανατηφόρας ένοπλης βίας στην Ευρώπη, με πάνω από 60 δολοφονίες ετησίως που συνδέονται με συμμορίες. Οι επιθέσεις με χειροβομβίδες, που προέρχονται από πλεονάζοντα πυρομαχικά των Βαλκανικών Πολέμων της δεκαετίας του 1990, έχουν γίνει σήμα κατατεθέν αυτού του πολέμου. Πρόκειται για φθηνό τρόπο εκφοβισμού – μια χειροβομβίδα πεταμένη σε πόρτα ή γειτονιά λειτουργεί ως προειδοποίηση, χωρίς απαραίτητα να σκοτώσει. Και αν συλληφθεί ένα παιδί, η ποινή είναι ελαφριά, σε αντίθεση με έναν ενήλικο.

Στατιστικά που συγκλονίζουν: Παιδιά όλο και μικρότερα, αριθμοί σε έκρηξη

Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Μια αστυνομική έκθεση του 2023 εκτιμούσε ότι 1.700 άτομα κάτω των 18 ετών εμπλέκονταν ενεργά σε εγκληματικά δίκτυα. Ωστόσο, νεότερες αναφορές δείχνουν αύξηση, με τον αριθμό να ξεπερνά πιθανότατα τα 2.000 το 2025. Μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου του τρέχοντος έτους, η σουηδική αστυνομία συνέλαβε 66 παιδιά ηλικίας 13-14 ετών για εγκλήματα συμμοριών, σε σύγκριση με μόλις 27 την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Παλαιότερα, οι στόχοι ήταν παιδιά από ευάλωτες περιοχές – γειτονιές χαμηλού εισοδήματος με κοινωνική πρόνοια. Σήμερα, η στρατολόγηση έχει εξαπλωθεί παντού: παιδιά από πλούσιες γειτονιές όπως το Όστερμαλμ της Στοκχόλμης ή την καταπράσινη Μπρόμα στοχεύονται εξίσου. «Κάθε παιδί με κινητό τηλέφωνο κινδυνεύει», δήλωσε αστυνομικός αξιωματούχος στο Al Jazeera. Η αύξηση των υποψήφιων δραστών βίαιων εγκλημάτων στην ηλικιακή ομάδα 15-20 ετών έφτασε το 400% μεταξύ 2014 και 2023.

Η νομική «ασπίδα» που προστατεύει τους εγκληματίες

Στη Σουηδία, η ποινική μεταχείριση των ανηλίκων είναι επιεικής: παιδιά κάτω των 15 ετών δεν φυλακίζονται καθόλου, ενώ όσοι είναι 15-17 ετών εκτίουν ποινές σε κλειστές φροντίδες ανηλίκων (SiS), όχι σε φυλακές ενηλίκων. Αυτό το σύστημα, σχεδιασμένο για προστασία, γίνεται όπλο στα χέρια των συμμοριών. Οι έρευνες δυσκολεύονται: συνεντεύξεις με παιδιά απαιτούν παρουσία ενηλίκου και ειδικά εκπαιδευμένων αστυνομικών, ενώ οι κοινωνικές υπηρεσίες μπορούν να διακόψουν τη διαδικασία αν θεωρηθεί επιβλαβής για το παιδί.

Επιπλέον, τα παιδιά αφήνουν ελάχιστα ίχνη: χωρίς τραπεζικούς λογαριασμούς, άδειες οδήγησης ή επαγγελματικό ιστορικό, η αστυνομία δυσκολεύεται να χαρτογραφήσει την ιεραρχία της συμμορίας και να φτάσει στους πραγματικούς ενόχους. «Είναι ένα επιχειρηματικό μοντέλο εκμετάλλευσης», εξηγεί η σουηδική αστυνομία, όπου τα παιδιά λειτουργούν ως «ανθρώπινα ασπίδια» για τους ηγέτες που συχνά κρύβονται στο εξωτερικό.

Η «διαφημιστική εκστρατεία» στα social: Συμβόλαια θανάτου σαν «παιχνίδι»

Η στρατολόγηση ξεκινά συχνά online, μέσω πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης ή κρυπτογραφημένων εφαρμογών όπως το Telegram. Μια χαρακτηριστική περίπτωση ήταν το κανάλι «Samurai Barnen» (Παιδιά Σαμουράι), με 11.000 μέλη, που έκλεισε στα τέλη του 2024 μετά από καταγγελία της αστυνομίας. Στιγμιότυπα δείχνουν «συμβόλαια δολοφονίας» με τιμές: 800.000-1.000.000 SEK (85.000-107.000 δολάρια) για επείγουσα δολοφονία στη Μάλμε, 30.000-50.000 SEK για ρίψη χειροβομβίδας.

Οι αναρτήσεις παρουσιάζονται ως «προκλήσεις» ή «αποστολές», μια τεχνική παιχνιδοποίησης που κάνει την βία ελκυστική και λιγότερο τρομακτική για τα παιδιά. Ο Salman Khan, διευθυντής προγράμματος εξόδου από συμμορίες στο Fryshuset, εξηγεί ότι η διαδικασία από την πρώτη επαφή μέχρι την πράξη διαρκεί από ημέρες έως μήνα. Παιδιά 12 ετών, συχνά με προβλήματα όπως εθισμός ή διαταραχές προσοχής, παρασύρονται με υποσχέσεις κύρους και γρήγορου χρήματος – χρήματα για ρούχα, αλυσίδες, τηλέφωνα και πολυτελή ζωή, εμπνευσμένα από social media και σειρές όπως το Scarface.

