Ιράν: Η Χώρα «Φλέγεται» από Διαδηλώσεις Εν μέσω Καταστροφικής Οικονομικής Κρίσης

Το Ιράν βιώνει μια από τις πιο έντονες περιόδους κοινωνικής αναταραχής των τελευταίων ετών, με μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα για 11η συνεχή ημέρα. Οι κινητοποιήσεις, που ξεκίνησαν ως αντίδραση στην κατάρρευση του εθνικού νομίσματος και την εκρηκτική αύξηση των τιμών, έχουν πλέον μετατραπεί σε ευρύτερο κίνημα δυσαρέσκειας κατά του καθεστώτος, με βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας να καταγράφονται σε δεκάδες πόλεις.

Οι Ρίζες της Κρίσης: Κατάρρευση του Ριάλ και Εκρηκτικός Πληθωρισμός

Η οικονομική κρίση που πλήττει το Ιράν εδώ και χρόνια έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο, με το ιρανικό ριάλ να καταγράφει ιστορικά χαμηλά επίπεδα, φτάνοντας μέχρι και τα 1,5 εκατομμύριο ριάλ ανά δολάριο ΗΠΑ στις αρχές Ιανουαρίου 2026. Αυτή η υποτίμηση, που επιδεινώθηκε από τις διεθνείς κυρώσεις, τη κακοδιαχείριση και τις γεωπολιτικές εντάσεις, έχει οδηγήσει σε πληθωρισμό που ξεπερνά το 40%, με τις τιμές τροφίμων και βασικών αγαθών να εκτοξεύονται. Οι Ιρανοί πολίτες αντιμετωπίζουν καθημερινά δυσκολίες στην αγορά βασικών ειδών, ενώ η φτώχεια και η ανεργία έχουν αγγίξει πρωτοφανή επίπεδα.

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2025 από το Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης, όπου έμποροι έκλεισαν τα καταστήματά τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την οικονομική ασφυξία. Σύντομα, το κίνημα εξαπλώθηκε, με συνθήματα όπως «Ούτε Γάζα ούτε Λίβανος, η ζωή μου για το Ιράν» να αντικατοπτρίζουν την οργή για τις προτεραιότητες της κυβέρνησης σε εξωτερικές συγκρούσεις εις βάρος της εγχώριας ευημερίας.

Η Εξάπλωση των Κινητοποιήσεων σε Όλη τη Χώρα

Σύμφωνα με την αμερικανική ΜΚΟ Human Rights Activists News Agency (HRANA), οι διαδηλώσεις έχουν πλέον φτάσει σε 111 πόλεις και κωμοπόλεις στις 31 επαρχίες του Ιράν, καλύπτοντας σχεδόν ολόκληρη τη χώρα. Από την Τεχεράνη και την Ισφαχάν μέχρι μικρότερες περιοχές όπως η Λορντεγκάν και η Μπορουτζέρντ, χιλιάδες πολίτες – έμποροι, φοιτητές, εργαζόμενοι – βγαίνουν στους δρόμους, κλείνουν παζάρια και συμμετέχουν σε πορείες.

Βίντεο που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν έντονες αντιπαραθέσεις, με διαδηλωτές να πετούν πέτρες και δυνάμεις ασφαλείας να χρησιμοποιούν δακρυγόνα, πλαστικές σφαίρες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πραγματικά πυρά. Σε πόλεις όπως η Σιράζ και η Κερμανσάχ, οι συγκρούσεις έχουν μετατρέψει δρόμους σε πεδία μάχης, ενώ σε ορισμένα σημεία έχουν αναφερθεί και ένοπλες επιθέσεις κατά αστυνομικών σταθμών.

You are witnessing a revolution live. This is Iran. The people reject the Islamic regime. In the streets, they are shouting their Iranian identity for the world to hear. pic.twitter.com/kpT4EFGqer

— Hamidreza (@justchangingun) January 6, 2026

Οι Απώλειες και η Καταστολή από τις Αρχές

Ο απολογισμός των θυμάτων είναι βαρύς. Η HRANA αναφέρει τουλάχιστον 34 νεκρούς διαδηλωτές και τέσσερα μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, με τον συνολικό αριθμό θανάτων να προσεγγίζει τους 38 σε ορισμένες εκτιμήσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πόλη Λορντεγκάν στο νοτιοδυτικό Ιράν, όπου το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, προσκείμενο στους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφερε ότι δύο αστυνομικοί σκοτώθηκαν από ένοπλους διαδηλωτές, ενώ τραυματίστηκαν δεκάδες άλλοι.

Οι αρχές έχουν προχωρήσει σε μαζικές συλλήψεις, με την HRANA να εκτιμά ότι περισσότερα από 2.200 άτομα έχουν συλληφθεί μέχρι στιγμής. Το BBC Persian έχει επιβεβαιώσει την ταυτότητα τουλάχιστον 21 θυμάτων, ενώ οι επίσημες ιρανικές αρχές αναγνωρίζουν περιορισμένο αριθμό νεκρών από τις τάξεις τους, αποδίδοντας τη βία σε «ταραχοποιούς» και ξένες παρεμβάσεις.

Η Στάση της Κυβέρνησης και οι Διεθνείς Αντιδράσεις

Η κυβέρνηση του προέδρου Μασούντ Πεζεσκιάν έχει προσπαθήσει να κατευνάσει την οργή με περιορισμένα μέτρα, όπως μικρές επιδοτήσεις βασικών αγαθών, αλλά αυτά χαρακτηρίζονται ανεπαρκή. Ο ανώτατος δικαστικός αξιωματούχος έχει προειδοποιήσει για σκληρή αντιμετώπιση των «ταραχοποιών», ενώ το καθεστώς κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για υποκίνηση της αναταραχής.

Διεθνώς, οργανώσεις όπως τα Ηνωμένα Έθνη και η Amnesty International έχουν εκφράσει ανησυχία για τη χρήση υπερβολικής βίας, καλώντας σε σεβασμό του δικαιώματος στη διαμαρτυρία. Οι διαδηλώσεις αυτές θεωρούνται η μεγαλύτερη πρόκληση για το ιρανικό καθεστώς μετά το κίνημα του 2022 για τη Μαχσά Αμινί, με πολλούς αναλυτές να προειδοποιούν για πιθανή κλιμάκωση αν δεν αντιμετωπιστούν τα βαθιά οικονομικά και πολιτικά προβλήματα.

Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, με το Ιράν να βρίσκεται σε σταυροδρόμι: η οικονομική κατάρρευση συνεχίζει να τροφοδοτεί την κοινωνική έκρηξη, ενώ η καταστολή εντείνει την πόλωση.

Πηγή: Pagenews.gr