Ιράν: Ανοιχτό σε συνομιλίες με τις ΗΠΑ, αλλά «κόκκινη γραμμή» οι υπαγορεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα

Το Ιράν εμφανίζεται διατεθειμένο να επιστρέψει στο τραπέζι της διπλωματίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, στέλνοντας ωστόσο ένα σαφές μήνυμα ότι δεν πρόκειται να δεχθεί πιέσεις ή τελεσίγραφα. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, η Τεχεράνη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο άνοιγμα διαλόγου και στη διατήρηση των λεγόμενων «κόκκινων γραμμών» της.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε από την Κωνσταντινούπολη ότι η χώρα του είναι έτοιμη να συμμετάσχει σε «ουσιαστικές, λογικές και δίκαιες» συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές δεν θα διεξαχθούν «υπό καθεστώς απειλών». Όπως ξεκαθάρισε, «σε καμία περίπτωση δεν είμαστε διατεθειμένοι να αποδεχθούμε υπαγορεύσεις ή επιβολές», επαναλαμβάνοντας την πάγια θέση της Τεχεράνης για ισότιμο διάλογο.

Χωρίς χρονοδιάγραμμα και χωρίς πιέσεις

Παρά το άνοιγμα αυτό, ο Αραγτσί τόνισε ότι δεν έχει προγραμματιστεί καμία συνάντηση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας ανοιχτό το πότε και με ποια μορφή θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, προϋπόθεση για οποιαδήποτε επανεκκίνηση της διαδικασίας είναι να συμφωνηθούν εκ των προτέρων η μορφή, ο τόπος και η ατζέντα των συνομιλιών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι το Ιράν δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί τις αμυντικές του δυνατότητες, συμπεριλαμβανομένου του πυραυλικού του προγράμματος. Όπως σημείωσε, «καμία χώρα δεν είναι διατεθειμένη να συμβιβαστεί σε ζητήματα που αφορούν την ίδια της την ασφάλεια ή την εθνική της άμυνα», υπογραμμίζοντας ότι αυτά τα θέματα θεωρούνται μη διαπραγματεύσιμα από την ιρανική πλευρά.

Οι νέες απειλές από την Ουάσιγκτον

Οι δηλώσεις του Ιρανού ΥΠΕΞ έρχονται στον απόηχο σκληρών τοποθετήσεων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε το Ιράν να αποδεχθεί μια «δίκαιη» πυρηνική συμφωνία, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση ενδέχεται να υπάρξει νέο αμερικανικό στρατιωτικό πλήγμα. Ο Τραμπ ανέφερε ότι βρίσκεται ήδη σε επαφές με Ιρανούς αξιωματούχους και ότι σκοπεύει να συνεχίσει τις συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες.

Σε δηλώσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε λόγο για ισχυρή στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή, αφήνοντας αιχμές ότι «θα ήταν εξαιρετικό αν δεν χρειαζόταν να χρησιμοποιηθεί». Παράλληλα, έθεσε δύο βασικά αιτήματα προς την Τεχεράνη: την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων και τον τερματισμό της αιματηρής καταστολής διαδηλώσεων στο εσωτερικό της χώρας.

Η πάγια θέση της Τεχεράνης

Απαντώντας εμμέσως στις αμερικανικές πιέσεις, ο Αραγτσί επανέλαβε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς, θέση την οποία η Τεχεράνη διατυπώνει σταθερά εδώ και χρόνια. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι συνομιλίες μπορούν να αποδώσουν μόνο εφόσον βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και όχι σε απειλές ή μονομερείς απαιτήσεις.

Η Τουρκία στο ρόλο του διαμεσολαβητή

Στο διπλωματικό παρασκήνιο, η Τουρκία δηλώνει έτοιμη να διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά την επίσκεψη του Αραγτσί στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν συζήτησε με τον Ιρανό ομόλογό του τις περιφερειακές εξελίξεις και τις αυξανόμενες εντάσεις.

Η τουρκική προεδρία γνωστοποίησε ότι ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά την οποία εκφράστηκε η πρόθεση της Άγκυρας να συμβάλει στην αποκλιμάκωση και να φιλοξενήσει ή να διευκολύνει επαφές.

Μια εύθραυστη ισορροπία

Ο ίδιος ο Αραγτσί παραδέχθηκε ότι τα περιφερειακά ζητήματα βρίσκονται σε «εξαιρετικά κρίσιμο σημείο» και ότι οι προκλήσεις είναι μεγάλες. Όπως δήλωσε, οι στόχοι και οι πιέσεις που διατυπώνονται από τις ΗΠΑ και άλλους δρώντες καθιστούν αναγκαίο τον στενότερο συντονισμό με χώρες της περιοχής και τη συνεχή επανεκτίμηση των εξελίξεων.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι εκείνη μιας εύθραυστης διπλωματικής ισορροπίας, όπου το Ιράν αφήνει ανοιχτή την πόρτα του διαλόγου, αλλά ταυτόχρονα υψώνει σαφή όρια απέναντι σε ό,τι θεωρεί απειλή για την κυριαρχία και την ασφάλειά του. Το αν αυτό το άνοιγμα θα μεταφραστεί σε ουσιαστικές συνομιλίες ή θα παραμείνει σε επίπεδο δηλώσεων, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν και οι δύο πλευρές μπορούν να εγκαταλείψουν τη λογική των τελεσιγράφων και να επιστρέψουν στη γλώσσα της διπλωματίας.

Πηγή: Pagenews.gr