Σχεδόν 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε κίνδυνο ακραίας ζέστης έως το 2050

Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μακρινή απειλή: έως το 2050, σχεδόν 3,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι – δηλαδή σχεδόν ο μισός πληθυσμός του πλανήτη – ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με ακραίες συνθήκες ζέστης που θα απειλούν άμεσα την υγεία και τη ζωή τους. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα μιας νέας, εξαιρετικά ανησυχητικής μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Sustainability από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Η έρευνα δείχνει ότι η ζήτηση για μέσα ψύξης θα εκτοξευθεί «δραματικά» σε δεκάδες χώρες, ενώ ακόμα και οι πιο ψυχρές περιοχές του κόσμου θα αναγκαστούν να προσαρμοστούν σε ένα καλοκαιρινό μέλλον που δεν γνωρίζουν μέχρι σήμερα.

Η ζέστη που θα «διπλασιάσει» τον κίνδυνο παγκοσμίως

Οι επιστήμονες εξέτασαν διάφορα σενάρια υπερθέρμανσης του πλανήτη και κατέληξαν ότι, αν η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί κατά 2°C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, ο αριθμός των ανθρώπων που θα εκτίθενται σε ακραία ζέστη θα σχεδόν διπλασιαστεί έως τα μέσα του αιώνα. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αλλαγής θα συμβεί πολύ πιο γρήγορα: ήδη μέσα στην τρέχουσα δεκαετία, καθώς ο πλανήτης πλησιάζει επικίνδυνα το όριο του 1,5°C.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, ο περιβαλλοντικός επιστήμονας Χεσούς Λιζάνα, δήλωσε στο γαλλικό πρακτορείο AFP: «Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ανάγκη προσαρμογής στην ακραία ζέστη είναι πιο επείγουσα απ’ όσο πιστεύαμε μέχρι σήμερα». Πρόσθεσε ότι νέες υποδομές – όπως βιώσιμα συστήματα κλιματισμού, παθητική ψύξη κτιρίων και πράσινες στέγες – πρέπει να αναπτυχθούν μέσα στα επόμενα χρόνια, αλλιώς δισεκατομμύρια άνθρωποι θα μείνουν απροστάτευτοι.

Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες και υγρασία υπερφορτώνει τον φυσικό μηχανισμό ψύξης του ανθρώπινου σώματος. Τα συμπτώματα ξεκινούν από ζάλη και πονοκεφάλους και μπορεί να φτάσουν σε οργανική ανεπάρκεια και θάνατο. Οι ειδικοί αποκαλούν τη ζέστη «σιωπηλό δολοφόνο», καθώς οι περισσότεροι θάνατοι συμβαίνουν σταδιακά, χωρίς δραματικές ενδείξεις.

Οι τροπικές χώρες στο επίκεντρο – Ινδία, Νιγηρία, Βραζιλία και Φιλιππίνες σε κόκκινο συναγερμό

Το μεγαλύτερο βάρος θα το σηκώσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες των τροπικών και ισημερινών ζωνών. Η μελέτη εντοπίζει τις χώρες με τη μεγαλύτερη αύξηση στις λεγόμενες «ημέρες ψύξης» – δηλαδή ημέρες τόσο ζεστές που απαιτούν υποχρεωτικά κλιματισμό ή ανεμιστήρες:

• Ινδία
• Φιλιππίνες
• Μπανγκλαντές
• Νιγηρία
• Βραζιλία
• Κεντροαφρικανική Δημοκρατία
• Νότιο Σουδάν
• Λάος

Σε αυτές τις περιοχές, εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα χωρίς πρόσβαση σε κλιματισμό. Η δραματική αύξηση της ζήτησης ενέργειας για ψύξη θα δημιουργήσει τεράστιες πιέσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, ενώ θα αυξήσει και το κόστος ζωής για νοικοκυριά που ήδη παλεύουν με τη φτώχεια.

