Γροιλανδία: Ο «ελέφαντας στο δωμάτιο» για ΝΑΤΟ, ΕΕ και Τραμπ

Η Γροιλανδία —το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, αυτόνομη περιοχή της Δανίας και στρατηγικό κρίκο στην Αρκτική— έχει αναδειχθεί στον μεγαλύτερο γεωπολιτικό «ελέφαντα στο δωμάτιο» για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ, καθώς οι πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχουν ανεβάσει κατακόρυφα την ένταση στην περιοχή. 

Όπως σχολιάζουν διεθνείς αναλυτές, αυτή η ανοιχτή συζήτηση για τον έλεγχο της Γροιλανδίας ξεπερνά τα συμβατικά διπλωματικά όρια και εγείρει επώδυνα ερωτήματα για τη διατλαντική συνοχή και τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. 

 Η καρδιά της σύγκρουσης: γιατί η Γροιλανδία είναι τόσο πολύτιμη

Η αξία της Γροιλανδίας δεν είναι απλώς γεωγραφική:

• Στρατηγική σημασία στην Αρκτική: Η θέση της καθιστά το νησί κομβικό σημείο για την παρακολούθηση αεροδιαστημικών και στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή, με σημαντική συμμετοχή του αμερικανικού στρατού και του ΝΑΤΟ. 

• Πρώτες ύλες και ενεργειακή αξία: Η Γροιλανδία διαθέτει κοιτάσματα κρίσιμων ορυκτών και πόρων, οι οποίοι με την κλιματική αλλαγή και την πρόσβαση στις νέες θαλάσσιες οδούς καθίστανται ολοένα και πιο ελκυστικοί. 

• Κομβικό γεωπολιτικό σημείο: Η Αρκτική αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας, με τη Γροιλανδία στο επίκεντρο. 

 Τραμπ, κυριαρχία και διεθνές δίκαιο

Τις τελευταίες ημέρες ο Αμερικανός πρόεδρος επανέφερε στο προσκήνιο την ιδέα της απόκτησης της Γροιλανδίας, επικαλούμενος λόγους «εθνικής ασφάλειας» των ΗΠΑ, και αφήνοντας να εννοηθεί ότι “η χρήση του στρατού είναι πάντα μια επιλογή” στην επιδίωξη αυτού του στόχου.

Αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις:

• Η Δανία απέρριψε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς και πρωθυπουργοί της καταλόγισαν στον Τραμπ επεκτατικές διαθέσεις, τονίζοντας ότι τέτοια ενέργεια θα σημάνει πρακτικά το τέλος του ΝΑΤΟ και της μεταπολεμικής ασφάλειας που στηρίζεται στη συμμαχία. 

• Οι ηγέτες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ (Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ισπανίας, ΗΒ, κ.ά.) εξέδωσαν κοινή δήλωση στήριξης στη Δανία, τονίζοντας ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν για το μέλλον του νησιού, καθώς αποτελεί πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ. 

Παρά ταύτα, οι ευρωπαϊκές απαντήσεις χαρακτηρίζονται από νευρικότητα και διχασμό, με πολλούς να θεωρούν ότι η ήπια αντίδραση δείχνει την ευρωπαϊκή αδυναμία να αντιμετωπίσει μονομερείς πιέσεις από την Ουάσιγκτον. 

 Το υπαρξιακό δίλημμα του ΝΑΤΟ και της ΕΕ

Η αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τη Γροιλανδία από τις ΗΠΑ έχει σημαντικό αντίκτυπο στο ίδιο το μέλλον της Δύσης:

• Το ΝΑΤΟ κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπο με κρίση εσωτερικού ανταγωνισμού – ανάμεσα σε συμμάχους, δηλαδή. 
• Η ΕΕ, από την πλευρά της, δείχνει διχασμένη ως προς το πώς θα υπερασπιστεί τη δανική κυριαρχία έναντι Αμερικής. 
• Δανία και Γροιλανδία δηλώνουν έτοιμες για διάλογο, αλλά με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία τους. 

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το ερώτημα αν είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της και τις αξίες της απέναντι σε μονομερείς αξιώσεις, ακόμη και από τον πιο ισχυρό σύμμαχό της. 

Η Γροιλανδία έχει γίνει κάτι πολύ παραπάνω από ένα νησί στην Αρκτική.Έχει εξελιχθεί σε γεωπολιτική πυριτιδαποθήκη, όπου δοκιμάζονται:

• οι σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ–ΝΑΤΟ, • η ευρωπαϊκή ενότητα και αυτοπεποίθηση, • και η ίδια η έννοια της κυριαρχίας απέναντι σε ισχυρές στρατηγικές φιλοδοξίες.

Αυτός είναι ο πραγματικός “ελέφαντας στο δωμάτιο” — και η απάντηση σε αυτόν θα καθορίσει, σε μεγάλο βαθμό, τη θέση της Ευρώπης στη νέα παγκόσμια τάξη. 

Πηγή: pagenews.gr