Mercosur και Αγροτική Πολιτική στην Ελλάδα: Κίνδυνος ή Ευκαιρία για τους Παραγωγούς;

Η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ‑Mercosur — η μεγαλύτερη εμπορική ζώνη στον κόσμο που καλύπτει περίπου 700 εκατ. καταναλωτές — έχει περάσει από τα κράτη‑μέλη της ΕΕ, πυροδοτώντας έντονες αντιδράσεις από αγρότες, πολιτικούς και ειδικούς για το μέλλον της ελληνικής αγροτικής παραγωγής. Η αντιπαράθεση δεν είναι μόνο οικονομική αλλά έχει σαφή πολιτική και γεωστρατηγική διάσταση σε επίπεδο ΕΕ και Ελλάδας.

Τι προβλέπει η συμφωνία και γιατί έχει προκαλέσει αντιδράσεις

Η συμφωνία ΕΕ‑Mercosur για πρώτη φορά δίνει στις χώρες της ΕΕ και στις Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη, Ουρουγουάη) τη δυνατότητα να δημιουργήσουν μια εκτεταμένη ζώνη ελεύθερου εμπορίου. Αυτή επιδιώκει:

• Αφαίρεση δασμών σε μεγάλο μέρος των εμπορικών ανταλλαγών και ενίσχυση των εξαγωγών προϊόντων της ΕΕ (π.χ. κρασιά, λάδι, μηχανήματα).
• Προστασία 344 ευρωπαϊκών προϊόντων με γεωγραφικές ενδείξεις για να αποφευχθούν απομιμήσεις.
• Εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων όπως βοδινό κρέας, πουλερικά και ζάχαρη υπό περιορισμένες ποσοστώσεις και με υποχρεωτικά πρότυπα υγείας και ασφάλειας.
• Ρήτρες για προσωρινή αναστολή προνομιακών δασμών αν οι εισαγωγές βλάψουν σοβαρά την παραγωγή της ΕΕ.

Παρά την προσπάθεια εισαγωγής μέτρων προστασίας, αγρότες και φορείς προειδοποιούν για πιέσεις στις τιμές, αθέμιτο ανταγωνισμό και απώλεια ελέγχου στις αγορές τροφίμων — έναν φόβο που έχει εκφραστεί και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ΕΕ.

Ελληνική αγροτική κρίση: πολιτική και οικονομική διάσταση

Στην Ελλάδα, οι αγρότες έχουν κλιμακώσει κινητοποιήσεις, με μπλόκα σε κεντρικές οδικές αρτηρίες και αίτημα να αποσυρθεί η συμφωνία, επικεντρώνοντας στην προστασία του αγροτικού εισοδήματος και των τοπικών προϊόντων.

Παράλληλα, ορισμένοι πολιτικοί — συμπεριλαμβανομένων μελών της αντιπολίτευσης — κατηγορούν την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι με την υποστήριξη της συμφωνίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχει εκτεθεί σε διγλωσσία και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των παραγωγών. Σύμφωνα με επικριτές, οι «μεγάλες αγορές» και η προσέλκυση επενδύσεων δεν πρέπει να γίνονται **σε βάρος της ελληνικής αγροτικής κοινωνίας και παραδοσιακών προϊόντων».

Ενώ κάποιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι τα ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα προστατεύονται από ειδικές ρήτρες και ανοίγονται νέες εξαγωγικές αγορές με ελαιόλαδο και κρασιά, υπάρχουν πολιτικές και κοινωνικές αντιπαραθέσεις για την ποιότητα των εισαγόμενων προϊόντων και την αντοχή των ελληνικών παραγωγών απέναντι σε φθηνότερα εισαγόμενα.

 Τι κρύβεται πίσω από τις γραμμές

Η αντιπαράθεση για το Mercosur δεν περιορίζεται σε τεχνικά θέματα δασμών — έχει βαθιές πολιτικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις:

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βλέπει τη συμφωνία ως εργαλείο απελευθέρωσης των αγορών, με στόχο τη μείωση εξάρτησης από ΗΠΑ και Κίνα και την ενίσχυση της οικονομικής επιρροής της ΕΕ.
• Κράτη‑μέλη όπως Γαλλία και Πολωνία εκφράζουν σοβαρότερες ανησυχίες για την αγροτική και περιβαλλοντική πλευρά και έχουν αμφισβητήσει την εφαρμογή ακόμα και μετά την αρχική έγκριση.
• Αγροτικές κινητοποιήσεις στην Ελλάδα και στην Ευρώπη δεν είναι απλώς οικονομικές διαμαρτυρίες αλλά σημεία ενίσχυσης πολιτικών ρευμάτων που υποστηρίζουν διαφορετική αντίληψη για το μέλλον της ΚΑΠ και της ευρωπαϊκής γεωργίας.

Αυτές οι παράμετροι δείχνουν ότι η συμφωνία λειτουργεί ως γεωπολιτικό σύμβολο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε υπερεθνικές εμπορικές στρατηγικές και εθνικές αγροτικές πολιτικές — ένα θέμα που επηρεάζει τόσο τον πολιτικό λόγο όσο και τις κοινωνικές ισορροπίες εντός ΕΕ και στην Ελλάδα.

Η συμφωνία ΕΕ‑Mercosur είναι ένας από τους μεγαλύτερους εμπορικούς και γεωπολιτικούς άξονες της σύγχρονης ευρωπαϊκής πολιτικής. Παρά την υποστήριξη ορισμένων κρατών και επιχειρηματικών κύκλων, οι αγροτικές κοινωνίες, οι παραγωγοί και τμήματα της κοινωνικής βάσης βλέπουν την εμπορική ενοποίηση με ανησυχία — όχι μόνο λόγω πιθανών οικονομικών επιπτώσεων αλλά και εξαιτίας της πίεσης που ασκείται στο εγχώριο αγροτικό εισόδημα και την πολιτική συνοχή.

Η διαμάχη αυτή δεν είναι μια απλή διαπραγμάτευση δασμών· είναι μια στρατηγική μάχη για το πώς η Ευρώπη αντιλαμβάνεται την αγροτική της πολιτική και τον ρόλο της σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο.

Πηγή: pagenews.gr