Η επιστήμονας αστικού κλίματος και συν-συγγραφέας Ραντίκα Κόσλα τόνισε: «Με απλά λόγια, οι πιο ευάλωτοι άνθρωποι είναι εκείνοι που θα σηκώσουν το μεγαλύτερο βάρος αυτής της τάσης προς όλο και πιο ζεστές ημέρες». Οι καύσωνες θα γίνονται πιο συχνοί, πιο έντονοι και μεγαλύτερης διάρκειας, ενώ η έλλειψη υποδομών θα κάνει την κατάσταση εκρηκτική.

Nearly 3.8 billion people could face extreme heat by 2050 and while tropical countries will bear the brunt cooler regions will also need to adapt, scientists said Monday. https://t.co/mwjGfcuXhL pic.twitter.com/EYZPAXSCYT

— Insider Paper (@TheInsiderPaper) January 26, 2026

Ακόμα και οι ψυχρές χώρες «δεν θα γλιτώσουν» – Καναδάς, Ρωσία, Φινλανδία και Ευρώπη μπροστά σε νέα πραγματικότητα

Η μελέτη φέρνει σοκ και στις χώρες που παραδοσιακά θεωρούνται «ασφαλείς» από τη ζέστη. Ακόμα και μια μέτρια αύξηση των ημερών με υψηλές θερμοκρασίες θα έχει «σοβαρό αντίκτυπο» σε περιοχές όπως:

• Καναδάς
• Ρωσία
• Φινλανδία
• Κάποιες χώρες της Βόρειας Ευρώπης

Σε αυτές τις περιοχές, τα κτίρια έχουν σχεδιαστεί για να κρατούν τη ζέστη μέσα και όχι να την απομακρύνουν. Τα παράθυρα είναι μικρά, ο αερισμός περιορισμένος, ενώ τα μέσα μαζικής μεταφοράς σπάνια διαθέτουν κλιματισμό. Αποτέλεσμα: ακόμα και 35-38°C – θερμοκρασίες που θεωρούνται «ανεκτές» στον Νότο – μπορούν να γίνουν επικίνδυνες για τον πληθυσμό που δεν έχει συνηθίσει.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αρχικά μπορεί να υπάρξει κάποια εξοικονόμηση στους λογαριασμούς θέρμανσης λόγω λιγότερων κρύων ημερών. Όμως, τα οφέλη αυτά θα εξανεμιστούν γρήγορα από το αυξανόμενο κόστος ψύξης – ακόμα και στην Ευρώπη, όπου ο κλιματισμός παραμένει πολυτέλεια για την πλειοψηφία των νοικοκυριών.

Η επείγουσα ανάγκη προσαρμογής – Τι πρέπει να γίνει τώρα

Οι συγγραφείς της μελέτης δεν αρκούνται σε προειδοποιήσεις. Καλούν σε άμεση δράση:

• Ανάπτυξη βιώσιμων συστημάτων ψύξης (ενεργειακά αποδοτικά κλιματιστικά, παθητική ψύξη με σκίαση και πράσινες στέγες)
• Σχεδιασμό κτιρίων ανθεκτικών στη ζέστη
• Ενίσχυση των ηλεκτρικών δικτύων για να αντέξουν την εκρηκτική ζήτηση ενέργειας
• Δημιουργία σχεδίων προστασίας από καύσωνα σε κάθε χώρα, ειδικά για ευάλωτες ομάδες (ηλικιωμένους, παιδιά, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους)

«Είμαστε επικίνδυνα απροετοίμαστοι», καταλήγει η Ραντίκα Κόσλα, και ο χρόνος για να αλλάξουμε αυτή την εικόνα τελειώνει γρήγορα.

Η μελέτη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης λειτουργεί ως ηχηρό καμπανάκι συναγερμού: η κλιματική αλλαγή δεν θα πλήξει μόνο τους τροπικούς. Θα αλλάξει τον τρόπο που ζούμε όλοι μας – από τις τροπικές μεγαλουπόλεις μέχρι τα χωριά της Σκανδιναβίας. Η ερώτηση πλέον δεν είναι αν θα έρθει η ακραία ζέστη, αλλά αν θα προλάβουμε να προετοιμαστούμε.

Πηγή: Pagenews.gr