Ευρωπαϊκή Ένταση: από τη Λευκορωσία έως Κύπρο — πώς οι ευρω-γηπεδικές συγκρούσεις δοκιμάζουν την ΕΕ

Η ΕΕ δεν είναι πια κοινός τόπος ευημερίας και κανονικότητας· είναι στρατηγικός ηγεμόνας υπό πίεση, με εσωτερικές ρήξεις και εξωτερικές προκλήσεις που αναδιαμορφώνουν τον ρόλο της στο παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Η Ευρώπη ανάμεσα σε Τουρκία, Ρωσία και ΝΑΤΟ

Οι ανησυχίες που εκφράζονται από Ευρωπαίους αξιωματούχους για την ΕΕ δεν είναι απλώς ακόμη μία φράση σε άρθρο του Politico — αντανακλούν μια βαθύτερη γεωστρατηγική κρίση της ηπείρου, η οποία μετατρέπεται από παγκόσμιο πυλώνα σταθερότητας σε θεατή του δικού της μέλλοντος.

Στο επίκεντρο αυτής της παράδοξης στρατηγικής κατάστασης βρίσκεται η επικείμενη προεδρία της Κύπρου στο Συμβούλιο της ΕΕ, η οποία εντείνει παθογένειες αντί να την ενοποιεί. Οι παλαιές εντάσεις με την Τουρκία προκαλούν αμφιβολίες για τη συνεργασία ΕΕ–ΝΑΤΟ, θέτοντας σε δοκιμασία τη συνοχή του ευρωπαϊκού αμυντικού πλαισίου.

Είναι ενδεικτικό ότι διπλωμάτες στις Βρυξέλλες εκφράζουν ανοιχτά: «Είμαστε πολύ ανήσυχοι» για το πώς η κυπριακή στάση θα επηρεάσει την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και στρατηγική συνεργασία.

Μια ΕΕ που παλεύει να ορίσει το μέλλον της άμυνας

Στην ίδια αυξημένη γεωπολιτική πίεση προστίθεται και η προσπάθεια των 27 να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή αμυντική ικανότητα, όχι μόνο ως συμπλήρωμα του ΝΑΤΟ αλλά ως αυθύπαρκτη στρατηγική δύναμη. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τελευταίας Συνόδου Κορυφής, υπάρχει σαφής στόχος για ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας ως το 2030, με σημαντικά έργα και προγράμματα σε κρίσιμους τομείς, από διαστημική ασφάλεια έως στρατιωτική κινητικότητα.

Αυτό δεν είναι φιλολογία. Είναι πραγματική μετατόπιση από τη λεπτή διπλωματία στην πολιτική ισχύ. Η πίεση που ασκείται στην κυπριακή προεδρία να διαχειριστεί θέματα όπως το πρόγραμμα SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ αποκαλύπτει ότι η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή.

Μια ήπειρος μεταξύ Ρωσίας, Τουρκίας και Ατλαντικού Άξονα

Ηγετικές φωνές στις Βρυξέλλες παραδέχονται ότι οι παραδοσιακές γραμμές άμυνας δοκιμάζονται όπως ποτέ άλλοτε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις συνεχείς ρωσικές προκλήσεις. Η ΕΕ έχει παρατείνει τα περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας, όμως η απειλή παραμένει παρούσα και η ανάγκη ενοποιημένης στρατηγικής γίνεται πιο μαζική κάθε ημέρα.

Την ίδια στιγμή, το κυπριακό ζήτημα και οι σχέσεις της Λευκωσίας με την Άγκυρα επανέρχονται στο προσκήνιο, δημιουργώντας ρήγματα ακόμη και στις πιο θεμελιώδεις συνεργασίες μεταξύ κράτους–μέλους και ενός στρατηγικού εταίρου στο ΝΑΤΟ.

Αυτή η πολυεπίπεδη πίεση δεν αφορά απλώς την «οικονομική και πολιτική σταθερότητα» — είναι δοκιμασία στρατηγικής αυτονομίας και γεωπολιτικής συνοχής.

Μια ΕΕ σε μεταλλαγή στρατηγικής ταυτότητας

Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια καθοριστική καμπή: μία ηπειρος που θέλει να μετατραπεί από έναν υπό αμυντική ομπρέλα σύμμαχο σε έναν ισχυρό αυτόνομο παράγοντα παγκόσμιας ασφάλειας. Η διαχείριση της τουρκικής σχέσης, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και η αυτοπροσδιοριζόμενη στρατηγική απέναντι σε Ρωσία και ΗΠΑ δεν είναι απλές επιλογές· είναι υπαρξιακές αποφάσεις.

Κάτω από αυτή την πίεση, η Ευρώπη δεν μοιάζει πλέον με έναν ενιαίο πολιτικό οργανισμό που διαπραγματεύεται οικονομικά προνόμια· μοιάζει με μια γεωστρατηγική δύναμη που αναζητεί τα δικά της όρια και αξίες — σε μια εποχή όπου κανένα κράτος δεν μπορεί να σταθεί μόνο του, και καμία συμμαχία δεν είναι αυτονόητη.

Η ανησυχία των Ευρωπαίων για την κυπριακή προεδρία και οι ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ αντικατοπτρίζουν μια βαθύτερη στρατηγική κρίση — όχι απλώς μία πολιτική αντιπαράθεση, αλλά μια αναγέννηση ευρωπαϊκής γεωστρατηγικής ταυτότητας εν μέσω ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον.

Πηγή: pagenews.gr