Nipah: Ο θανατηφόρος ιός που ξαναχτυπά στην Ινδία – Συμπτώματα και ο φόβος για νέα επιδημία χωρίς εμβόλιο

Η Ινδία βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με τον ιό Nipah, έναν από τους πιο επικίνδυνους παθογόνους οργανισμούς στον πλανήτη, μετά την επιβεβαίωση τουλάχιστον πέντε κρουσμάτων στην πολιτεία της Δυτικής Βεγγάλης. Μεταξύ των μολυσμένων βρίσκονται γιατροί και νοσηλευτές, ενώ τουλάχιστον 100 επαφές έχουν τεθεί σε κατ’ οίκον καραντίνα. Οι ασθενείς νοσηλεύονται σε νοσοκομεία γύρω από την Καλκούτα, με έναν εξ αυτών να βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση, όπως αναφέρουν τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ο ιός Nipah, για τον οποίο δεν υπάρχει ούτε εμβόλιο ούτε ειδική θεραπεία, χαρακτηρίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως παθογόνος υψηλού κινδύνου και έχει ιστορικό επιδημιών με εξαιρετικά υψηλή θνησιμότητα.

Τι είναι ο ιός Nipah και γιατί θεωρείται τόσο επικίνδυνος

Ο Nipah είναι ένας ζωονοσογόνος ιός από την οικογένεια των Paramyxoviridae, που εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1998-1999 στη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη, όπου προκάλεσε επιδημία με εκατοντάδες κρούσματα. Από τότε έχουν καταγραφεί περιοδικά ξεσπάσματα κυρίως στην Ινδία και το Μπαγκλαντές, με τελευταίο μεγάλο κύμα το 2018 στην Κεράλα. Οι ειδικοί τον κατατάσσουν στη λίστα του ΠΟΥ με παθογόνα που μπορεί να προκαλέσουν πανδημίες, λόγω της υψηλής θνησιμότητας, της δυνατότητας μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο και της απουσίας εμβολίου ή αντιιικής θεραπείας.

Τα συμπτώματα – Από γριπώδη εικόνα μέχρι θανατηφόρο εγκεφαλικό οίδημα

Η λοίμωξη από τον ιό Nipah ξεκινά συχνά με μη ειδικά συμπτώματα, κάτι που δυσκολεύει την έγκαιρη διάγνωση και επιτρέπει την εξάπλωση σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), η περίοδος επώασης κυμαίνεται από 4 έως 21 ημέρες, ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει και τις 45 ημέρες.

Στην αρχή οι ασθενείς εμφανίζουν συμπτώματα παρόμοια με γρίπη ή κοινό κρυολόγημα:

• Υψηλός πυρετός
• Έντονος πονοκέφαλος
• Μυϊκοί πόνοι και αρθραλγίες
• Έντονη κόπωση και αδυναμία
• Πονόλαιμος ή δυσφορία στον λαιμό

Σε πολλούς ασθενείς εμφανίζονται και αναπνευστικά προβλήματα, όπως βήχας, δύσπνοια ή ακόμα και πνευμονία, που μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Ωστόσο, η πιο χαρακτηριστική και θανατηφόρα εκδήλωση είναι η εγκεφαλίτιδα – φλεγμονή του εγκεφάλου – που εμφανίζεται συνήθως λίγες ημέρες έως εβδομάδες μετά την έναρξη.

Τα νευρολογικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Σύγχυση και αποπροσανατολισμό
• Διαταραχές της συνείδησης
• Επιληπτικές κρίσεις
• Διαταραχές βάδισης και συντονισμού
• Κώμα

Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζεται και μηνιγγίτιδα, ενώ οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν οπτικές διαταραχές, παραισθήσεις ή αλλαγές στην προσωπικότητα. Η εξέλιξη μπορεί να είναι ταχύτατη, με ποσοστά θνησιμότητας που φτάνουν το 40-75%, ανάλογα με το στέλεχος και την ταχύτητα ιατρικής παρέμβασης.

Η υψηλή θνησιμότητα και οι μακροχρόνιες συνέπειες

Ο ιός Nipah είναι ένας από τους πιο θανατηφόρους ιούς που γνωρίζει η ανθρωπότητα. Σε προηγούμενα ξεσπάσματα, η θνησιμότητα κυμάνθηκε από 40% έως 75%, ενώ οι επιζώντες συχνά φέρουν σοβαρές νευρολογικές βλάβες για χρόνια. Επιπτώσεις όπως επίμονες επιληπτικές κρίσεις, προβλήματα μνήμης, αλλαγές προσωπικότητας ή κινητικές δυσκολίες είναι συχνές. Σε σπάνιες περιπτώσεις έχει παρατηρηθεί υποτροπή εγκεφαλίτιδας μήνες ή και χρόνια μετά την αρχική μόλυνση, είτε λόγω υπολειπόμενου ιού είτε λόγω επανενεργοποίησής του.

Πώς μεταδίδεται – Από τις νυχτερίδες στα νοσοκομεία

Ο Nipah είναι ζωονοσογόνος, με κύριους φυσικούς φορείς τις νυχτερίδες των φρούτων (είδη Pteropus), γνωστές και ως «flying foxes». Οι άνθρωποι μολύνονται κυρίως με:

• Άμεση επαφή με μολυσμένες νυχτερίδες ή τα περιττώματά τους
• Κατανάλωση φρούτων (π.χ. χουρμάδες, μάνγκο) μολυσμένων με σάλιο, ούρα ή κόπρανα νυχτερίδων
• Επαφή με μολυσμένα ζώα, όπως χοίρους (όπως συνέβη στη Μαλαισία το 1998)

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι πλέον καλά τεκμηριωμένη, ιδιαίτερα σε νοσοκομειακό περιβάλλον μέσω σταγονιδίων, σωματικών υγρών ή στενής επαφής με ασθενείς. Αυτός είναι και ο λόγος που στην τρέχουσα επιδημία έχουν μολυνθεί γιατροί και νοσηλευτές, παρά τις προσπάθειες απομόνωσης.

Τι γίνεται τώρα στην Ινδία – Καραντίνα και αγώνας περιορισμού

Οι αρχές της Δυτικής Βεγγάλης έχουν θέσει σε καραντίνα δεκάδες επαφές και έχουν ενισχύσει τα μέτρα στα νοσοκομεία. Οι ασθενείς νοσηλεύονται σε ειδικές μονάδες, ενώ διενεργούνται μαζικά τεστ σε ύποπτα κρούσματα. Η απουσία εμβολίου και θεραπείας σημαίνει ότι η μόνη άμυνα είναι η πρόληψη: αποφυγή επαφής με νυχτερίδες, καλός καθαρισμός φρούτων και αυστηρά πρωτόκολλα σε νοσοκομεία.

Ο ιός Nipah παραμένει μια υπενθύμιση ότι οι ζωονοσογόνες ασθένειες μπορούν να ξεσπάσουν ξαφνικά και να προκαλέσουν μεγάλη καταστροφή, ιδιαίτερα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές με περιορισμένες υγειονομικές υποδομές.

Πηγή: Pagenews.gr