Ιαπωνία: Κλείδωσαν οι πρόωρες εκλογές – Η Τακαΐτσι χάνει τον Komeito

Η Ιαπωνία εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αβεβαιότητας, καθώς η νεοεκλεγμένη πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι επιβεβαίωσε την πρόθεσή της να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, εν μέσω γεωπολιτικών εντάσεων στην Ασία-Ειρηνικό και οικονομικών προκλήσεων από την παγκόσμια επανευθυγράμμιση. Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η Τακαΐτσι, γνωστή για τις σκληρές θέσεις της σε θέματα άμυνας και εξωτερικής πολιτικής, χάνει έναν κρίσιμο κυβερνητικό εταίρο, το Komeito, το οποίο στρέφεται πλέον προς την αντιπολίτευση.

Η Τακαΐτσι, η οποία ανέλαβε την πρωθυπουργία τον Οκτώβριο του 2025 μετά από εσωκομματικές διαδικασίες στο Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα (LDP), έσπασε τη σιωπή της την Τετάρτη, ενημερώνοντας τα στελέχη του κυβερνητικού συνασπισμού για τα σχέδιά της. Η πρωθυπουργός, που είχε αποφύγει να τοποθετηθεί μετά από σχετικά δημοσιεύματα την προηγούμενη εβδομάδα, θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα για να εξηγήσει λεπτομερώς το χρονοδιάγραμμα και τις πολιτικές της προτεραιότητες. Η κίνησή της αυτή εκμεταλλεύεται την υψηλή δημοτικότητά της, η οποία αγγίζει το 60% σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, αλλά ταυτόχρονα εκθέτει τον συνασπισμό σε κινδύνους, καθώς η αντιπολίτευση δείχνει σημάδια ενότητας.

Η διάλυση της Κάτω Βουλής: Χρονοδιάγραμμα και εκλογικές προοπτικές

Η Τακαΐτσι προτίθεται να διαλύσει την Κάτω Βουλή (Σουγκίιν) στις 23 Ιανουαρίου 2026, κατά την έναρξη της νέας συνόδου της Δίαιτας, του ιαπωνικού κοινοβουλίου. Εάν προχωρήσει η διάλυση εκείνη την ημέρα, οι εκλογές θα διεξαχθούν το νωρίτερο στις 8 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με τον ιαπωνικό εκλογικό νόμο που απαιτεί τουλάχιστον 12 ημέρες προεκλογικής περιόδου. Στις κάλπες θα τεθούν προς διεκδίκηση και οι 465 έδρες της Κάτω Βουλής: 289 σε μονοεδρικές περιφέρειες και 176 μέσω αναλογικής εκπροσώπησης σε 11 περιφερειακά μπλοκ.

Η απόφαση για πρόωρες εκλογές δεν είναι πρωτόγνωρη στην Ιαπωνία, όπου οι πρωθυπουργοί συχνά χρησιμοποιούν αυτό το εργαλείο για να ενισχύσουν την εντολή τους. Ωστόσο, στην περίπτωση της Τακαΐτσι, η κίνηση αυτή φαίνεται να απορρέει από την ανάγκη να εδραιώσει την ηγεσία της στο LDP, το οποίο κυριαρχεί στην ιαπωνική πολιτική σκηνή από το 1955 με ελάχιστες εξαιρέσεις. Η πρωθυπουργός, ως η πρώτη γυναίκα σε αυτό το πόστο μετά από χρόνια, αντιμετωπίζει εσωτερικές πιέσεις από φατρίες εντός του κόμματος, ενώ η οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία και οι εντάσεις με Κίνα και Βόρεια Κορέα αποτελούν κρίσιμα ζητήματα που θα κριθούν στις κάλπες.

Η συμμαχία της αντιπολίτευσης: CDP και Komeito ενώνουν δυνάμεις

Η ανακοίνωση της Τακαΐτσι πυροδότησε άμεσες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, η οποία βλέπει ευκαιρία να αμφισβητήσει την κυριαρχία του LDP. Οι ηγέτες του Συνταγματικού Δημοκρατικού Κόμματος (CDP), του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης, και του Komeito συμφώνησαν την Πέμπτη να δώσουν από κοινού τη μάχη των εκλογών, υπό ενιαίο κομματικό σήμα. Η συμμαχία αυτή στοχεύει να ενώσει «κεντρώες δυνάμεις» και να προσελκύσει ψηφοφόρους που ανησυχούν για θέματα όπως η οικονομική ανισότητα, η ειρήνη και η κοινωνική πρόνοια.

