Ο Χαμενεΐ μαθαίνει από το πάθημα του Μαδούρο — σχέδιο διαφυγής στη Ρωσία αν καταρρεύσει το καθεστώς

Το γεωπολιτικό τοπίο στη Μέση Ανατολή αιφνιδιάζεται από νέες πληροφορίες ότι ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με δημοσιεύματα διεθνών μέσων ενημέρωσης, έχει ενεργοποιήσει ένα «σχέδιο έκτακτης ανάγκης» (Plan B) που προβλέπει τη διαφυγή του στη Ρωσία εάν οι μαζικές διαδηλώσεις και κοινωνικές αναταραχές στη χώρα συνεχίσουν να εντείνονται και αν οι δυνάμεις ασφαλείας εγκαταλείψουν την υποστήριξη του καθεστώτος. 

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η βρετανική The Times, το σχέδιο – που περιγράφεται ως ένας εφεδρικός μηχανισμός επιβίωσης του 86χρονου θρησκευτικού ηγέτη και των στενών συνεργατών του, συμπεριλαμβανομένων μελών της οικογένειας και βασικών αξιωματούχων – προβλέπει ότι θα εγκαταλείψουν την Τεχεράνη και θα κατευθυνθούν προς Μόσχα, όπου θεωρείται ότι θα μπορέσουν να αναζητήσουν ασφάλεια σε περίπτωση πλήρους κατάρρευσης της εξουσίας.

«Το σχέδιο, που αποκαλείται ‘Plan B’, περιλαμβάνει την διαφυγή του Χαμενεΐ μαζί με περίπου 20 στενούς συνεργάτες και μέλη της οικογένειας, εφόσον αποδειχθεί ότι οι δυνάμεις ασφαλείας δεν μπορούν να ελέγξουν τις διαδηλώσεις» — αναφέρει πηγή ασφαλείας στο The Times.

Αυτό το σενάριο δεν εμφανίζεται έξω από το κενό: επηρεάζεται από τον τρόπο με τον οποίο η ισχύς των καθεστώτων δοκιμάζεται σήμερα διεθνώς. Η γνώση ότι ένας στενός σύμμαχος της Ρωσίας, όπως ο πρώην πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ Αλ-Άσαντ, είχε προνοήσει και «βρήκε καταφύγιο» στη Μόσχα κατά τη διάρκεια αναταράξεων στο καθεστώς του το 2024, φαίνεται ότι έχει επηρεάσει παρόμοια στρατηγικά σχέδια σε άλλα καθεστώτα της ευρύτερης περιοχής. 

Προς τι αυτή η προετοιμασία;

Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει βρεθεί αντιμέτωπη με στενές μεταβολές στην εσωτερική της πολιτική και αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια, οι οποίες εκδηλώνονται με μαζικές διαδηλώσεις και αυξανόμενη αμφισβήτηση του καθεστώτος. Αυτές οι κοινωνικές πιέσεις, σε συνδυασμό με οικονομική δυσπραγία και διεθνή απομόνωση, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον όπου η παραδοσιακή αυθαιρεσία μπορεί να μην είναι πλέον βιώσιμη.

«Ο Χαμενεΐ φαίνεται να θεωρεί πιθανή την αποστασία δυνάμεων ασφαλείας ή την αδυναμία τους να ελέγξουν την κατάσταση, και ως εκ τούτου προετοιμάζει μια έξοδο προς τη Μόσχα.»

Η επιλογή της Ρωσίας ως ενδεχόμενος προορισμός για μια τέτοια διαφυγή αντλεί έμπνευση όχι μόνο από την επαφή των καθεστώτων στη Μέση Ανατολή με το Κρεμλίνο ως σύμμαχο, αλλά και από ιστορικά παραδείγματα όπως αυτό της Συρίας, όπου ισχυροί ηγέτες έχουν χρησιμοποιήσει τη ρωσική υποστήριξη όχι μόνο πολιτικά αλλά και προσωπικά σε στιγμές κρίσης. 

Γεωπολιτικές προεκτάσεις

Η ύπαρξη ενός τέτοιου πλάνου για τον Χαμενεΐ αντανακλά όχι μόνο την πολιτική αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό του Ιράν, αλλά και τη γεωπολιτική αναδιάταξη δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή. Η Μόσχα έχει αυξηθεί ως σταθερός σύμμαχος σε κράτη που αντιμετωπίζουν δυτικές πιέσεις ή εσωτερικές κρίσεις, και η δυνατότητα ενός υψηλού επιπέδου προσώπου να καταφεύγει εκεί υπογραμμίζει την στρατηγική στροφή των αυταρχικών καθεστώτων προς τη ρωσική υποστήριξη όταν απειλείται η εξουσία τους. 

Τι σημαίνει αυτό για τη διεθνή σκηνή;

Η προετοιμασία για μια υποτιθέμενη διαφυγή του Χαμενεΐ δείχνει ότι ακόμη και οι πιο ισχυρές αυταρχικές δομές δεν θεωρούν δεδομένη τη μακροβιότητα της εξουσίας τους, και ενσωματώνουν πλέον σχέδια επιβίωσης πέρα από τα τοπικά τους όρια. Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον όπου καθεστώτα σε Βενεζουέλα, Συρία και Ιράν αναθεωρούν τις επιλογές τους υπό πίεση, η γεωπολιτική «ευκινησία» γίνεται στοιχείο επιβίωσης — συμβάλλοντας σε ένα πολύ πιο ασταθές αλλά και απρόβλεπτο διεθνές σκηνικό. 

Πηγή: pagenews.gr