Η ΕΕ ετοιμάζει “απάντηση” στο εμπόλεμο εμπορικό μέτωπο Τραμπ – Δασμοί και γεωπολιτική κρίση

Σε μια απαρχή γεωπολιτικού και εμπορικού σεισμού στις διεθνείς σχέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση δηλώνει έτοιμη να συντονίσει ενιαία και αποφασιστική απάντηση στις απειλές που εκτόξευσε ο Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή υψηλών δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες –και μάλιστα με αφορμή τη στρατηγική αντιπαράθεση γύρω από την Γροιλανδία.

Την 17η Ιανουαρίου 2026, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναφέρθηκε δημοσίως στην ανάγκη συντονισμού μιας κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στις απειλές για δασμούς 10% που ενδέχεται να αυξηθούν στο 25% – μέτρο που αφορά τις εισαγωγές από οκτώ κράτη-μέλη που έχουν σταλεί στρατιωτικό προσωπικό στη Γροιλανδία.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί μια ξεκάθαρη αλλαγή πλεύσης στην αντίδραση της ΕΕ: από σταδιακή προσαρμογή στις αμερικανικές πολιτικές σε ενδεικτική αντίσταση απέναντι σε μονομερείς και πιεστικές πρακτικές οι οποίες, σύμφωνα με αξιωματούχους, υπονομεύουν το διεθνές δίκαιο και τη σταθερότητα των διεθνών εμπορικών κανόνων.

 Το υπόβαθρο της κρίσης

Η κινητοποίηση των Βρυξελλών έρχεται ως απάντηση στις απειλές του Τραμπ να επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες που δεν θα υποστηρίξουν τα αμερικανικά σχέδια σχετικά με τη Γροιλανδία – επιμένοντας ότι η «ασφάλεια των ΗΠΑ και του κόσμου γενικότερα» κινδυνεύει χωρίς αμερικανικό έλεγχο ή παρουσία στο στρατηγικό νησί.

Η πρωτοβουλία αυτή έχει προκαλέσει ήδη σφοδρές αντιδράσεις σε ευρωπαϊκά πολιτικά ακροατήρια. Οι ηγέτες βασικών κρατών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, έχουν χαρακτηρίσει την απειλή «απαράδεκτη» και έχουν προαναγγείλει ότι η Ευρώπη θα υπερασπιστεί ενωμένα τα συμφέροντά της, απορρίπτοντας εκβιαστικές τακτικές.

Ευρωπαϊκή απάντηση: τι σημαίνει πρακτικά

Η δήλωση Κόστα δεν περιορίζεται σε διαμαρτυρίες – θέτει τις βάσεις για:

• Κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο στο πλαίσιο του εμπορίου και των διεθνών σχέσεων.
• Ανάλυση αντίμετρων που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν διπλωματικά, νομικά ή εμπορικά εργαλεία απάντησης.
• Πιθανή χρήση μηχανισμών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου σε περίπτωση μονομερών δασμών.
• Συντονισμό με κράτη-μέλη για την ετοιμότητα αντιμετώπισης πιθανών οικονομικών επιπτώσεων.

Πηγές που εξετάζουν πιο ευρέως το θέμα των ευρωπαϊκών απαντήσεων σε αμερικανικούς δασμούς αναφέρουν ότι η ΕΕ έχει στο παρελθόν εφαρμόσει «εξισορροπητικά μέτρα» σε περιπτώσεις διακρατικών εμπορικών αντιπαραθέσεων, δείχνοντας ότι υπάρχει παλαιότερη εμπειρία στη χρήση τέτοιων εργαλείων.

Εμβαθύνοντας στην γεωστρατηγική προοπτική

Η κρίση αυτή δεν αφορά μόνο δασμούς και εμπόριο· η ΕΕ αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται μπροστά σε μια βαθιά δοκιμασία της διατλαντικής σχέσης και της ίδιας της ευρωπαϊκής ενότητας. Οι ΗΠΑ, με την επίκληση της εθνικής ασφάλειας, έχουν χρησιμοποιήσει τα τελευταία χρόνια εμπορικά μέσα για να πιέσουν και συμμάχους τους, όμως η παρούσα κατάσταση υποχρεώνει την Ευρώπη να αναδιαμορφώσει την απάντησή της σε διπλωματικό, οικονομικό και στρατηγικό επίπεδο.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται την ίδια στιγμή που κορυφαίοι ευρωπαίοι αξιωματούχοι και πολιτικοί καταδικάζουν την προσέγγιση που συνδέει εμπορική πίεση με στρατηγικές απαιτήσεις, εκτιμώντας ότι κάτι τέτοιο μπορεί να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη και τη συνοχή στη διεθνή σκηνή.

Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις απειλές Τραμπ αποτελεί ένα σημείο καμπής: όχι απλώς μια διαχείριση μιας εμπορικής διαμάχης, αλλά μια ουσιαστική απάντηση σε μια προσπάθεια αλλαγής των κανόνων της διεθνούς πολιτικής. Ενώ οι ΗΠΑ επιχειρούν να επαναπροσδιορίσουν τις σχέσεις με συμμάχους μέσω πιέσεων και δασμών, η ΕΕ φαίνεται να απαντά με την επιδίωξη ενότητας, σεβασμού του διεθνούς δικαίου και πολιτικής αυτονομίας.

Σε αυτή τη φάση, οι επόμενες εβδομάδες και ο τρόπος με τον οποίο οι ηγέτες της ΕΕ θα συγχρονίσουν τα βήματά τους —σε επίπεδο διαπραγματεύσεων, νομικών διαδικασιών και στρατηγικής — θα καθορίσουν αν η Ευρώπη θα καταφέρει να μετατρέψει την κρίση σε σταθερό γεωπολιτικό πλεονέκτημα ή αν θα παγιδευτεί σε μια παρατεταμένη αντιπαράθεση με σημαντικό κόστος για τις οικονομίες και τις διεθνείς σχέσεις της.

Πηγή: pagenews.gr