Xi Jinping «καθαρίζει» τον στρατό: Έρευνα κατά του κορυφαίου στρατηγού Zhang Youxia

Το Πεκίνο επιβεβαίωσε επίσημα αυτό που οι αναλυτές της Κίνας ψιθύριζαν εδώ και μήνες: ο Zhang Youxia, ο υψηλότερου βαθμού στρατηγός του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA) και ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες του Xi Jinping, βρίσκεται υπό έρευνα για «σοβαρές παραβιάσεις της κομματικής πειθαρχίας και των νόμων». Μαζί του πλήττεται και ο Liu Zhenli, μέλος της Στρατιωτικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος. Η ανακοίνωση του Υπουργείου Άμυνας το Σάββατο δεν άφησε περιθώρια αμφιβολίας: η εκκαθάριση έχει φτάσει στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας.

Από την αρχική επταμελή Στρατιωτική Επιτροπή έχουν απομείνει πλέον μόνο δύο μέλη – και ο ένας είναι ο ίδιος ο Xi Jinping. Πρόκειται για ένα πρωτοφανές κύμα εκκαθαρίσεων που έχει πλήξει εκατοντάδες υψηλόβαθμους αξιωματούχους, δύο υπουργούς Άμυνας, διευθυντές κρατικών εταιρειών όπλων και μεγάλο μέρος της ηγεσίας των Δυνάμεων Πυραύλων. Οι κατηγορίες κυμαίνονται από διαφθορά μέχρι «υπονόμευση του συστήματος ευθύνης του Προέδρου», όπως αποκάλυψε η επίσημη εφημερίδα του PLA.

Η μεγαλύτερη εκκαθάριση στην ιστορία του PLA

Τα τελευταία χρόνια, ο Xi Jinping έχει εξαπολύσει μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία κατά της διαφθοράς μέσα στον στρατό, που όμως ξεπερνά κατά πολύ τις συνηθισμένες διώξεις για οικονομικές παρανομίες. Οι απολύσεις και οι έρευνες έχουν αγγίξει σχεδόν κάθε κρίσιμο τομέα: από τις Δυνάμεις Πυραύλων (που θεωρούνται κλειδί για οποιαδήποτε επιχείρηση κατά της Ταϊβάν) μέχρι τις εταιρείες όπλων και την κεντρική διοίκηση. Η απομάκρυνση του Zhang Youxia – ενός άνδρα που θεωρούνταν «άτρωτος» λόγω της μακράς προσωπικής σχέσης του με τον Xi – δείχνει ότι καμία σχέση δεν είναι πλέον ασφαλής.

Η Wall Street Journal, επικαλούμενη ανώνυμες πηγές, ανέφερε ότι ο Zhang κατηγορείται μεταξύ άλλων για διαρροή μυστικών του πυρηνικού προγράμματος στις ΗΠΑ – μια κατηγορία που πολλοί ειδικοί θεωρούν υπερβολική ή προπαγανδιστική. Πιο πιθανό, σύμφωνα με τον Lyle Morris από το Asia Society Policy Institute, είναι ότι ο Zhang συσσώρευσε υπερβολική εξουσία, κάτι που ο Xi – με την εμμονή του στον απόλυτο έλεγχο – δεν ανέχεται πλέον.

Καλά νέα για την Ταϊβάν ή σημάδι επερχόμενης κλιμάκωσης;

Η εξέλιξη έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση μεταξύ των διεθνών αναλυτών. Η Velina Tchakarova, ιδρύτρια της γεωπολιτικής συμβουλευτικής FACE στη Βιέννη, χαρακτηρίζει την εκκαθάριση «πραγματικά εντυπωσιακού μεγέθους» και «πολύ καλά νέα» για την Ταϊβάν, την Ιαπωνία και τις ΗΠΑ. Η λογική είναι απλή: ένας στρατός σε συνεχή αναταραχή, χωρίς ηγεσία και με εσωτερικές διώξεις, δεν μπορεί να εκτελέσει σύνθετες επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας – όπως μια εισβολή στην Ταϊβάν.

Επιπλέον, ο Zhang Youxia ήταν ο τελευταίος Κινέζος στρατηγός με πραγματική εμπειρία πολέμου, από τον σύντομο αλλά αιματηρό συνοριακό πόλεμο με το Βιετνάμ το 1979. Η νεότερη γενιά ηγετών του PLA δεν έχει βιώσει καμία πραγματική πολεμική εμπλοκή, κάτι που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Ο ανεξάρτητος στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Alex Luck πηγαίνει ακόμα πιο μακριά: «Όσο η δομή διοίκησης παραμένει τόσο σοβαρά πληγωμένη σε κρίσιμα σημεία, αμφιβάλλω έντονα ότι ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός μπορεί να εκτελέσει αποτελεσματικά πολύ φιλόδοξες επιχειρήσεις».

Η άλλη όψη: Ο Xi συγκεντρώνει ακόμα περισσότερη εξουσία

Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι ότι η εκκαθάριση είναι αδυναμία. Για πολλούς αναλυτές, η μαζική αναμόρφωση του στρατού δείχνει ακριβώς το αντίθετο: ο Xi Jinping, στα 72 του χρόνια, βιάζεται να συγκεντρώσει απόλυτο έλεγχο πριν να είναι πολύ αργά. Με την εξουσία να συρρικνώνεται στην κορυφή, ο Πρόεδρος μπορεί να επιβάλλει τις αποφάσεις του χωρίς αντιστάσεις, κάτι που θεωρητικά θα επιταχύνει – και όχι θα εμποδίσει – τις φιλόδοξες στρατιωτικές φιλοδοξίες του.

Η εμμονή του Xi με την «απόλυτη πίστη» και τον προσωπικό έλεγχο μπορεί να δημιουργεί βραχυπρόθεσμη αδυναμία, αλλά μακροπρόθεσμα να οδηγεί σε έναν πιο πειθαρχημένο και πιστό στρατό – ακριβώς αυτό που χρειάζεται για να υλοποιήσει το όνειρο της «ενωμένης μητροπολιτικής πατρίδας».

Τι σημαίνει για την περιοχή και τον κόσμο

Η συνεχιζόμενη εκκαθάριση δημιουργεί ένα παράδοξο: από τη μία πλευρά, ένας στρατός σε κρίση διοίκησης και εμπιστοσύνης φαίνεται λιγότερο απειλητικός. Από την άλλη, ένας Xi Jinping που αισθάνεται πίεση χρόνου και εσωτερικής ανασφάλειας μπορεί να γίνει πιο απρόβλεπτος και αποφασιστικός.

Η Ταϊβάν, οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους παρακολουθούν στενά: η αποδυνάμωση της κινεζικής ηγεσίας μπορεί να δώσει παράθυρο ασφάλειας, αλλά η συγκέντρωση εξουσίας στα χέρια ενός και μόνο ανθρώπου – που βλέπει την «επανένωση» ως κληρονομιά – κρύβει πάντα κινδύνους.

Πηγή: Pagenews.gr