ΚΑΠ – Οι «μεγάλοι παίκτες» που μονοπωλούν τα χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων

ΚΑΠ: Το 1% απορροφά έως 40% των επιδοτήσεων – πώς οι πόροι καταλήγουν σε λίγους μεγαλοπαραγωγούς

Μια έκθεση – κόλαφος αποκαλύπτει ότι η ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική ενισχύει δυσανάλογα μεγάλες επιχειρήσεις και γαιοκτήμονες, ενώ οι μικροί αγρότες και περιβαλλοντικές ανάγκες μένουν στο περιθώριο.

Η “ΚΑΠφιέστα” της Κομισιόν και γιατί η Κοινή Αγροτική Πολιτική μοιάζει με… ΚΑΠπαροχέας

Μπορεί η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) να αποτελεί θεμέλιο της ευρωπαϊκής γεωργίας και να αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του συνολικού προϋπολογισμού της Ε.Ε., όμως η κατανομή των κονδυλίων αποδεικνύεται βαθιά άνιση και πολιτικά εκρηκτική.

Η τελευταία ανάλυση από την Greenpeace European Unit ξεσκεπάζει μια πραγματικότητα που επικρατεί πίσω από τα ευρωπαϊκά χωράφια: ενώ η ΚΑΠ θα έπρεπε να στηρίζει τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τις αγροτικές κοινότητες, στην πράξη τα περισσότερα κονδύλια καταλήγουν στους πλουσιότερους και μεγαλύτερους δικαιούχους.

 Μονοπώλιο των πόρων: Τα νούμερα που σοκάρουν

 Το 1% των δικαιούχων λαμβάνει έως και το 40% όλων των επιδοτήσεων. Σε χώρες όπως οι Κάτω Χώρες, η υπερ-συγκέντρωση είναι πιο ακραία, ενώ στην Ισπανία και την Ιταλία το 1% καρπώνεται περίπου το 30% των πόρων. Συνολικά, το 80% των επιδοτήσεων πηγαίνει σε μόλις το 20% των δικαιούχων σε ολόκληρη την Ε.Ε. – μια κατανομή που θυμίζει περισσότερο οικονομική ολιγαρχία παρά πολιτική στήριξης της γεωργίας.

 Στην Ελλάδα, αντίστοιχα: Παρά το γεγονός ότι τα μικρά και μεσαία αγροκτήματα αποτελούν την πλειονότητα, τα μεσαίας προς μεγάλης κλίμακας αγροκτήματα (12% όλων) απορροφούν το 34% των άμεσων ενισχύσεων, ενώ τα μικρά «ραχοκοκαλιά» του αγροτικού ιστού λαμβάνουν δυσανάλογα λιγότερα – ενώ τα καθαρά έσοδά τους μειώνονται σημαντικά.

 Το παράδοξο: Επιδοτήσεις για περιβαλλοντικά αγαθά ή για… μεγιστάνες γης;

Το ελληνικό και ευρωπαϊκό παράδειγμα δείχνει ότι αντί οι επιδοτήσεις να επενδύονται σε δημόσια αγαθά όπως:

• προστασία εδάφους και καθαρού νερού,
• βιοποικιλότητα και μείωση εκπομπών,
• βιώσιμη αγροτική παραγωγή,

…να καταλήγουν στα χέρια μεγάλων γαιοκτημόνων και εταιρειών που συχνά έχουν παραβιάσει και περιβαλλοντικούς κανονισμούς.

Μάλιστα, ποσά που λαμβάνουν μόνο οι «μεγάλοι παίκτες» θα μπορούσαν, κατ’ εκτίμηση, να στηρίξουν εκατοντάδες έως χιλιάδες μικρές εκμεταλλεύσεις, αν κατευθύνονταν διαφορετικά.

Πολιτική διάσταση & παραπολιτική ανάγνωση

Αντί η ΚΑΠ να λειτουργεί ως εργαλείο δίκαιης αναδιανομής και οικολογικής μετάβασης, έχει μετατραπεί σε:

• μηχανισμό αναπαραγωγής ανισοτήτων,
• μοχλό πίεσης υπέρ μεγάλων γεωργικών λόμπι στις Βρυξέλλες,
• παράγοντα που τροφοδοτεί την αποβιομηχάνιση του μικρού αγροτικού τομέα.

Ταυτόχρονα, οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. αναδεικνύουν έντονες συγκρούσεις ανάμεσα σε κράτη μέλη που θέλουν να διατηρήσουν την «παραδοσιακή» ΚΑΠ και δυνάμεις που απαιτούν επιδοτήσεις με περιβαλλοντικό και κοινωνικό πρόσημο.

Στο πολιτικό παρασκήνιο, αυτό έχει ανοίξει ρήγματα:

• ανάμεσα σε μικρούς παραγωγούς και κρατικούς οργανισμούς,
• μεταξύ περιβαλλοντικών ομάδων και αγροτικών λόμπι,
• και μέσα στον ίδιο τον ευρωπαϊκό δημόσιο διάλογο για το μέλλον της πολιτικής αυτής.

 Τι πρέπει να αλλάξει – και γιατί έχει σημασία

Οι οργανώσεις πιέζουν για ριζική αναθεώρηση της ΚΑΠ:

• κατάργηση άμεσων ενισχύσεων βάσει έκτασης,
• εφαρμογή φθίνουσας κλίμακας και ανώτατων ορίων στις επιδοτήσεις,
• δέσμευση τουλάχιστον 50% του προϋπολογισμού σε περιβαλλοντικές δράσεις,
• στήριξη μικρών οικογενειακών και οικολογικών γεωργικών μονάδων.

Αν οι πολιτικές αυτές υλοποιηθούν, η ΚΑΠ μπορεί να μετατραπεί από «πλουτο-ενισχυτικό» μέτρο σε εργαλείο για βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη αγροτική ανάπτυξη.

Η έκθεση-κόλαφος για τα κονδύλια της ΚΑΠ αναδεικνύει μια βαθιά δομική ανισότητα: αντί οι αγρότες και οι κοινότητες να αποτελούν τον πυρήνα της πολιτικής, οι βασικοί ωφελημένοι είναι λίγοι ισχυροί. Αυτό δεν είναι απλώς οικονομικό ζήτημα, αλλά πολιτική και κοινωνική πρόκληση, με έντονες παραπολιτικές προεκτάσεις για το μέλλον της ευρωπαϊκής αγροδιατροφικής πολιτικής.

Πηγή: pagenews.gr