«Καμπανάκι» λοιμωξιολόγων μετά την απόσυρση TMP/SMX: «Σημαντικό θεραπευτικό κενό»

Η απόσυρση από την ελληνική αγορά τόσο της από του στόματος όσο και της ενδοφλέβιας μορφής της τριμεθοπρίμης/σουλφομεθοξαζόλης (TMP/SMX – γνωστή και ως Bactrim, Septra, Cotrimoxazole) στις 31 Δεκεμβρίου 2025, δημιουργεί σημαντικό θεραπευτικό κενό, προειδοποιεί η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων (ΕΕΛ).

Το φάρμακο αυτό, χαμηλού κόστους και ευρέος φάσματος, αποτελεί θεραπεία εκλογής ή πρώτης γραμμής σε πολλές σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες λοιμώξεις, ιδιαίτερα σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Η ΕΕΛ τονίζει ότι η απουσία του οδηγεί σε:

• Χρήση εναλλακτικών σχημάτων με χαμηλότερη αποτελεσματικότητα
• Μεγαλύτερη τοξικότητα
• Υψηλότερο κόστος
• Αυξημένο κίνδυνο κακής έκβασης και θανάτου

Οι κρίσιμες ενδείξεις που πλήττονται άμεσα

Η ΕΕΛ παραθέτει τις κυριότερες περιπτώσεις όπου η TMP/SMX είναι μοναδική ή αναντικατάστατη:

• Λοιμώξεις από Nocardia spp. Εμφανίζονται κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους (μεταμοσχευμένοι, HIV, καρκινοπαθείς υπό χημειοθεραπεία). Είναι το φάρμακο εκλογής. Οι εναλλακτικές απαιτούν συνδυασμούς αντιβιοτικών, μεγαλύτερη νοσηλεία και αυξημένη τοξικότητα.
• Πνευμονία από Pneumocystis jirovecii (PCP) Σε ασθενείς με HIV/AIDS, μεταμοσχευμένους και γενικά ανοσοκατεσταλμένους. Θεραπεία πρώτης γραμμής και μακροχρόνια προφυλακτική χορήγηση. Οι εναλλακτικές (π.χ. πενταμιδίνη, ατοβακουόνη, πριμακίνη + κλινταμυκίνη) είναι δυσανάλογα ακριβές και έχουν πολύ μεγαλύτερη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών.
• Εγκεφαλική τοξοπλάσμωση Κύρια ή εναλλακτική επιλογή θεραπείας και προφύλαξης σε ανοσοκατεσταλμένους. Η έλλειψή της περιορίζει δραστικά τις θεραπευτικές επιλογές και αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου.
• Τοξοπλάσμωση κύησης Αντιβιοτικό δεύτερης γραμμής, όταν δεν αντέχεται ή δεν υπάρχει ο συνδυασμός πυριμεθαμίνης/σουλφαδιαζίνης (που συχνά λείπει στην Ελλάδα).
• Λοιμώξεις ουροποιητικού από ευαίσθητα στελέχη Η απουσία του οδηγεί σε χρήση ευρύτερου φάσματος αντιβιοτικών → άμεση επιβάρυνση της μικροβιακής αντοχής, που αποτελεί μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Οι συνέπειες σε ευπαθείς ομάδες

Οι λοιμώξεις αυτές (Nocardia, PCP, εγκεφαλική τοξοπλάσμωση) συνοδεύονται από υψηλή θνητότητα σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς. Η έλλειψη TMP/SMX αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο κακής έκβασης, παρατείνει τις νοσηλείες και επιβαρύνει το σύστημα υγείας.

Η ΕΕΛ καλεί σε άμεση παρέμβαση για εναλλακτικές λύσεις ή εισαγωγή γενόσημων/παραλλαγών του φαρμάκου, καθώς η απόσυρση αφορά τόσο την από του στόματος όσο και την ενδοφλέβια μορφή (νοσοκομειακή χρήση).

Υπενθύμιση: 230 φάρμακα αποσύρθηκαν οριστικά στις 31/12/2025

Ο ΕΟΦ δημοσιοποίησε πρόσφατα λίστα με 230 φάρμακα που αποσύρθηκαν οριστικά από την ελληνική αγορά στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η TMP/SMX είναι ένα από τα πιο κρίσιμα, λόγω των αναντικατάστατων ενδείξεών του.

Οι λοιμωξιολόγοι καλούν την πολιτεία και τον ΕΟΦ να βρουν λύση άμεσα, πριν η έλλειψη μετατραπεί σε κλινική τραγωδία για ευπαθείς ομάδες.

Πηγή: Pagenews.gr