Τεράστια υποθαλάσσια δεξαμενή γλυκού νερού στα ανοιχτά της Ανατολικής Ακτής

Μια κολοσσιαία δεξαμενή γλυκού νερού κρυμμένη κάτω από τον πυθμένα του Ατλαντικού, στα ανοιχτά της Ανατολικής Ακτής των ΗΠΑ, επιβεβαιώθηκε επισήμως από πρόσφατη επιστημονική αποστολή. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το απόθεμα αυτό θα μπορούσε θεωρητικά να τροφοδοτεί μια μητρόπολη στο μέγεθος της Νέας Υόρκης για περίπου 800 χρόνια, καθιστώντας το έναν από τους μεγαλύτερους υποθαλάσσιους υδάτινους πόρους που έχουν ανακαλυφθεί ποτέ.

Η δεξαμενή εκτείνεται πιθανότατα από τα ανοιχτά του Νιου Τζέρσεϊ μέχρι το Μέιν και πέρα, ενώ τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να είναι ακόμα μεγαλύτερη από ό,τι είχαν υπολογίσει οι αρχικές μελέτες της δεκαετίας του 1970. Οι ερευνητές της Expedition 501, που ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του 2025, αντλούν τώρα νερό από βάθος έως 400 μέτρα κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας και αναλύουν τα δείγματα για να κατανοήσουν πλήρως την προέλευση, την ηλικία και την ποιότητά της.

Η αποστολή που «ξύπνησε» έναν ύπνο 20.000 ετών

Η αποστολή, με επικεφαλής τον Μπράντον Ντούγκαν, καθηγητή γεωφυσικής στο Colorado School of Mines, διήρκεσε τρεις μήνες και ανέσυρε 50.000 λίτρα νερού από τρεις διαφορετικές τοποθεσίες στα ανοιχτά των νησιών Nantucket και Martha’s Vineyard της Μασαχουσέτης. Οι ερευνητές τρύπησαν τον πυθμένα σε βάθος 30-50 χιλιομέτρων από την ακτή, φτάνοντας σε στρώματα ιζημάτων όπου το γλυκό νερό είναι παγιδευμένο κάτω από αδιαπέραστα στρώματα αργίλου και λάσπης.

«Ήταν ένα αρκετά απαιτητικό έργο και ένα είδος όνειρο ζωής», δήλωσε ο Ντούγκαν στο Live Science. «Βρήκαμε γλυκό νερό σε ποσότητες που ξεπερνούν τις αρχικές εκτιμήσεις – και φαίνεται να εκτείνεται βαθύτερα και ευρύτερα από ό,τι πιστεύαμε».

Οι πρώτες μετρήσεις αλατότητας δείχνουν εντυπωσιακή φρεσκάδα:

• Κοντά στην ακτή (Nantucket/Martha’s Vineyard): 1 μέρος ανά 1.000 (το ανώτατο όριο για πόσιμο νερό).
• Πιο μακριά: 4-5 μέρη ανά 1.000.
• Στην πιο απομακρυσμένη τοποθεσία: 17-18 μέρη ανά 1.000 – δηλαδή περίπου το μισό της αλατότητας του ωκεανού.

Πώς σχηματίστηκε η «μυστική» δεξαμενή

Οι προκαταρκτικές αναλύσεις ραδιενεργού άνθρακα, ευγενών αερίων και ισοτόπων δείχνουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του νερού προέρχεται από την τελευταία παγετώδη περίοδο, πριν από περίπου 20.000 χρόνια, όταν η περιοχή ήταν καλυμμένη από τεράστιους παγετώνες.

Οι κύριες θεωρίες για τη δημιουργία της είναι:

• Το τεράστιο βάρος των παγετώνων συμπίεσε και ώθησε λιωμένο νερό από τον πάγο στο έδαφος, παγιδεύοντάς το κάτω από ιζήματα.
• Η πτώση της στάθμης της θάλασσας κατά την παγετώδη περίοδο επέτρεψε τη διήθηση βρόχινου νερού και λιωμένου πάγου σε υπόγεια στρώματα.
• Μέρος του νερού μπορεί να προέρχεται από βροχοπτώσεις μπροστά από τους παγετώνες, δημιουργώντας ένα «μικτό σύστημα».

«Αποκαλύψαμε τη μεγάλη τοπογραφία της Νέας Αγγλίας», εξήγησε ο Ντούγκαν. «Δεν έχουμε μεγάλα βουνά δίπλα στην ακτή, αλλά ο πάγος έπαιξε τον ρόλο του βουνού».

Από τη σιωπή της δεκαετίας του 1980 στην ανακάλυψη του 2025

Η ύπαρξη γλυκού νερού κάτω από τον Ατλαντικό αναφέρθηκε για πρώτη φορά από την USGS τη δεκαετία του 1960-70, κατά τη διάρκεια ερευνών για ορυκτούς και ενεργειακούς πόρους. Οι επιστήμονες τότε εντόπισαν γλυκό νερό σε ιζήματα, αλλά η υπόθεση «έσβησε» για δεκαετίες. Μόλις πρόσφατα, με νέες τεχνολογίες γεώτρησης και ανάλυσης, η αποστολή Expedition 501 έφερε ξανά το θέμα στο προσκήνιο.

Τι ακολουθεί – Μελέτες για μικρόβια, ηλικία και δυνατότητες εκμετάλλευσης

Οι ερευνητές συνεχίζουν τις αναλύσεις, εξετάζοντας:

• Την παρουσία μικροβίων στη δεξαμενή.
• Στοιχεία σπάνιων γαιών και ιχνοστοιχείων.
• Τον χώρο πόρων (porosity) των ιζημάτων για καλύτερη εκτίμηση του όγκου.
• Την ηλικία των ιζημάτων και του νερού.

Τα πιο οριστικά συμπεράσματα για την προέλευση, το ακριβές μέγεθος και την ποιότητα αναμένονται σε περίπου έναν μήνα. Στόχος, όπως τόνισε ο Ντούγκαν, είναι να δημιουργηθεί μια πλήρης εικόνα του συστήματος, ώστε «όταν και αν κάποιος χρειαστεί να το χρησιμοποιήσει, να υπάρχουν έτοιμες πληροφορίες και όχι εικασίες».

Η ανακάλυψη αυτή δεν αποτελεί άμεση λύση για τις ελλείψεις νερού, αλλά ανοίγει νέους ορίζοντες στη γεωλογία, την υδρολογία και την κατανόηση των κλιματικών αλλαγών του παρελθόντος – ενώ θέτει και ερωτήματα για το μέλλον, σε έναν πλανήτη όπου το γλυκό νερό γίνεται όλο και πιο πολύτιμο.

Πηγή: Pagenews.gr