ΗΠΑ–Ιράν: ειρήνη στα λόγια, πολεμικά πλοία στις θάλασσες

Ο Ντόναλντ Τραμπ αλλάζει τόνο, όχι όμως στρατηγική απέναντι στο Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι έχει λάβει «αξιόπιστες διαβεβαιώσεις» πως η Τεχεράνη σταμάτησε τις δολοφονίες και τις επικείμενες εκτελέσεις διαδηλωτών, σηματοδοτώντας μια προσωρινή αποκλιμάκωση. Ωστόσο, αρνήθηκε κατηγορηματικά να αποσύρει την απειλή χρήσης στρατιωτικής βίας, κρατώντας –όπως χαρακτηριστικά λένε διπλωματικές πηγές– «το όπλο πάνω στο τραπέζι».

«Μας είπαν ότι οι δολοφονίες στο Ιράν σταματούν. Δεν υπάρχει σχέδιο για εκτελέσεις», δήλωσε ο Τραμπ από το Οβάλ Γραφείο, χωρίς να αποκαλύψει την πηγή των πληροφοριών του.

Λόγια αποκλιμάκωσης – κινήσεις πολέμου

Παρά τη ρητορική ηρεμίας, οι στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ λένε άλλη ιστορία. Το Πεντάγωνο διέταξε την ομάδα κρούσης του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln να κινηθεί εσπευσμένα από τη Νότια Σινική Θάλασσα προς τη Μέση Ανατολή, συνοδευόμενη από τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων κλάσης Arleigh Burke. Την ίδια ώρα:

• οι ΗΠΑ απομακρύνουν προσωπικό από τη βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ,
• το Ηνωμένο Βασίλειο αποσύρει στελέχη και κλείνει προσωρινά την πρεσβεία του στην Τεχεράνη,
• αεροπορικά μέσα μετακινούνται εκτός εμβέλειας ιρανικών αντιποίνων.

Η εικόνα παραπέμπει σε προετοιμασία για το χειρότερο, ακόμα κι αν επισήμως γίνεται λόγος για αποτροπή.

Αγορές και πετρέλαιο ανασαίνουν – προσωρινά

Οι δηλώσεις Τραμπ είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές. Το πετρέλαιο Brent υποχώρησε κατά 4%, καθώς απομακρύνθηκε –έστω και προσωρινά– ο φόβος άμεσης αμερικανικής επίθεσης. Αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η ηρεμία αυτή είναι εύθραυστη, όσο οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε αυξημένη ετοιμότητα.

Ιράν: Κλειστός εναέριος χώρος, ανοιχτά όλα τα σενάρια

Μέσα στο κλίμα έντασης, η Τεχεράνη έκλεισε προσωρινά τον εναέριο χώρο της στις εμπορικές πτήσεις, προκαλώντας αναστάτωση στη διεθνή αεροπλοΐα. Παρότι το μέτρο ήρθη λίγες ώρες αργότερα, θεωρήθηκε σαφές μήνυμα ότι το Ιράν προετοιμάζεται για όλα τα ενδεχόμενα.

Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η χώρα του παρακολουθεί στενά τις αμερικανικές κινήσεις και είναι έτοιμη για «ανταποδοτικά μέτρα», καλώντας τα κράτη της περιοχής να μην επιτρέψουν τη χρήση του εδάφους τους για επιθετικές ενέργειες.

Διπλωματία υπό πίεση

Την ίδια στιγμή, χώρες όπως το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Τουρκία έχουν αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή. Ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγκτσί επιχείρησε να ρίξει τους τόνους, δηλώνοντας ότι «η διπλωματία είναι πάντα καλύτερη από τον πόλεμο», αν και παραδέχθηκε ότι η Τεχεράνη δεν έχει θετική εμπειρία από τις ΗΠΑ.

Ανθρωπιστική κρίση – πολιτικός μοχλός πίεσης

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μιλούν για σχεδόν 3.500 νεκρούς από την καταστολή των διαδηλώσεων – τη χειρότερη αιματοχυσία εδώ και δεκαετίες, συγκρίσιμη μόνο με την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Το ζήτημα αυτό έχει μετατραπεί σε κεντρικό μοχλό πίεσης της Ουάσιγκτον, με τον Τραμπ να καλεί ανοιχτά τους Ιρανούς να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις.

Ο Τραμπ κάνει μισό βήμα πίσω στη ρητορική, αλλά ούτε βήμα πίσω στην ισχύ. Η Ουάσιγκτον εκπέμπει διπλό μήνυμα: καρότο διπλωματίας και μαστίγιο στρατιωτικής ετοιμότητας. Το Ιράν, από την πλευρά του, δείχνει πρόθυμο να ρίξει τους τόνους, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη λογική της αποτροπής.

Η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση εύφλεκτης ισορροπίας – και ένα λάθος βήμα μπορεί να ανάψει τη φωτιά.

Πηγή: pagenews.gr