Η ΕΕ φοβάται νέα «αμερικανική εξάρτηση» από το LNG – Ζητεί διαφοροποίηση προμηθειών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ολοκληρωμένα μετέφερε μεγάλο μέρος των εισαγωγών φυσικού αερίου της από τη Ρωσία στο αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), αρχίζει τώρα να εκφράζει ανησυχία για την ίδια αυτή εξάρτηση από τις ΗΠΑ – μια εξάρτηση που μπορεί να αποδειχθεί γεωπολιτικό και οικονομικό ρίσκο για την ενεργειακή της ασφάλεια.

Ο Επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ, Dan Jørgensen, χαρακτήρισε τις πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις – ιδίως την κρίση σχετικά με τη Γροιλανδία – ως “σήμα αφύπνισης” για το μπλοκ, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχει «αυξανόμενη ανησυχία» για τον κίνδυνο **να αντικατασταθεί μια ενεργειακή εξάρτηση με μια άλλη».

Από τη ρωσική «επίδραση» στην αμερικανική «εξάρτηση»

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη μείωση των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου — που αντιστοιχούσαν πριν στο 40% περίπου του συνόλου — η ΕΕ στράφηκε δυναμικά στο LNG των ΗΠΑ, με το αμερικανικό προϊόν να φτάνει να αντιπροσωπεύει περίπου 57% της συνολικής ευρωπαϊκής κατανάλωσης LNG το 2025.

Αυτό «διόρθωσε» μια εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά δημιουργεί νέο σημείο ευαισθησίας, καθώς τα συμβατικά συμβόλαια και οι δεσμεύσεις του μπλοκ φέρνουν την ΕΕ όλο και πιο κοντά στις ΗΠΑ ως βασικό ενεργειακό εταίρο. Σύμφωνα με αναλύσεις, έως το 2030 το ποσοστό των αμερικανικών LNG εισαγωγών μπορεί να φτάσει το 75‑80% των συνολικών LNG εισαγωγών της ΕΕ, εάν συνεχιστούν τα τρέχοντα σχέδια και συμφωνίες.

Παράλληλα, η ΕΕ έχει δεσμευτεί μέσω μιας μεγάλης ενεργειακής συμφωνίας με τις ΗΠΑ να εισάγει ενέργεια — φυσικό αέριο, πετρέλαιο και πυρηνικά καύσιμα — αξίας έως 750 δισ. δολαρίων έως το 2028, δείχνοντας ταυτόχρονα μια στρατηγική «κατεύθυνσης» προς την αμερικανική αγορά ενέργειας.

Διπλωματικά «αγκάθια» και αντανακλάσεις στην αγορά

Η ευρωπαϊκή στροφή προς το αμερικανικό LNG, παρότι βοήθησε σημαντικά να μειωθεί η εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, αντιμετωπίζει πλέον κρίσιμες γεωπολιτικές αμφισβητήσεις:

• Η Ευρώπη ανησυχεί για πιθανή εκμετάλλευση της εξάρτησής της από τις ΗΠΑ για πολιτική πίεση ή ρήτρα συμμόρφωσης στις ευρύτερες σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ.
• Οι επιπτώσεις της κρίσης στη Γροιλανδία και οι συνομιλίες για τους όρους εισαγωγών ενεργειακών προϊόντων σηματοδοτούν μια αυξανόμενη ευαισθησία στην ενεργειακή γεωπολιτική ασφάλεια.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η διαφοροποίηση των προμηθειών — από χώρες όπως ο Καναδάς, το Κατάρ και χωρές της Βόρειας Αφρικής — αποτελεί πλέον επείγουσα προτεραιότητα, προκειμένου να αποφευχθεί μια «μονόπλευρη» ενεργειακή εξάρτηση μόνο από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Παραπολιτική διάσταση: ενεργειακή ασφάλεια και στρατηγική αυτονομία

Από παραπολιτική σκοπιά, η νέα ευρωπαϊκή ανησυχία για ενεργειακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ αντανακλά ευρύτερες εντάσεις στο εσωτερικό της Ευρώπης, αλλά και στις σχέσεις με την Ουάσινγκτον:

• Η ΕΕ επιδιώκει να διατηρήσει τη στρατιωτική και στρατηγική συμμαχία με τις ΗΠΑ (ενεργή στο ΝΑΤΟ), αλλά ταυτόχρονα να προωθήσει ενεργειακή αυτονομία και διαφοροποίηση για να ενισχύσει τη γεωπολιτική της ανθεκτικότητα.
• Η επιβάρυνση των ενεργειακών τιμών και το υψηλότερο κόστος του αμερικανικού LNG σε σύγκριση με άλλους προμηθευτές δημιουργούν πίεση για ενίσχυση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υποδομών κυψελών υδρογόνου στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών στόχων για καθαρή ενέργεια.

Αυτό το νέο πλαίσιο αντικρούει σε κάποιο βαθμό την παλιά αντίληψη ότι οι ενεργειακές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ είναι εξ ορισμού συμπληρωματικές και αναδεικνύει την ανάγκη για πραγματική ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης — ένα θέμα που έχει αρχίσει να λαμβάνει κεντρική θέση στις συζητήσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

 Το ενεργειακό σταυροδρόμι της Ευρώπης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παραδοξότητα ενέργειας: για να απομακρυνθεί από μια εξάρτηση (από τη Ρωσία), κινδυνεύει να εισέλθει σε μια νέα εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Αυτό έχει οδηγήσει σε μια έντονη ενεργειακή, πολιτική και γεωπολιτική συζήτηση εντός των Βρυξελλών για το πώς η ΕΕ μπορεί να εξασφαλίσει ασφαλείς, διαφοροποιημένες προμήθειες ενέργειας, συνδυάζοντας διεθνείς συνεργασίες με την ταχεία ανάπτυξη καθαρών πηγών ενέργειας και υποδομών.

Πηγές: – Reuters – The Brussels Times