Ένας από τους πιο φιλόδοξους χάρτες στην ιστορία της παγετωνολογίας μόλις δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science: ολόκληρο το υποπαγετωτικό τοπίο της Ανταρκτικής – δηλαδή το βραχώδες έδαφος κάτω από το τεράστιο στρώμα πάγου – χαρτογραφήθηκε με πρωτοφανή ακρίβεια. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τις τελευταίες δορυφορικές παρατηρήσεις υψηλής ανάλυσης και μια προηγμένη μέθοδο που ονομάζεται ανάλυση διαταραχών ροής πάγου (ice flow perturbation analysis), η οποία εκτιμά την υποκείμενη τοπογραφία και τις συνθήκες βάσει των παρατηρούμενων αλλαγών στην κίνηση του πάγου στην επιφάνεια.
Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό: αποκαλύφθηκαν δεκάδες χιλιάδες λόφοι (πάνω από 30.000 προεξοχές ύψους τουλάχιστον 50 μέτρων), βαθιά φαράγγια, οροπέδια που διασχίζονται από παγετώνες, κοιλάδες και απέραντες πεδιάδες. Το τοπίο αυτό ήταν σε μεγάλο βαθμό άγνωστο μέχρι σήμερα – σε σημείο που οι ερευνητές σημειώνουν ότι η επιφάνεια του Άρη ήταν καλύτερα χαρτογραφημένη από το υποπαγετωτικό έδαφος της Ανταρκτικής.
Γιατί είναι τόσο σημαντικό αυτό το χάρτη
Το υποπαγετωτικό τοπίο παίζει καθοριστικό ρόλο στη συμπεριφορά του παγετώδους καλύμματος της Ανταρκτικής, που περιέχει περίπου το 70% του γλυκού νερού του πλανήτη. Το μέσο πάχος του πάγου είναι 2,1 χλμ., με μέγιστο βάθος 4,8 χλμ., και η ροή του προς τον ωκεανό καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την τριβή που δημιουργεί το υποκείμενο έδαφος.
Τραχύ τοπίο (π.χ. απότομες πλαγιές, βουνοκορφές, κοιλάδες) επιβραδύνει την υποχώρηση του πάγου, ενώ λεία πεδιάδες την επιταχύνουν. Ο νέος χάρτης δίνει τη δυνατότητα:
- Να βελτιωθούν τα αριθμητικά μοντέλα που προβλέπουν την ταχύτητα τήξης και τη συμβολή της Ανταρκτικής στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας
- Να εντοπιστούν περιοχές που χρειάζονται πιο λεπτομερή έρευνα πεδίου
- Να κατανοηθεί καλύτερα η εξέλιξη του παγετώδους καλύμματος τα τελευταία 34 εκατομμύρια χρόνια
Πώς δημιουργήθηκε ο χάρτης
Οι επιστήμονες συνδύασαν:
- Δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης από την επιφάνεια του πάγου
- Παρατηρήσεις της ροής του πάγου (ταχύτητα, κατεύθυνση, διαταραχές)
- Μαθηματικά μοντέλα που «αντιστρέφουν» τις παρατηρήσεις για να υπολογίσουν το σχήμα του βράχου από κάτω
Το αποτέλεσμα είναι ένα τοπίο που θυμίζει πολύ τις οροσειρές και τις κοιλάδες της Σκωτίας, της Σκανδιναβίας, του βόρειου Καναδά και της Γροιλανδίας – κάτι που, όπως λέει ο παγετωνολόγος Ρόμπερτ Μπίνγκαμ από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου (ένας από τους επικεφαλής της μελέτης), δίνει μεγάλη εμπιστοσύνη στην ακρίβεια του χάρτη.
«Το κρυφό τοπίο της Ανταρκτικής δεν είναι βαρετό», δήλωσε ο Μπίνγκαμ. «Περιέχει πανύψηλες οροσειρές, απέραντες επίπεδες πεδιάδες, βαθιά σκαλισμένες κοιλάδες παγετώνων – όλα τα χαρακτηριστικά που βλέπουμε σε άλλες παγωμένες περιοχές του πλανήτη.»
Γιατί είναι κρίσιμο για το μέλλον του πλανήτη
Η Ανταρκτική χάνει πάγο με επιταχυνόμενο ρυθμό λόγω της κλιματικής αλλαγής. Ο νέος χάρτης θα βοηθήσει την IPCC (Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή) και άλλους οργανισμούς να βελτιώσουν τις προβλέψεις για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας – μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τις παράκτιες πόλεις και τα νησιά του πλανήτη.
Παράλληλα, δίνει στους επιστήμονες τη δυνατότητα να εντοπίσουν περιοχές που χρειάζονται πιο λεπτομερή έρευνα πεδίου, ενώ αποκαλύπτει ένα τοπίο που σμιλεύτηκε πριν η Ανταρκτική παγώσει πλήρως, πριν από 34 εκατομμύρια χρόνια.
Ένα ορόσημο στην παγετωνολογία
Μέχρι σήμερα, η επιφάνεια του Άρη ήταν καλύτερα χαρτογραφημένη από το υποπαγετωτικό έδαφος της Ανταρκτικής. Το νέο μοντέλο αλλάζει αυτό το δεδομένο και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα της τελευταίας δεκαετίας.
Η Ανταρκτική δεν είναι πια μια «άγνωστη λευκή ήπειρος» – είναι ένας κόσμος με βουνά, κοιλάδες και πεδιάδες που κρύβονται κάτω από τον πάγο. Και η καλύτερη κατανόηση αυτού του κρυμμένου τοπίου μπορεί να μας βοηθήσει να προστατεύσουμε το μέλλον του πλανήτη μας.
Πηγή: Pagenews.gr
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 5 '
Το σχόλιο σας