Ο Μακρόν καλεί Ε.Ε. σε “εμπορικό μπαζούκα” απέναντι στις ΗΠΑ

Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026, ενώ οι σχέσεις Ε.Ε.–ΗΠΑ βρίσκονται σε μία από τις πιο τεταμένες φάσεις τους εδώ και χρόνια, ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε επισήμως την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενεργοποιήσει το λεγόμενο «εμπορικό bazooka” — δηλαδή τον αντι-εξαναγκαστικό μηχανισμό της Ε.Ε. για να απαντήσει σε πιθανές ή πραγματικές αμερικανικές εμπορικές πιέσεις.

Η έκφραση «bazooka» χρησιμοποιείται από ευρωπαϊκούς κύκλους για να περιγράψει την ισχυρότερη εμπορική απάντηση που διαθέτει η Ε.Ε., αλλά και το γεγονός ότι το εργαλείο αυτό δεν έχει ποτέ ενεργοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Αυτή η έκκληση έρχεται στον απόηχο πρόσφατης αμερικανικής απειλής για δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες — μεταξύ των οποίων και μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ — ως αντίποινα για την αντίθεσή τους σε αμερικανικές προσπάθειες να αποκτήσουν στρατηγική θέση στη Γροιλανδία.

 Τι είναι το «εμπορικό bazooka” της Ε.Ε.;

Το «εμπορικό bazooka” δεν είναι πραγματικό όπλο, αλλά νομικό – οικονομικό εργαλείο:

• Πρόκειται για το “Anti‑Coercion Instrument” (ACI), που υιοθετήθηκε από την Ε.Ε. στο τέλος του 2023 για πρώτη φορά.
• Ο στόχος του είναι να αποτρέπει και να απαντά σε οικονομικό εκβιασμό από τρίτες χώρες που χρησιμοποιούν δασμούς, περιορισμούς ή άλλες οικονομικές πιέσεις για να επηρεάσουν τις πολιτικές επιλογές των χωρών μελών.
• Μπορεί να ενεργοποιηθεί όταν το Συμβούλιο της Ε.Ε. με ποσοστό ειδικής πλειοψηφίας κρίνει ότι υπάρχει πραγματικός «εξαναγκασμός».

Σε περίπτωση αποτυχίας διπλωματικών προσπαθειών, το «bazooka» μπορεί να οδηγήσει σε:

• ανταποδοτικούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα,
• περιορισμούς στο εμπόριο υπηρεσιών και αγαθών,
• **απαγόρευση πρόσβασης σε δημόσιους διαγωνισμούς και χρηματοπιστωτικές αγορές της Ε.Ε.,
• ακόμα και μέτρα που επηρεάζουν πνευματικά δικαιώματα ή άμεσες ξένες επενδύσεις.

Γιατί τώρα — Και τι σημαίνει η αφορμή με τη Γροιλανδία

Η πυροδότηση της κρίσης είναι οι απειλές των ΗΠΑ για νέους δασμούς που, σύμφωνα με το αμερικανικό σχέδιο, θα μπορούσαν να ξεκινήσουν από 10% και να φτάσουν στο 25% αν οι ευρωπαϊκές χώρες δεν δεχθούν τις αμερικανικές απαιτήσεις για τη Γροιλανδία.

Η Ε.Ε. βλέπει αυτήν την κίνηση ως οικονομική πίεση που συγχέει εξωτερική πολιτική με εμπορική εκδίκηση — κάτι που, σύμφωνα με ευρωπαϊκούς κύκλους, υπονομεύει όχι μόνο το εμπόριο αλλά και τη μακροχρόνια εμπιστοσύνη στην σχέση με τις ΗΠΑ.

Ο Μακρόν χαρακτήρισε τέτοιες απειλές ως προσπάθεια «οικονομικού εκβιασμού» που πρέπει να απαντηθεί αποφασιστικά, όχι με δειλία — μια ρητορική που αντλεί από την ευρύτερη στρατηγική «ευρωπαϊκής αυτονομίας».

 Ευρωπαϊκές Αμφιταλαντεύσεις: Ανταπόκριση ή Εκεχειρία;

Παρά τη γαλλική ώθηση για σκληρή απάντηση:

•  μερικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένουν επιφυλακτικές. Κράτη όπως η Γερμανία και η Ιρλανδία έχουν εκφράσει τον προβληματισμό ότι ένα σκληρό αντίμετρο μπορεί να οδηγήσει σε εμπορικό πόλεμο που θα πλήξει και τις δύο πλευρές, αντί να ανοίξει πόρτες διαπραγματεύσεων.
•  άλλοι βλέπουν τον κίνδυνο μιας “επικίνδυνης κατιούσας σπείρας” που μπορεί να διαλύσει πρόσφατες συμφωνίες ή να εμποδίσει τη ρητορική συνεργασία στο ΝΑΤΟ και στον Αρκτικό κύκλο.

Διεθνείς Επιδράσεις

Εάν ενεργοποιηθεί το “bazooka”:

• Η στρατηγική αυτονομία της Ε.Ε. έναντι των ΗΠΑ θα γίνει πιο εμφανής,
• Μπορεί να αλλάξει το πλαίσιο λειτουργίας του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ),
• Και πιθανώς να ενθαρρύνει άλλες οικονομικές συσπειρώσεις να υιοθετήσουν παρόμοες αντι-εξαναγκαστικές πρακτικές.

Από την άλλη, μια εμπορική αντιπαράθεση σε αυτό το επίπεδο — με μεγάλες οικονομίες — θα μπορούσε να «μοιράσει ζημιές» σε ευρωπαϊκές εξαγωγικές αλυσίδες και αμερικανικές αγορές, ειδικά στους τομείς αυτοκινήτων, γεωργίας και τεχνολογίας.

Η έκκληση του Μακρόν για ενεργοποίηση του εμπορικού “μπαζούκα” αποτελεί περισσότερο από μια ρητορική «βόμβα» — είναι μια στρατηγική κίνηση που αντικατοπτρίζει:

•  Την απογοήτευση ευρωπαϊκών κυβερνήσεων με τις απειλές των ΗΠΑ,
• Την επιθυμία για αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική απάντηση,
•  Την επιδείνωση εμπιστοσύνης στη διατλαντική συνεργασία,
•  Και την προετοιμασία για μια νέα φάση διαπραγματεύσεων ή αντιπαράθεσης σε εμπορικό επίπεδο.

Η κατάσταση παραμένει δυναμική και πιθανότατα θα επηρεάσει τον κόσμο των διεθνών σχέσεων πολύ πέρα από τα σύνορα Ε.Ε.–ΗΠΑ.

Πηγή: pagenews.gr