Έβερεστ: Η «χωματερή» που αγγίζει τα σύννεφα – Γιατί απέτυχε το φιλόδοξο πρόγραμμα καθαρισμού και τι έρχεται

50 τόνοι σκουπιδιών στην κορυφή του κόσμου – Το Νεπάλ καταργεί το σύστημα εγγύησης και ετοιμάζει νέο, πιο αυστηρό μηχανισμό με μη επιστρεφόμενο τέλος

Το Όρος Έβερεστ, η ψηλότερη κορυφή του πλανήτη, έχει μετατραπεί σε μια γιγάντια χωματερή στα 8.848 μέτρα, με εκτιμήσεις να κάνουν λόγο για περίπου 50 τόνους απορριμμάτων – από άδειες φιάλες οξυγόνου και εξοπλισμό μέχρι ανθρώπινα απόβλητα. Το φιλόδοξο πρόγραμμα του Νεπάλ που ενθάρρυνε τους ορειβάτες να κατεβάζουν σκουπίδια έναντι επιστροφής εγγύησης 4.000 δολαρίων κατέληξε σε αποτυχία και καταργείται, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πιο αυστηρό σύστημα.

Το πρόγραμμα του 2014: Υποσχέσεις που δεν υλοποιήθηκαν

Το μέτρο εισήχθη το 2014 με στόχο να αντιμετωπιστεί η περιβαλλοντική κρίση στην κορυφή. Οι ορειβάτες κατέβαλλαν εγγύηση 4.000 δολαρίων, που επιστρεφόταν μόνο αν κατέβαζαν τουλάχιστον 8 κιλά σκουπιδιών. Η ιδέα ήταν απλή: να μετατρέψει τους ίδιους τους επισκέπτες σε «καθαριστές» του βουνού.

Παρά την επιστροφή της εγγύησης σε χιλιάδες ορειβάτες, η κατάσταση δεν βελτιώθηκε. Όπως εξηγεί ο Χιμάλ Γκαουτάμ, διευθυντής του Υπουργείου Τουρισμού του Νεπάλ, το πρόγραμμα έγινε «διοικητικό βάρος». Τα σκουπίδια που κατέβαζαν οι ορειβάτες προέρχονταν κυρίως από τα χαμηλότερα καταλύματα (base camps), όχι από τα υψηλότερα σημεία όπου η ρύπανση είναι πιο σοβαρή.

Επιπλέον, η παρακολούθηση ήταν ανεπαρκής: υπήρχε μόνο ένα σημείο ελέγχου στον παγετώνα Khumbu, χωρίς μηχανισμούς επιτήρησης στα κρίσιμα υψόμετρα. Πολλοί ορειβάτες φέρεται να «ξεφόρτωναν» σκουπίδια από χαμηλότερα σημεία για να πάρουν πίσω την εγγύηση, χωρίς πραγματικό όφελος για την κορυφή.

Η νέα προσέγγιση: Μη επιστρεφόμενο τέλος και ειδικό ταμείο

Οι αρχές του Νεπάλ προχωρούν σε ριζική αλλαγή. Το νέο σύστημα θα περιλαμβάνει μη επιστρεφόμενο τέλος καθαρισμού – πιθανώς γύρω στα 4.000 δολάρια ανά ορειβάτη – που θα χρηματοδοτεί:

• Δημιουργία σημείων ελέγχου σε «στρατηγικές» τοποθεσίες, όπως το Camp Two.
• Πρόσληψη φρουρών για αυστηρή επιτήρηση και διασφάλιση ότι οι ορειβάτες κατεβάζουν τα απόβλητά τους.
• Ίδρυση ειδικού ταμείου αποκλειστικά για την καθαριότητα και τη συντήρηση του βουνού – κάτι που μέχρι τώρα δεν υπήρχε.

Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές ελπίζουν να μετατρέψουν την ευθύνη από προαιρετική σε υποχρεωτική, αναγκάζοντας τους ορειβάτες να συμμορφώνονται χωρίς «παραθυράκια».

Η περιβαλλοντική κρίση στην «στέγη του κόσμου»

Το Έβερεστ δέχεται εκατοντάδες ορειβάτες κάθε χρόνο, με τον αριθμό να αυξάνεται ραγδαία λόγω της εμπορευματοποίησης της ανάβασης. Τα 50 τόνοι απορριμμάτων περιλαμβάνουν όχι μόνο πλαστικά και μέταλλα, αλλά και ανθρώπινα απόβλητα που δεν αποσυντίθενται στο ακραίο κλίμα. Οι παγετώνες λιώνουν λόγω κλιματικής αλλαγής, αποκαλύπτοντας όλο και περισσότερα σκουπίδια από παλιές αποστολές.

Παρά τις προσπάθειες καθαρισμού από εθελοντές και Σέρπα, η ρύπανση παραμένει ανεξέλεγκτη, απειλώντας το οικοσύστημα και την ίδια την εικόνα του βουνού ως φυσικού θαύματος.

Ελπίδες για ένα πιο καθαρό Έβερεστ

Η κατάργηση του παλιού προγράμματος και η εισαγωγή του νέου αποτελούν παραδοχή αποτυχίας, αλλά και βήμα προς πιο αποτελεσματική διαχείριση. Οι αρχές του Νεπάλ, που εξαρτώνται οικονομικά από τον τουρισμό ορειβασίας, αντιλαμβάνονται ότι η βιωσιμότητα είναι απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία.

Αν το νέο σύστημα εφαρμοστεί σωστά, με αυστηρούς ελέγχους και διαφάνεια στη χρήση των εσόδων, το Έβερεστ μπορεί να αρχίσει να απαλλαγεί από το βάρος δεκαετιών ρύπανσης. Μέχρι τότε, η «στέγη του κόσμου» συνεχίζει να είναι η υψηλότερη – και πιο ντροπιαστική – χωματερή του πλανήτη.

Πηγή: Pagenews.gr