Η αποξένωση στην οικογένεια Μπέκαμ δεν είναι ούτε σπάνια ούτε μοναδική

Η δημόσια ανάρτηση του Μπρούκλιν Μπέκαμ αυτή την εβδομάδα, με την οποία δήλωσε ότι «δεν θέλει συμφιλίωση» με την οικογένειά του και κατηγόρησε τους γονείς του για «αδιάκοπο σαμποτάζ» της σχέσης του, συγκλόνισε εκατομμύρια θαυμαστές. Ωστόσο, όπως εξηγούν ψυχολόγοι, ψυχοθεραπευτές και ερευνητές οικογενειακής αποξένωσης, η περίπτωση των Μπέκαμ δεν είναι ούτε εξαίρεση ούτε «μονόκερος» (unicorn life), όπως συχνά περιγράφεται η φαινομενικά τέλεια εικόνα της οικογένειας. Αντίθετα, ανήκει σε ένα πολύ συχνό –και επώδυνο– φαινόμενο: την οικογενειακή αποξένωση (family estrangement), που πλήττει τουλάχιστον μία στις πέντε οικογένειες στο Ηνωμένο Βασίλειο και περίπου το 10–27% των ενηλίκων στις ΗΠΑ.

Οι τρεις κύριοι λόγοι αποξένωσης – Πώς ταιριάζουν στην περίπτωση Μπέκαμ

Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας που ειδικεύονται σε οικογενειακές ρήξεις εντοπίζουν τρεις βασικούς παράγοντες που οδηγούν γονείς και ενήλικα παιδιά σε πλήρη ή μερική αποκοπή:

1. Κακοποίηση (συναισθηματική, λεκτική, σωματική ή παραμέληση) Πολλοί ενήλικοι κόβουν επαφή όταν συνειδητοποιούν ότι η σχέση με τους γονείς τους ήταν τραυματική ή τοξική. Στην περίπτωση Μπρούκλιν, η κατηγορία για «σαμποτάζ» της σχέσης του με τη σύζυγό του και η αναφορά σε «μη αυθεντικές σχέσεις» και «σκηνοθετημένες αναρτήσεις» υποδηλώνει αίσθημα συναισθηματικής χειραγώγησης ή πίεσης – κάτι που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν «συχνό» σε οικογένειες με υψηλή δημόσια εικόνα.
2. Νέοι σύντροφοι – Η πιο συχνή αιτία ρήξης Η Μπέκα Μπλαντ, σύμβουλος και ιδρύτρια της φιλανθρωπικής Stand Alone, τονίζει ότι η «αδιάφορη ή εχθρική αντίδραση» ενός γονέα στον νέο σύντροφο του παιδιού είναι «απίστευτα συχνή» αιτία αποξένωσης. Ο Μπρούκλιν φαίνεται να βιώνει ακριβώς αυτό: αίσθημα ότι οι γονείς του δεν αποδέχονται πλήρως τη σύζυγό του και τη ζωή που επέλεξε μακριά από την οικογενειακή «σκηνή». Η Μπλαντ σημειώνει ότι σε τέτοιες περιπτώσεις, το παιδί νιώθει ότι πρέπει να «διαλέξει» – και συχνά επιλέγει τον σύντροφο.
3. Αγεφύρωτες διαφορές αξιών, ηθικής και πεποιθήσεων Ο Μπρούκλιν αναφέρει ρητά ότι «δεν μοιράζεται τις ίδιες αξίες» με την οικογένειά του και ότι η φήμη του «επιβλήθηκε χωρίς τη συναίνεσή του». Αυτό αντανακλά μια κοινή δυναμική στα τέλη της δεκαετίας των 20 – αρχές 30: το στάδιο της αναδυόμενης ενηλικίωσης, όπου τα παιδιά διεκδικούν την αυτονομία τους και απορρίπτουν όσα θεωρούν «επιβαλλόμενα» από τους γονείς.