Παλιά, τα παιδιά ήθελαν να γίνουν αρχηγοί σαν τον Τόνι Μοντάνα. Σήμερα, ο κύρος είναι να είσαι ο «δολοφόνος» – μια αντιστροφή ρόλων που δίνει άμεση επιβεβαίωση και πρόσβαση σε έναν κόσμο φαντασίας.

Η ιεραρχία της στρατολόγησης: Οι 4 ρόλοι του εγκλήματος

Η σουηδική αστυνομία έχει εντοπίσει τέσσερις βασικούς ρόλους στην αλυσίδα:

• Ο ηθικός αυτουργός: Ο ηγέτης της συμμορίας, συχνά στο εξωτερικό (π.χ. Τουρκία ή Ισπανία), που διατάζει και χρηματοδοτεί το χτύπημα, αποφεύγοντας έκδοση και αντίποινα.
• Ο στρατολόγος: Το πρόσωπο που επιλέγει και προετοιμάζει το παιδί, συχνά μέσω chat, εκμεταλλευόμενο εκφοβισμό ή υποσχέσεις.
• Ο παράγοντας διευκόλυνσης: Παρέχει όπλα, επαφές και logistics – όπως στην υπόθεση της Σούντσβαλ, όπου ένας ενήλικας ονόματι Άξελ έδινε τα απαραίτητα.
• Ο δράστης: Συνήθως άπειρο παιδί, χωρίς σύνδεση με το δίκτυο, που εκτελεί και απορρίπτεται μετά.

Αυτή η δομή καθιστά δύσκολη την αποδόμηση των δικτύων.

Στόχοι: Από τα «ευάλωτα» παιδιά σε όλους

Παλιά, οι συμμορίες έψαχναν σε σπίτια HVB – ειδικές δομές φροντίδας για ευάλωτα παιδιά που δεν μπορούν να ζήσουν στο σπίτι λόγω κακοποίησης ή φτώχειας. Μια μελέτη του 2025 από την Acta Publica δείχνει ότι αυτά τα παιδιά, ενεργά στα social, είναι πρωταρχικοί στόχοι. Ακόμα και εκεί, στρατολογημένα παιδιά συνεχίζουν να στρατολογούν άλλα.

Σήμερα, η βία εξαπλώνεται σε ευάλωτες περιοχές – γειτονιές με χαμηλή εμπιστοσύνη στις αρχές και παράλληλες δομές εξουσίας, σύμφωνα με το Σουηδικό Εθνικό Συμβούλιο για την Πρόληψη του Εγκλήματος (Brå). Η ανισότητα πλούτου, η υψηλότερη στην Ευρώπη σύμφωνα με έκθεση της UBS, δημιουργεί έδαφος γόνιμο για υποσχέσεις κύρους και χρήματος, όπως εξηγεί η εγκληματολόγος Camila Salazar Atias.

Η απάντηση της κυβέρνησης: Τιμωρητική στροφή ενόψει εκλογών

Η σημερινή κυβέρνηση έχει στραφεί σε τιμωρητική πολιτική: κατάργησε μειωμένες ποινές για 18-20 ετών και προτείνει μείωση ορίου ηλικίας στα 13 έτη για σοβαρά εγκλήματα, με ειδικές φυλακές ανηλίκων. Επιπλέον, επιτρέπονται κοριφές σε παιδιά κάτω των 15.

Ωστόσο, ειδικοί όπως ο Salman Khan προειδοποιούν: τέτοια μέτρα μπορεί να χειροτερέψουν την κατάσταση, χωρίς πρόληψη και υποστήριξη. Προτείνουν συνεργασίες σχολείων, κοινωνικών υπηρεσιών και αστυνομίας (SSPF, SIG) για έγκαιρη παρέμβαση. Από τον Ιούλιο 2025, νέος Νόμος Κοινωνικών Υπηρεσιών ευθυγραμμίζεται με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Ένα μέλλον υπό απειλή: Η Σουηδία ψάχνει λύσεις πριν είναι αργά

Η στρατολόγηση παιδιών δεν είναι απλώς εγκληματικό φαινόμενο – είναι παραβίαση των δικαιωμάτων της παιδικής ηλικίας, όπως τονίζει η Humanium. Με κορίτσια να γίνονται «hitwomen» για 13.000 λίρες ανά χτύπημα, και περιπτώσεις όπως αυτή ενός 12χρονου στη Μάλμε που εκτέλεσε δολοφονία, η Σουηδία καλείται να δράσει άμεσα. Η πρόληψη, η εκπαίδευση και η κοινωνική ενσωμάτωση είναι τα όπλα ενάντια σε αυτό το «Πανδώρα’s box» που έχει ανοίξει, όπως λέει ο Khan. Χωρίς αυτά, η χώρα ρισκάρει να χάσει μια ολόκληρη γενιά σε έναν κύκλο αίματος και απελπισίας.

Πηγή: Pagenews.gr