Ο ESM έτοιμος να «ρίξει» 430+ δισ. στην ευρωπαϊκή άμυνα – Πρόωρη στροφή και σιγουριά πολεμικού τομέα

Σε μια κορυφαία πρόταση που ανατρέπει τα μέχρι τώρα οικονομικά δεδομένα της Ευρώπης, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιερ Γκραμενιά, εισηγείται τη χρήση του τεράστιου αποθεματικού ύψους πάνω από €430 δισ. για να χρηματοδοτήσει άμεσα την αμυντική ενίσχυση των κρατών της ευρωζώνης αντί για την παραδοσιακή σταθεροποίηση χρέους.

Σύμφωνα με πηγές του Reuters, ο Γκραμενιά τόνισε πως το ταμείο θα μπορούσε να χορηγεί πιστωτικές γραμμές για στρατιωτικές δαπάνες — χωρίς τη συνήθη απαίτηση σκληρών οικονομικών μεταρρυθμίσεων που έχουν συνδεθεί με την πρόσβαση σε κεφάλαια από τον ESM στο παρελθόν.

Αυτή η πρόταση αντικατοπτρίζει την ανάγκη των ευρωπαϊκών χωρών να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες υπό το βάρος της παρατεταμένης γεωπολιτικής έντασης — ιδιαίτερα μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Τι σημαίνει πρακτικά

• Το ESM διαθέτει πάνω από €430 δισ. αποθεματικό που αρχικά προοριζόταν για κρίσεις χρέους της ευρωζώνης.
• Η νέα πρόταση είναι να ανοίξει “γραμμή στήριξης άμυνας”, επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να δανείζονται χαμηλότοκα για στρατιωτικές δαπάνες.
• Αυτή η στήριξη δεν θα συνοδεύεται από την υποχρεωτική επιβολή αυστηρών οικονομικών όρων, ώστε να αποφευχθεί το στίγμα και οι πολιτικές αντιδράσεις που συνδέονται με τα παλαιότερα προγράμματα του ESM.
• Η πρόταση συνδέεται με παλαιότερες ιδέες, όπως αυτή του Enrico Letta για χορήγηση δανείων μέχρι 2% του ΑΕΠ κάθε χώρας για αμυντικούς σκοπούς.

Πολιτικές και στρατηγικές επιπτώσεις

Αν και το ESM δεν είχε στο καταστατικό του ρόλο στην άμυνα, η πρωτοβουλία αυτή αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση για να σταθεί οικονομικά και στρατιωτικά πιο δυνατή μπροστά στις αναθεωρητικές επιδιώξεις της Ρωσίας και τις μεταβαλλόμενες σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Η τελική απόφαση για την αλλαγή χρήσης των πόρων του ESM θα πρέπει να εγκριθεί ομόφωνα από τα 21 κράτη της ευρωζώνης, γεγονός που φέρνει στο προσκήνιο πολιτικές και θεσμικές διεργασίες με μεγάλο συμβολισμό για τη μελλοντική αμυντική πολιτική της Ευρώπης.

Πηγές: • Reuters – European crisis fund worth over $500 billion could be used for defence… • Exclusive: $500bn euro crisis fund could be used for defence… • Exclusive: €500bn crisis fund could support defence – analysis