Η «χρυσή ευκαιρία» Νετανιάχου και το ρίσκο μιας ανεξέλεγκτης Μέσης Ανατολής

Στρατηγική σιωπή ή προοίμιο πολέμου; Το Ισραήλ ποντάρει στον Τραμπ, με το Ιράν στο χείλος μιας επικίνδυνης μετάβασης

Ενώ η διεθνής προσοχή στρέφεται στην ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ κάνει κάτι ασυνήθιστο: σιωπά. Σε μια περίοδο όπου η ρητορική θα μπορούσε εύκολα να κλιμακωθεί, η ισραηλινή ηγεσία επιλέγει χαμηλούς τόνους — μια επιλογή που μόνο τυχαία δεν είναι.

Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, πέρα από ορισμένες δηλώσεις στήριξης προς τις αντικαθεστωτικές κινητοποιήσεις στο Ιράν, αποφεύγει να τοποθετηθεί δημόσια για ενδεχόμενες στρατιωτικές κινήσεις των ΗΠΑ απέναντι στον μεγαλύτερο και πιο σταθερό εχθρό του Ισραήλ. Σύμφωνα με πρώην στελέχη των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών, αυτή η στάση αποτελεί μέρος μιας συνειδητής και προσεκτικά υπολογισμένης στρατηγικής.

Στο παρασκήνιο, η σιωπή λειτουργεί ως όπλο.

Για τον Νετανιάχου, η παρούσα συγκυρία συνιστά μια «χρυσή ευκαιρία»:

• οι αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες στην περιοχή είναι ενισχυμένες,
• η πολιτική βούληση στην Ουάσινγκτον εμφανίζεται πιο επιθετική,
• και ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρείται ικανός να εγκρίνει κινήσεις που προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις απέφευγαν.

Στόχος; Όχι απλώς η ανάσχεση του Ιράν, αλλά —σε βάθος χρόνου— η αποδυνάμωση ή ακόμη και η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

Την ίδια ώρα, η ισραηλινή στρατιωτική ηγεσία έχει εντείνει τις επαφές της με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών. Σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκονται πιθανοί στρατιωτικοί στόχοι στο Ιράν, με έμφαση στις πυραυλικές δυνατότητες και στα δίκτυα των περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης — κυρίως τη Χεζμπολάχ.

Όμως το ρίσκο είναι τεράστιο.

Η εμπειρία από τον 12ήμερο πόλεμο του περασμένου έτους έδειξε ότι ακόμη και περιορισμένες επιθέσεις μπορούν να προκαλέσουν μαζικά και επώδυνα αντίποινα. Εκατοντάδες βαλλιστικοί πύραυλοι έπληξαν ισραηλινές πόλεις, παραλύοντας την καθημερινότητα και επαναφέροντας τον φόβο στο κέντρο του Τελ Αβίβ.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια νέα σύγκρουση —ή ακόμη περισσότερο, η πτώση του ιρανικού καθεστώτος— μπορεί να οδηγήσει σε χαοτική μετάβαση. Πολιτικό κενό, εσωτερικές συγκρούσεις στο Ιράν, ενίσχυση ακραίων δυνάμεων και μακρά περιφερειακή αποσταθεροποίηση, χωρίς καμία εγγύηση ότι ο επόμενος ηγέτης θα είναι λιγότερο εχθρικός προς το Ισραήλ.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: ποιος θα ελέγχει το Ιράν την «επόμενη μέρα»;

Παρά τους κινδύνους, στο εσωτερικό του Ισραήλ ένα σημαντικό τμήμα της πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ θεωρεί ότι η αδράνεια είναι εξίσου επικίνδυνη. Η λογική είναι απλή: κάθε καθυστέρηση επιτρέπει στο Ιράν να ενισχύει τις πυραυλικές του δυνατότητες και τα περιφερειακά του δίκτυα, μεταθέτοντας το πρόβλημα στο μέλλον — και καθιστώντας το πιο απειλητικό.

Έτσι, η δημόσια σιωπή της ισραηλινής ηγεσίας κρύβει μια εύθραυστη ισορροπία: να αφήσει τις ΗΠΑ να ηγηθούν, να αποφύγει την άμεση πολιτική έκθεση, και ταυτόχρονα να διασφαλίσει ότι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι του Ισραήλ προωθούνται.

Στο Τελ Αβίβ, οι πολίτες ζουν ακόμη με τις μνήμες των σειρήνων και των καταφυγίων. Παρακολουθούν με αγωνία τις κινήσεις της Ουάσινγκτον και της Ιερουσαλήμ, γνωρίζοντας ότι η στρατηγική σιωπή μπορεί να αποδειχθεί είτε ιδιοφυής είτε καταστροφική.

Σε μια Μέση Ανατολή που ισορροπεί διαρκώς στο όριο, το στοίχημα του Ισραήλ είναι σαφές — αλλά το κόστος, αν χαθεί, μπορεί να είναι ανυπολόγιστο.

Πηγές

• BBC