Ο επικεφαλής του CDP, Γιοσιχίκο Νόντα, δήλωσε ότι η ένωση αυτή είναι απαραίτητη για να δημιουργηθεί ένα «ισχυρό κύμα» κατά της κυβέρνησης. «Πιστεύω ότι πλέον είναι κρίσιμο να ενώσουμε κεντρώες δυνάμεις που μπορούν να διαμορφώσουν πολιτικές οι οποίες ανταποκρίνονται ρεαλιστικά στις συνθήκες της καθημερινής ζωής των πολιτών», τόνισε πριν από τη συνάντηση. Ο Νόντα εξέφρασε επίσης την πρόθεση να απευθυνθεί και στο Δημοκρατικό Κόμμα για τον Λαό (DPFP), μια άλλη σημαντική δύναμη της αντιπολίτευσης, για να διευρύνει το μέτωπο.

Από την πλευρά του, ο ηγέτης του Komeito, Σαΐτο, υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας του βιοτικού επιπέδου, της ειρήνης και της πολιτικής μη κατοχής πυρηνικών όπλων. Το Komeito, που υποστηρίζεται από την ισχυρή βουδιστική οργάνωση Soka Gakkai, ακολουθεί παραδοσιακά ειρηνιστική γραμμή, σε αντίθεση με την «γερακίσια» στάση της Τακαΐτσι σε αμυντικά ζητήματα. Το κόμμα αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό τον Οκτώβριο, αρνούμενο να στηρίξει την Τακαΐτσι, κάτι που αποτελεί πλήγμα για το LDP, καθώς το Komeito διαθέτει αποτελεσματικό μηχανισμό κινητοποίησης ψηφοφόρων.

Οι προκλήσεις για το LDP: Απώλειες εδρών και ιδεολογικές διαφορές

Χωρίς τη στήριξη του Komeito, το LDP κινδυνεύει να χάσει σημαντικό αριθμό εδρών, ιδιαίτερα σε μονοεδρικές περιφέρειες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, η απώλεια μπορεί να φτάσει το 20% των εδρών που κατέχει σήμερα το LDP σε αυτές τις περιφέρειες, λόγω της απουσίας της εκλογικής μηχανής του Komeito. Το κόμμα αυτό, με τη βάση του στους βουδιστές ψηφοφόρους, έχει ιστορικά λειτουργήσει ως «σταθεροποιητής» για τον συνασπισμό, προσφέροντας ψήφους σε αστικές και προαστιακές περιοχές.

Η συμμαχία CDP-Komeito εξετάζει ακόμα και την ίδρυση νέου κόμματος για να κατεβάσουν κοινές λίστες στην αναλογική εκπροσώπηση, κάτι που θα απαιτήσει γρήγορες αποφάσεις. Ο γενικός γραμματέας του CDP, Τζουν Αζούμι, τόνισε ότι «είναι αναποτελεσματικό να υπάρχει κατακερματισμένη λίστα, αν θέλουμε να αποτυπώσουμε σωστά τις φωνές όσων λένε ένα καθαρό “Όχι” στη σημερινή κυβέρνηση». Ωστόσο, το DPFP κρατά αποστάσεις, με τον ηγέτη του Γιουίτσιρο Ταμάκι να αμφιβάλλει για την πειστικότητα μιας τέτοιας συμμαχίας, λόγω ιδεολογικών διαφορών.

Το πλαίσιο των πρόωρων εκλογών: Συνταγματικά δικαιώματα και πολιτική παράδοση

Στην Ιαπωνία, οι πρόωρες εκλογές είναι γενικές εκλογές που διεξάγονται πριν από τη λήξη της τετραετούς θητείας της Κάτω Βουλής. Μόνο ο πρωθυπουργός έχει την αρμοδιότητα να διαλύσει το σώμα, μια απόφαση που τυπικά εγκρίνεται από το υπουργικό συμβούλιο αλλά στην πράξη θεωρείται αποκλειστικό προνόμιο του. Αντίθετα, η Άνω Βουλή (Σανγκίιν) δεν μπορεί να διαλυθεί, με θητεία εξαετή και ανανέωση μισών εδρών κάθε τρία χρόνια.

Η Τακαΐτσι, με φόντο τις εντάσεις στην Ταϊβάν, τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Κίνας και την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, ελπίζει να μετατρέψει τις εκλογές σε δημοψήφισμα για την πολιτική της. Ωστόσο, η απώλεια του Komeito και η ενότητα της αντιπολίτευσης μπορεί να μετατρέψουν τις κάλπες σε πραγματική «μάχη», με αβέβαιο αποτέλεσμα για την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Πηγή: Pagenews.gr