Συμφωνία ΕΕ – Κίνας για τα ηλεκτρικά οχήματα: Τέλος στους δασμούς

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα έκαναν αποφασιστικό βήμα για να κλείσουν τη μακροχρόνια διαμάχη γύρω από τους δασμούς στα ηλεκτρικά οχήματα (BEVs) κινεζικής προέλευσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη Δευτέρα 13 Ιανουαρίου 2026 ένα έγγραφο καθοδήγησης που ανοίγει τον δρόμο για τις κινεζικές εταιρείες να υποβάλουν νέες προτάσεις δεσμεύσεων τιμών, με στόχο την άρση των πρόσθετων δασμών που είχαν επιβληθεί από τον Οκτώβριο του 2024.

Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου, που μέχρι πρότινος χαρακτήριζε τους δασμούς «αδικαιολόγητους και υπερβολικούς», υποδέχτηκε την εξέλιξη με αισιοδοξία, μιλώντας για σημαντική πρόοδο και «πνεύμα διαλόγου» που αποδεικνύει ότι οι δύο πλευρές μπορούν να επιλύουν τις διαφορές τους μέσω διαβουλεύσεων.

Το σχήμα των δεσμεύσεων τιμών – Τι προβλέπει η συμφωνία

Από τον Οκτώβριο του 2024, η ΕΕ επέβαλε πρόσθετους δασμούς (πάνω από το βασικό 10%) σε ηλεκτρικά οχήματα από την Κίνα, προκειμένου να αντισταθμίσει τις βαριές κρατικές επιδοτήσεις που δίνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους κινεζικούς ομίλους. Οι δασμοί αυτοί αφορούν κυρίως τις BYD, Geely και SAIC, οι οποίες έχουν δει το μερίδιό τους στην ευρωπαϊκή αγορά να αυξάνεται ραγδαία.

Η νέα πρόταση των Βρυξελλών επιτρέπει στους κινεζικούς κατασκευαστές να δεσμευτούν για:

• Αύξηση των τιμών πώλησης των οχημάτων τους στην ΕΕ, ώστε να εξαλειφθούν οι «βλαβερές επιπτώσεις» των επιδοτήσεων
• Μελλοντικές επενδύσεις στην Ευρώπη (π.χ. εργοστάσια, έρευνα, συνεργασίες)
• Άλλες εγγυήσεις που θα αξιολογηθούν από την Επιτροπή

Κάθε πρόταση θα περάσει από ενδελεχή αξιολόγηση, με βάση τα νομικά κριτήρια της ΕΕ και τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Αν εγκριθεί, ο αντίστοιχος δασμός θα αρθεί για τον συγκεκριμένο κατασκευαστή. Η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι η Ελάχιστη Τιμή Εισαγωγής (MIP) θα πρέπει να είναι αρκετά υψηλή ώστε να εξουδετερώνει πλήρως τις επιδοτήσεις.

Η αντίδραση του Πεκίνου και το κλίμα αισιοδοξίας

Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου χαιρέτισε την εξέλιξη ως «αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων» και δήλωσε ότι αντικατοπτρίζει την κοινή βούληση για επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου. Η δήλωση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την προηγούμενη σκληρή ρητορική, όταν η Κίνα είχε απειλήσει με αντίποινα σε ευρωπαϊκά προϊόντα όπως το κονιάκ, το χοιρινό και τα γαλακτοκομικά.

Η συμφωνία αυτή αποτελεί σημαντική αποκλιμάκωση σε μια περίοδο που οι εμπορικές σχέσεις ΕΕ – Κίνας είχαν φτάσει σε οριακό σημείο. Η Γερμανία, που είχε αντιταχθεί στους δασμούς λόγω των στενών δεσμών της αυτοκινητοβιομηχανίας της με την κινεζική αγορά, είχε υπερψηφιστεί από την πλειοψηφία των κρατών-μελών.

Οι λόγοι που οδήγησαν στους δασμούς και η σημασία της συμφωνίας

Η Επιτροπή είχε υποστηρίξει ότι χωρίς δράση, οι ευρωπαϊκοί κατασκευαστές κινδύνευαν να υποστούν μη αναστρέψιμες απώλειες και να μείνουν πίσω στον αγώνα για την καθαρή κινητικότητα. Οι επιδοτήσεις στην Κίνα θεωρούνται εκτεταμένες και πολυδιάστατες, ενώ η ΕΕ εκτιμά ότι κινδυνεύουν 2,5 εκατομμύρια άμεσες και 10,3 εκατομμύρια έμμεσες θέσεις εργασίας στον κλάδο.

Παρά τους δασμούς, τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη και παγκοσμίως. Η BYD έχει ξεπεράσει πρόσφατα την Tesla ως κορυφαία μάρκα ηλεκτρικών οχημάτων, ενώ η Geely και η SAIC επεκτείνονται ραγδαία.

Η νέα συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για δίκαιο ανταγωνισμό, διατηρώντας παράλληλα την πρόσβαση των ευρωπαίων καταναλωτών σε πιο προσιτά ηλεκτρικά οχήματα, ενώ δίνει κίνητρο στους κινεζικούς ομίλους να επενδύσουν στην Ευρώπη και να μεταφέρουν μέρος της παραγωγής τους.

Τι ακολουθεί – Η αξιολόγηση και οι επόμενες κινήσεις

Οι κινεζικές εταιρείες έχουν πλέον περιθώριο να υποβάλουν τις προτάσεις τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύεται να διεξάγει την αξιολόγηση με αντικειμενικότητα, δίκαιο τρόπο και χωρίς διακρίσεις, σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ. Αν οι δεσμεύσεις κριθούν επαρκείς, οι δασμοί θα αρθούν – διαφορετικά θα παραμείνουν σε ισχύ.

Η συμφωνία αυτή μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για τη διαχείριση άλλων εμπορικών εντάσεων ΕΕ – Κίνας, σε μια εποχή που η πράσινη μετάβαση και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας βρίσκονται στο επίκεντρο. Για την ώρα, η αισιοδοξία κυριαρχεί και από τις δύο πλευρές – ένα σημάδι ότι ο διάλογος μπορεί να υπερισχύσει των εμπορικών πολέμων.

Πηγή: Pagenews.gr