Αστεροσκοπείο Τροόδους: Το παράθυρο της Κύπρου στο σύμπαν – Πάνω από 10.000 επισκέπτες στους πρώτους 6 μήνες

Το Αστεροσκοπείο Τροόδους έχει γίνει σε ελάχιστους μήνες ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς της Κύπρου, όχι μόνο για τους ντόπιους αλλά και για επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Από τον Ιούλιο του 2025, όταν άνοιξε τις πύλες του στο ευρύ κοινό, περισσότεροι από 10.000 πολίτες – και εν μέρει τουρίστες – το έχουν επισκεφθεί μόνο στους πρώτους έξι μήνες λειτουργίας. Τοποθετημένο σε υψόμετρο 1.250 μέτρων στην εκπληκτική ορεινή περιοχή της Πιτσιλιάς, στην κοινότητα Αγριδιών της επαρχίας Λεμεσού, μέσα στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο Τροόδους της UNESCO, συνδυάζει μοναδική φυσική ομορφιά, καθαρό ουρανό και υπερσύγχρονο εξοπλισμό.

Εγκαινιάστηκε επίσημα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη το 2024, αλλά η πλήρης λειτουργία για το κοινό ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2025. Από τότε έχει εξελιχθεί σε ζωντανό κέντρο επιστημονικής έρευνας, εκπαίδευσης και δημόσιας ενημέρωσης για την αστρονομία, προσελκύοντας καθημερινά σχολεία, οικογένειες και λάτρεις του διαστήματος.

Καθημερινή πρόσβαση και νυχτερινές παρατηρήσεις – Η μοναδικότητα του αστεροσκοπείου

Σε αντίθεση με τα περισσότερα αστεροσκοπεία που λειτουργούν μόνο για ειδικούς ή περιορισμένες εκδηλώσεις, το Αστεροσκοπείο Τροόδους είναι το μόνο στην Κύπρο που δέχεται το κοινό καθημερινά, τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα. Τις καθημερινές πρωινές και μεσημεριανές ώρες γεμίζει από μαθητές και τουρίστες, ενώ κάθε Παρασκευή και Σάββατο διοργανώνονται ειδικές βραδιές αστροπαρατήρησης που ξεκινούν λίγο μετά τη δύση του ηλίου και φτάνουν σχεδόν τα μεσάνυχτα.

Ο Στέλιος Τρύφων, διευθυντής του αστεροσκοπείου, εξηγεί στο euronews τη φιλοσοφία λειτουργίας:

«Την ημέρα οι επισκέπτες βλέπουν τη δραστηριότητα του Ήλιου, την έκθεση Hubble, την ταινία, πώς λειτουργεί το αστεροσκοπείο. Τους ξεναγούμε στο μεγάλο τηλεσκόπιο και τους εξηγούμε τι έρευνα μπορούμε να κάνουμε. Προσπαθούμε να τους μυήσουμε στη θέση μας στο σύμπαν. Όμως, αν κάποιος μπορεί να έρθει μόνο μία φορά, ας επιλέξει τη νύχτα. Εκεί γίνεται ουρανογραφία, εξηγούμε τον ουρανό και μετά στο θόλο βλέπουμε πλανήτες, γαλαξίες και ό,τι υπάρχει ανάλογα με την ώρα».

Υπερσύγχρονος εξοπλισμός – Από τον Ήλιο μέχρι τους μακρινούς γαλαξίες

Το Αστεροσκοπείο Τροόδους διαθέτει υπερσύγχρονο εξοπλισμό που το κατατάσσει στα πιο προηγμένα της περιοχής:

• Ρομποτικό κατοπτρικό τηλεσκόπιο 20 ιντσών (50,8 cm): Τοποθετημένο σε ειδικό θόλο που κινείται 360 μοίρες, ακολουθώντας αυτόματα τα ουράνια αντικείμενα. Το τηλεσκόπιο εδράζεται σε ανεξάρτητη κολώνα με ξεχωριστά θεμέλια, ώστε οι κραδασμοί από τους επισκέπτες να μην μεταφέρονται και να μην επηρεάζουν την εικόνα. Είναι συνδεδεμένο με υπολογιστή και επιτρέπει απομακρυσμένη χρήση – δηλαδή επιστήμονες μπορούν να το στοχεύουν ακόμα και από το σπίτι τους.
• Ηλιακό τηλεσκόπιο (Helioscope): Το μεγαλύτερο στην Κύπρο, εξειδικευμένο για ασφαλή παρατήρηση του Ήλιου. Με φίλτρο υδρογόνου Alpha (H-alpha) περιορίζει το φως στο κόκκινο φάσμα, επιτρέποντας στους επισκέπτες να δουν ηλιακές κηλίδες, εκλάμψεις και προεξοχές χωρίς κίνδυνο για τα μάτια.
• Υπαίθριος χώρος αστροπαρατήρησης (AstroMarina): Ιδανικός για γυμνή ματιά και μικρά τηλεσκόπια, με καθαρό ουρανό χάρη στο υψόμετρο και την απομόνωση από φωτορύπανση.

Το αστεροσκοπείο συνεργάζεται στενά με τη NASA και την ESA, συμμετέχοντας σε προγράμματα παρατήρησης, εκπαίδευσης και ανταλλαγής δεδομένων, ενώ φιλοξενεί και ερευνητικές αποστολές.

Γιατί τραβάει τόσο κόσμο – Πέρα από την επιστήμη

Η επιτυχία του Αστεροσκοπείου Τροόδους οφείλεται στη μοναδική σύζευξη επιστήμης, φύσης και προσβασιμότητας. Βρίσκεται σε μία από τις πιο όμορφες ορεινές περιοχές της Κύπρου, μέσα στο Γεωπάρκο Τροόδους, με εύκολη πρόσβαση από Λεμεσό και Λάρνακα. Οι επισκέπτες συνδυάζουν την αστροπαρατήρηση με περιήγηση στα γραφικά χωριά της Πιτσιλιάς, γευσιγνωσία κρασιών και φυσιολατρικές διαδρομές.

Οι βραδιές παρατήρησης έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς, ειδικά το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, όταν ο ουρανός είναι πιο καθαρός. Πολλοί επισκέπτες δηλώνουν ότι βλέπουν για πρώτη φορά με γυμνό μάτι τον γαλαξία της Ανδρομέδας, τον πλανήτη Δία με τους δορυφόρους του ή λεπτομέρειες στη Σελήνη.

Ένα σύγχρονο θαύμα που μεγαλώνει την Κύπρο στον αστρονομικό χάρτη

Το Αστεροσκοπείο Τροόδους δεν είναι απλώς ένας επιστημονικός χώρος – είναι πόλος έλξης για την τουριστική και εκπαιδευτική ανάπτυξη της ορεινής Κύπρου. Με περισσότερους από 10.000 επισκέπτες σε μισό χρόνο, αποδεικνύει ότι η αστρονομία μπορεί να γίνει μαζικό ενδιαφέρον όταν προσφέρεται με τρόπο προσιτό, εντυπωσιακό και συνδεδεμένο με την τοπική φύση.

Όπως λέει ο Στέλιος Τρύφων: «Θέλουμε να δείξουμε σε όλους τη θέση μας στο σύμπαν – και να τους κάνουμε να νιώσουν ότι ανήκουν σε αυτό».

Πηγή: Pagenews.gr