ΕΕ στη Συρία: Η επίσκεψη που αλλάζει γεωπολιτικά το Μεσανατολικό τοπίο

Η επίσκεψη κορυφαίων ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Συρία σηματοδοτεί μια από τις πιο σημαντικές γεωπολιτικές στροφές στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, καθώς η ΕΕ δείχνει έμπρακτα τη στήριξή της στην ανάκαμψη και την πολιτική ανοικοδόμηση μετά από σχεδόν 14 χρόνια εμφυλίου πολέμου. Πρόκειται για ένα γεγονός με βαθιές επιπτώσεις στις σχέσεις Δύσης‑Μέσης Ανατολής, στη στρατηγική για ανθρωπιστική βοήθεια και στη διαχείριση συριακού ζητήματος μετά το τέλος του καθεστώτος Άσαντ.

Η επίσκεψη και οι δηλώσεις

Την Παρασκευή, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου António Costa επισκέφθηκαν για πρώτη φορά τη Συρία και συναντήθηκαν με τον μεταβατικό Πρόεδρο Ahmed al‑Sharaa στη Δαμασκό, σε μια κίνηση που υποδηλώνει τη σταδιακή επαναπροσέγγιση της ΕΕ με το καθεστώς μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

• Η von der Leyen δήλωσε ότι “μετά από δεκαετίες φόβου και σιωπής, οι Σύριοι ξεκινούν μια μεγάλη διαδρομή προς την ελπίδα και την ανανέωση και η Ευρώπη θα κάνει ό,τι μπορεί για να στηρίξει την ανάκαμψη και ανοικοδόμηση της χώρας”.

• Ο Costa τόνισε ότι η επίσκεψη δείχνει τη συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς τον συριακό λαό, παρά τις δυσκολίες που παραμένουν.

Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν την αλλαγή πλεύσης από πολιτικές απομόνωσης και κυρώσεων προς πολιτική ενεργής συμπερίληψης και ανοικοδόμησης, με στρατηγικό στόχο να ενισχυθεί η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Οικονομική και ανθρωπιστική δέσμευση της ΕΕ

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η ΕΕ δεσμεύτηκε να παρέχει περίπου 620 εκατ. ευρώ (περίπου 722 εκατ. $) για την περίοδο 2026‑2027, στοχεύοντας στην αποκατάσταση, ανθρωπιστική βοήθεια και υποστήριξη της ανοικοδόμησης.

Αυτή η χρηματοδότηση περιλαμβάνει:

• Οικονομική υποστήριξη για την ανοικοδόμηση υποδομών, σχολείων και νοσοκομείων.
• Ανθρωπιστική βοήθεια για πληθυσμούς σε ανάγκη.
• Προώθηση πολιτικών οικονομικής σταθερότητας και κοινωνικής συνοχής. Αν και το μέγεθος των αναγκών παραμένει τεράστιο, η δέσμευση της ΕΕ είναι μια πρακτική στροφή από κυρώσεις προς συνεργασία, στο πλαίσιο των εξελίξεων μετά την απομάκρυνση του καθεστώτος Άσαντ.

 Παραπολιτική και γεωπολιτική διάσταση

Η επίσκεψη αυτή δεν είναι μόνο ανθρωπιστική πρωτοβουλία — έχει βαθύ πολιτικό και γεωστρατηγικό χαρακτήρα:

• Σήμα ανοίγματος προς τη Συρία: Η ΕΕ επιδιώκει να επαναφέρει σε λειτουργία σχέσεις με ένα κράτος που για χρόνια ήταν σε απομόνωση λόγω παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολέμου.
• Αναδιάταξη περιφερειακών συμμαχιών: Η κίνηση αυτή αντανακλά την ανάγκη της ΕΕ να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις της Μέσης Ανατολής, ιδιαίτερα όταν οι ΗΠΑ, η Ρωσία και άλλοι περιφερειακοί παράγοντες έχουν διαφορετικές στρατηγικές προσέγγισης για τη Συρία.
• Εσωτερικές εντάσεις: Η στήριξη στη Συρία και η άρση κυρώσεων μετά την πτώση του Άσαντ έχουν ήδη προκαλέσει αμφιβολίες σε τμήματα της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, που φοβούνται αναπροσαρμογή των αξιών ασφάλειας και δημοκρατίας σε όφελος γεωπολιτικών συμφερόντων.
• Συγκρούσεις σε υποβαθμούς ασφαλείας: Παρά την πρόοδο, εντάσεις — όπως πρόσφατες συγκρούσεις στη Αλεξάνδρεια μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και Κούρδων — δείχνουν ότι η ανάκαμψη παραμένει ευαίσθητη και σύνθετη.

Αυτό το γεωπολιτικό «παράθυρο» υποδεικνύει ότι η ΕΕ επιχειρεί να απαγκιστρωθεί από παλιά σχήματα κυρώσεων και απομόνωσης και να προβάλει ένα μοντέλο συνεργασίας, παρότι αυτό συνοδεύεται από πολιτικές διαιρέσεις και αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της προσέγγισης.

Μακροπρόθεσμες προκλήσεις και στρατηγική

Η οικονομική ενίσχυση και η επίσημη αναγνώριση ανάγκης στήριξης είναι μόνο η αρχή. Οι προκλήσεις που παραμένουν περιλαμβάνουν:

•  Οικονομική σταθεροποίηση μετά από δεκαετίες ολέθρου.
•  Εκκαθάριση εσωτερικών τάσεων και εντάσεων, μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και άλλων στρατιωτικών σχηματισμών.
•  Δημιουργία εμπιστοσύνης και θεσμικής ανασυγκρότησης, απαραίτητα για ουσιαστική ανάκαμψη και επανένταξη σε διεθνείς οικονομικές σχέσεις.

Η ΕΕ δεν στοχεύει μόνο στην ανοικοδόμηση πόλεων, αλλά και στην επαναφορά της Συρίας στο διεθνές διπλωματικό και πολιτικό πεδίο — μια στρατηγική που μπορεί να επηρεάσει συνολικά την ασφάλεια και τις συμμαχίες στη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.

Η επίσκεψη υψηλόβαθμων ευρωπαϊκών αξιωματούχων στη Δαμασκό σηματοδοτεί μια στρατηγική ανακατάταξη στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική απέναντι στη Συρία: από απομόνωση και κυρώσεις σε ενεργή στήριξη και ανοικοδόμηση.

Η κίνηση — παρά τις ενδείξεις βελτίωσης και το οικονομικό πακέτο — φέρνει στο προσκήνιο βαθύτερες πολιτικές και γεωστρατηγικές αντιπαραθέσεις για το πώς η Ευρώπη θα διαμορφώσει το ρόλο της στη μετά‑εμφυλιακή Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου οι περιφερειακές εξουσίες και οι μεγάλες δυνάμεις επαναπροσδιορίζουν τις στρατηγικές τους.

Πηγή: pagenews.gr