Πόσο συχνή είναι η αποξένωση; Τα νούμερα σοκάρουν

• Στο Ηνωμένο Βασίλειο: Τουλάχιστον 1 στις 5 οικογένειες έχει βιώσει αποξένωση (Stand Alone).
• Στις ΗΠΑ: Το 10% των μητέρων είναι αποξενωμένες από τουλάχιστον ένα ενήλικο παιδί, ενώ άλλη μελέτη καταγράφει ποσοστό πάνω από 40% σε γενικότερο δείγμα.
• Δεν υπάρχει «κανονική» σχέση γονιών – ενήλικων παιδιών: Μπορεί να είναι πλήρης αποκοπή, περιορισμένη επαφή ή εναλλαγές, ανάλογα με την περίοδο.

Πώς θεραπεύεται (ή όχι) μια τέτοια ρήξη;

Οι ειδικοί είναι σαφείς: η αποξένωση δεν είναι πάντα «κακή» επιλογή. Αντίθετα, μπορεί να είναι η πιο υγιής όταν υπάρχει συνεχιζόμενη κακοποίηση, έλεγχος, gaslighting ή άρνηση του γονέα να αναγνωρίσει τον πόνο του παιδιού.

• Επικοινωνία και ενσυναίσθηση είναι ο μόνος δρόμος επανασύνδεσης – όχι ετικέτες όπως «ναρκισσιστής» ή «τοξικός» χωρίς διάλογο.
• Θέσπιση ορίων (συναντήσεις σε δημόσιους χώρους, αποφυγή συγκεκριμένων θεμάτων, περιορισμένος χρόνος) βοηθά περισσότερο από απόλυτη διακοπή.
• Η θεραπεία είναι αποτελεσματική όταν δεν πιέζει προς συγκεκριμένη απόφαση. Οι αξιόπιστοι θεραπευτές στο Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθούν μη κατευθυντική προσέγγιση.
• Η αποξένωση συχνά συνοδεύεται από πένθος και για τις δύο πλευρές – ακόμα και όταν είναι επιθυμητή.

Η Λούσι Μπλέικ (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αγγλίας) τονίζει: «Καμία αποξένωση δεν είναι ίδια. Δεν υπάρχει συνταγή». Η Lowri Dowthwaite-Walsh παρατηρεί αύξηση ασθενών που χρησιμοποιούν θεραπευτικούς όρους (gaslighting, όρια, ναρκισσισμός) – κάτι βοηθητικό όταν γίνεται σωστά, αλλά επικίνδυνο όταν χρησιμοποιείται επιπόλαια.

Το παράδειγμα Μπέκαμ: Θάρρος ή πικρία;

Η Ντέμπι Κίναν, ψυχοθεραπεύτρια, χαρακτηρίζει «απίστευτα θαρραλέο» το ότι ο Μπρούκλιν μίλησε δημόσια. «Απαιτούσε μεγάλο θάρρος. Βάζει τη σύντροφό του πρώτη». Ταυτόχρονα, βλέπει και τις δύο πλευρές να βιώνουν πένθος και προτείνει αναστοχασμό: «Υπάρχουν τρεις πλευρές σε αυτή την ιστορία, αλλά υπάρχει σύγκρουση και πολλή πικρία».

Η αποξένωση των Μπέκαμ δεν είναι εξαίρεση – είναι καθρέφτης μιας κοινωνίας όπου τα ενήλικα παιδιά διεκδικούν όλο και περισσότερο αυτονομία, ενώ οι γονείς συχνά δυσκολεύονται να αποδεχθούν ότι η σχέση αλλάζει. Όπως λέει η Μπλαντ: «Πολλοί αποξενωμένοι γονείς έχουν καλές προθέσεις, αλλά δεν καταλαβαίνουν ότι αυτές δεν έκαναν το παιδί τους να νιώσει αγάπη και υποστήριξη».

Στο τέλος, η αποξένωση δεν είναι πάντα ήττα. Μερικές φορές είναι η πιο υγιής πράξη αυτοπροστασίας – και αυτό είναι το πιο δύσκολο μάθημα για όλες τις πλευρές.

Πηγή: Pagenews.gr