Αιώνιοι» φοιτητές στην Ελλάδα: πότε το πτυχίο γίνεται… φάντασμα και γιατί η Νομική ξεχωρίζει

Σε μια κίνηση που μεταμορφώνει την εικόνα της ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα, χιλιάδες φοιτητές αποχαρακτηρίζονται από τα μητρώα των πανεπιστημίων, με την Νομική Σχολή Αθηνών να πρωταγωνιστεί στην υπόθεση των λεγόμενων «αιώνιων» φοιτητών. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει όχι απλώς ένα διοικητικό μέτρο, αλλά μια ευρύτερη συζήτηση για τις σχέσεις ανάμεσα στην εκπαίδευση, την αγορά εργασίας και τις κοινωνικές προτεραιότητες της χώρας.

Τι σημαίνει «αιώνιος φοιτητής»

Ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει άτομα που παραμένουν εγγεγραμμένοι στα πανεπιστήμια για δεκαετίες, ξεπερνώντας κατά πολύ το τυπικό χρόνο σπουδών. Πλέον, με τις αλλαγές στη νομοθεσία που θέτουν όρια στη διάρκειά τους — αποτέλεσμα μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στη βελτίωση της λειτουργίας των ΑΕΙ — πολλοί από αυτούς χάνουν τον φοιτητικό τους «τίτλο».

Στη Νομική Αθηνών, για παράδειγμα, περίπου 26.000 φοιτητές που είχαν εισαχθεί ακόμα και πριν από το 1980 διαγράφονται από τις λίστες, δηλώνοντας πολλές περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν πλέον συνταξιοδοτηθεί ή ζουν άλλη επαγγελματική ζωή.

Παιδαγωγική ή κοινωνική «βόμβα»;

Κεντρικό ερώτημα που προκύπτει είναι γιατί τόσοι φοιτητές δεν ολοκλήρωσαν τις σπουδές τους — μπορούσαν ή δεν ήθελαν;. Στην περίπτωση της Νομικής, η **απάντηση που προβάλλεται είναι ότι πολλοί μπήκαν στη σχολή επειδή μπορούσαν και όχι επειδή ήθελαν πραγματικά να σπουδάσουν τον κλάδο. Η Νομική θεωρείται παραδοσιακά υψηλής ζήτησης σχολή — με βάση εισαγωγής που για χρόνια ξεπερνούσε τα 18.000 μόρια — και λειτουργεί συχνά ως σημείο αναφοράς κοινωνικής καταξίωσης.

Εκπαιδευτικοί παρατηρητές υποστηρίζουν ότι αυτή η δυναμική — να επιλέγει κανείς σχολή με γνώμονα τη βαθμολογία και όχι το ενδιαφέρον — δημιουργεί φαινόμενα όπου υψηλού επιπέδου μαθητές εγκαταλείπουν σπουδές που θεωρητικά «μπορούν» να ολοκληρώσουν αλλά δεν επιθυμούν.

Κοινωνικό και πολιτικό παρασκήνιο

Το πολιτικό πλαίσιο δεν είναι άμοιρο ευθυνών. Η ανάγκη για στατιστική «εκκαθάριση» των μη ενεργών φοιτητώναντανακλά μεγαλύτερες ανησυχίες για την αποτύπωση του πραγματικού μεγέθους της φοιτητικής κοινότητας, την εικόνα των πανεπιστημίων στο εξωτερικό και τη διαχείριση δημόσιων πόρων. Άλλωστε, σε άλλες πηγές έχει αναφερθεί ότι μέχρι και 333.741 φοιτητές — σχεδόν το 48% του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού στην Ελλάδα — μπορεί να θεωρούνται «αιώνιοι» υπό το νέο πλαίσιο.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια αντίθετη φωνή που βλέπει τον όρο «αιώνιος φοιτητής» ως μια ιστορική υπερβολή ή μύθο και προειδοποιεί ότι η συζήτηση μπορεί να τροφοδοτεί μια συντηρητική αντίληψη για την ανώτατη εκπαίδευση, η οποία απλώς στοχοποιεί φοιτητές και όχι τα πραγματικά δομικά προβλήματα των ΑΕΙ.

Εκπαιδευτικές επιλογές στην εποχή των αριθμών

Η συζήτηση ξεπερνά τα όρια του πανεπιστημίου. Θίγει το βαθύτερο ζήτημα της επιλογής σπουδών στην Ελλάδα: σχολές υψηλής ζήτησης προσελκύουν υποψηφίους με βάση βαθμολογικά κριτήρια, αλλά όχι πάντα με βάση πραγματικό ενδιαφέρον ή επαγγελματικό προσανατολισμό. Αυτό εντείνει φαινόμενα όπου οι φοιτητές — παρότι «μπορούν» — τελικά εγκαταλείπουν τις σπουδές τους χωρίς σαφή προοπτική.

Η διαγραφή των «αιώνιων» φοιτητών αποτελεί μια διοικητική αναδιάρθρωση με βαθύτερες εκπαιδευτικές και κοινωνικές προεκτάσεις. Δεν είναι απλά ένας καθαρισμός λιστών, αλλά ο καθρέφτης μιας μεταβαλλόμενης σχέσης μεταξύ εκπαίδευσης, φιλοδοξίας, και επαγγελματικού προσανατολισμού στην ελληνική κοινωνία του 21ου αιώνα.

Πηγή: pagenews.gr