Βενεζουέλα: Οι ΗΠΑ χτυπούν, η Ευρώπη παγιδευμένη – το δίκαιο του ισχυρού υπερισχύει

Η Αμερικανική στρατηγική στη Βενεζουέλα: ιστορικό μοτίβο

Η αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα και η απαγωγή του προέδρου Νικολά Μαδούρο έρχονται να εντάξουν τη χώρα σε μια μακρά ιστορική παράδοση αμερικανικών στρατηγικών κινήσεων στη Λατινική Αμερική.

• 1989: Απαγωγή Μανουέλ Νοριέγκα, δικτάτορα του Παναμά και πληροφοριοδότη της CIA.
• Μέσα Δεκεμβρίου 2025: κατάσχεση 1,9 εκατ. βαρελιών βενεζουελάνικου πετρελαίου από τις ΗΠΑ, με δήλωση ότι «θα τα κρατήσουμε».
• Τραμπ: «Θέλουμε οι ΗΠΑ να κυβερνήσουν τη Βενεζουέλα» – επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση του Ούγκο Τσάβες το 2009 για την ενεργειακή πρεμούρα των ΗΠΑ.

Η ιστορική συνέχεια των επεμβάσεων δείχνει ότι η στρατηγική των ισχυρών είναι σταθερή, ανεξαρτήτως νομικών ή ηθικών επιφυλάξεων.

Η Ευρώπη ανάμεσα στη διπλωματία και την εξάρτηση

Η Ευρώπη κινείται σε τεντωμένο σκοινί: η έκφραση στήριξης προς τη Δανία και τη Γροιλανδία παραμένει ρητορική. Η 7μελής δήλωση (Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο) τονίζει:

• Σεβασμός στην κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα
• Συλλογική ασφάλεια στην Αρκτική, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ

Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά – δια μέσω του Στίβεν Μίλερ – αμφισβητεί τα δικαιώματα της Δανίας, δείχνοντας την αλαζονεία και τη γεωπολιτική αυτοπεποίθηση των ΗΠΑ:

“Οι ΗΠΑ είναι η δύναμη του ΝΑΤΟ. Για να εξασφαλίσουμε την περιοχή της Αρκτικής, η Γροιλανδία πρέπει να γίνει μέρος των ΗΠΑ”

Η Ευρώπη φαίνεται εγκλωβισμένη σε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία εξάρτησης: αντιδρά, αλλά δεν αποφασίζει.

Το διεθνές δίκαιο υπό το πρίσμα του ισχυρού

• Δεν υπάρχει πρόβλεψη διεθνούς δικαίου που να νομιμοποιεί απαγωγή ηγέτη ή παραβίαση κυριαρχίας, ακόμα κι αν θεωρείται αυταρχικός.
• Σε συνθήκες κρίσης, όμως, οι ισχυροί καθορίζουν ποιο δίκαιο εφαρμόζεται – η πραγματικότητα δείχνει ότι το δίκαιο είναι συμφέρον του ισχυρού.
• Η Ευρώπη, χωρίς στρατηγική αυτάρκεια, περιορίζεται σε δηλώσεις και διπλωματικές υποσημειώσεις.

Η Ελλάδα και η στρατηγική στάση

Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, ακολουθεί την ευρωπαϊκή γραμμή «επιφυλακτικής στήριξης». Η στάση αυτή αποτυπώνει:

• Την εξάρτηση από τις ΗΠΑ σε στρατιωτικά και πολιτικά θέματα
• Την αναγκαιότητα επιλογής ανάμεσα σε ρητορική στήριξης συμμάχων και ενεργή στρατηγική πρωτοβουλία
• Την πρόκληση για τους Έλληνες πολιτικούς: να συνδυάσουν παραπολιτική οξυδέρκεια με ρεαλισμό στην ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική

Η υπόθεση Βενεζουέλα και η αμερικανική στρατηγική αποκαλύπτουν:

1. Το δίκαιο του ισχυρού υπερισχύει – ανεξάρτητα από τις ηθικές ή νομικές βάσεις.
2. Η Ευρώπη κινείται στο όριο της εξάρτησης, με περιορισμένα περιθώρια στρατηγικής αυτονομίας.
3. Η Ελλάδα και οι μικροί σύμμαχοι παρακολουθούν, αναγκασμένοι να ισορροπήσουν ανάμεσα σε διπλωματία, παραπολιτική οξυδέρκεια και εθνικό συμφέρον.

Σε έναν κόσμο που η γεωπολιτική ισχύς καθορίζει την πραγματικότητα, η στρατηγική πρόνοια και η αυτάρκεια δεν είναι επιλογή – είναι επιτακτική ανάγκη.