Οι διεθνείς εξελίξεις του τελευταίου διαστήματος επιβεβαιώνουν, με τον πιο ανησυχητικό τρόπο, ότι η παγκόσμια τάξη δικαίου παραμένει εύθραυστη και συχνά υπονομεύεται από επιλογές που βασίζονται όχι στις αρχές της ειρήνης και της διεθνούς νομιμότητας, αλλά στο «δίκαιο του ισχυρού». Ιδιαίτερα το νέο δόγμα που επιδεικνύουν οι Η.Π.Α., μετά την ανάληψη της Προεδρίας από τον Πρόεδρο Trump, ανέδειξε μια επικίνδυνη αντίφαση: στο όνομα της δημοκρατίας και της ασφάλειας, υιοθετούνται πρακτικές που τελικά ενισχύουν την αυθαιρεσία, την αποσταθεροποίηση και –παραδόξως– τη μακροημέρευση αυταρχικών καθεστώτων.
Η περίπτωση του Ιράν είναι χαρακτηριστική. Η μονομερής αποχώρηση των ΗΠΑ από τη διεθνή συμφωνία για τα πυρηνικά, χωρίς αποδείξεις παραβίασής της από την Τεχεράνη, υπονόμευσε ένα σημαντικό επίτευγμα της πολυμερούς διπλωματίας. Έτσι, αντί να δοθούν κίνητρα για αποκλιμάκωση της έντασης και ύφεση, επελέγη η όξυνση, χωρίς μάλιστα σαφή στρατηγικό σχεδιασμό. Αντί να ενισχυθούν οι μετριοπαθείς φωνές στο εσωτερικό της χώρας και να δημιουργηθούν συνθήκες σταδιακού ανοίγματος, η πολιτική των κυρώσεων και της απειλής χρήσης βίας συσπείρωσε τον σκληρό πυρήνα του καθεστώτος. Όταν το διεθνές δίκαιο παραμερίζεται και αντικαθίσταται από πιέσεις και τελεσίγραφα, το αποτέλεσμα δεν είναι περισσότερη δημοκρατία, αλλά λιγότερη. Μάλιστα, η διεθνής κοινότητα και τα όργανά της απονομιμοποιούνται στα μάτια των πολιτών, αντί να λειτουργούν ως φάρος εκδημοκρατισμού και προόδου.
Αντίστοιχη είναι και η εικόνα στη Βενεζουέλα. Η χώρα βιώνει μια βαθιά πολιτική, κοινωνική και ανθρωπιστική κρίση, για την οποία το αυταρχικό καθεστώς φέρει βαρύτατες ευθύνες. Ωστόσο, η επιλογή της ανοιχτής ανάμειξης, των μονομερών κυρώσεων και της στρατιωτικής επέμβασης (με εξαγγελίες περί διακυβέρνησης της Βενεζουέλας από.. τις ΗΠΑ!) δεν βοήθησε τον λαό της Βενεζουέλας. Αντίθετα, επέτρεψε στην κυβέρνηση να εμφανίζεται ως «θύμα ξένων επιβουλών», μετατοπίζοντας τη συζήτηση από την ανάγκη δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων. Όταν η διεθνής κοινότητα εγκαταλείπει τις αρχές της και υιοθετεί πρακτικές ισχύος, ο κίνδυνος είναι ένας: το καθεστώς να παραμείνει, πιο σκληρό και πιο απομονωμένο.
Για ένα ευρωπαϊκό προοδευτικό κίνημα, όπως είναι το ΠΑΣΟΚ, το δίδαγμα είναι σαφές. Η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ειρήνη δεν μπορούν να επιβληθούν με κυρώσεις που πλήττουν τους λαούς ή με απειλές βίας και τρόμο. Η επιμονή στη διεθνή νομιμότητα, στον ρόλο του ΟΗΕ, στον διάλογο και στη διπλωματία δεν είναι αδυναμία· είναι η μόνη ρεαλιστική και ηθικά συνεπής επιλογή. Το αντίθετο μοντέλο, αυτό που ενδιαφέρεται πρωτίστως για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση φυσικών πόρων, αδιαφορώντας για την ευημερία των ανθρώπων, οδηγεί μόνο σε νέες κρίσεις.
Ειδικά για την Ελλάδα, μια χώρα που αντιμετωπίζει διαχρονικά απειλές και αμφισβητήσεις από γειτονικά κράτη, η στάση αυτή δεν είναι απλώς ιδεολογική επιλογή, αλλά ζήτημα εθνικού συμφέροντος. Και όσοι σπεύδουν, με ατυχείς δηλώσεις, να… αναβάλουν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, δεν προσφέρουν καλή υπηρεσία στην πατρίδα. Η σταθερή και χωρίς εξαιρέσεις προσήλωση στο διεθνές δίκαιο αποτελεί τη μόνη αξιόπιστη ασπίδα απέναντι στην αυθαιρεσία. Σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται, η συνέπεια στις αρχές είναι τελικά η πιο ισχυρή μορφή πολιτικής.
Ο Πέτρος Παππάς είναι Βουλευτής ΠΑΣΟΚ
Πηγή: pagenews.gr