Η Ρωσία σε δημοσιονομική ασφυξία: Ο πόλεμος, το φθηνό πετρέλαιο και ο κίνδυνος οικονομικής παγίδας

Η ρωσική οικονομία αντιμετωπίζει μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας της, καθώς οι δυναμικές δημοσιονομικές πιέσεις εντείνονται υπό το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία και της δραματικής συρρίκνωσης των εσόδων από πετρέλαιο και φυσικό αέριο — που παραδοσιακά αποτελούν τον κορμό των κρατικών εισπράξεων.

Το δημοσιονομικό κενό διευρύνεται με τα στοιχεία για το 2025 να δείχνουν ότι τα έσοδα από ενέργεια έχουν μειωθεί περίπου 27% σε σχέση με πέρυσι, λόγω πτώσης των τιμών του Urals crude, προσφορών με έκπτωση και αυστηρότερων κυρώσεων από τη Δύση. Η ισχυρή άνοδος του ρουβλίου επίσης συμπιέζει την ονομαστική αξία των εσόδων όταν μετατρέπονται σε τοπικό νόμισμα.

Αυτή η πτώση εντείνει το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού, με τις αρχικές προβλέψεις για το 2025 — που περιελάμβαναν ισολογισμό σχεδόν ισορροπημένο — να έχουν αναθεωρηθεί σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, επιβαρύνοντας τόσο την δημοσιονομική σταθερότητα όσο και τα συναλλαγματικά αποθέματα.

Οι δημοσιονομικές πιέσεις και η «παγίδα» του πετρελαίου

Η εξάρτηση της Ρωσίας από τα έσοδα από υδρογονάνθρακες ήταν πάντα δομική: παρόλο που αποτελούσαν σχεδόν το ήμισυ των συνολικών κρατικών εσόδων πριν από τις κυρώσεις, σήμερα έχουν συρρικνωθεί σε μονοψήφιο μερίδιο του προϋπολογισμού, με πτωτική τάση και σταθερή πτώση των εισπράξεων.

Η ανάγκη για εκπτώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου — ακόμη και έως και 30% κάτω από τις διεθνείς τιμές — για την προσέλκυση αγοραστών σε Ασία και αλλού έχει υπονομεύσει περαιτέρω τα δημοσιονομικά, καθιστώντας την πώληση κρίσιμων πόρων ως μια παροδική λύση με υψηλό κόστος.

Παράλληλα, η Μόσχα εξετάζει πρόσθετες εισπρακτικές κινήσεις, όπως η πιθανή αύξηση φορολογικών συντελεστών, για να καλύψει το έλλειμμα. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την εσωτερική ζήτηση, εντείνοντας την οικονομική πίεση στο εγγύς μέλλον.

Ειρηνευτικές συνομιλίες και πολιτικό ρολόι των ΗΠΑ

Η δημοσιονομική πίεση συμπίπτει με έναν νέο γύρο διεθνών συνομιλιών ανάμεσα στη Ρωσία και τις ΗΠΑ, με τον Κιρίλ Ντμίτριεφ να ηγείται της ρωσικής αντιπροσωπείας σε συναντήσεις στο Μαϊάμι, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση.

Ωστόσο, οι ειρηνευτικές συνομιλίες παραμένουν εύθραυστες και πολιτικά φορτισμένες, με το επίμαχο θέμα του ελέγχου του Ντονμπάς και των γραμμών επαφής στις υπό κατοχή περιοχές να αποτελεί βασικό σημείο διαφωνίας. Ορισμένες προτάσεις για αποστρατιωτικοποιημένες ζώνες ή ειδικές οικονομικές ζώνες δεν έχουν λάβει ουσιαστική ανταπόκριση από τη Μόσχα.

Παράλληλα, στην Ουάσινγκτον η πολιτική δυναμική εντός των ΗΠΑ — και ειδικά το πολιτικό ρολόι των ενδιάμεσων εκλογών — καθιστά πιθανή τη στροφή της αμερικανικής στάσης προς μια πιο σκληρή προσέγγιση εναντίον της ρωσικής πλευράς, εάν η Βουλή των Αντιπροσώπων αλλάξει χέρια μετά τις εκλογές. Αυτή η προοπτική αυξάνει την γεωπολιτική αβεβαιότητα γύρω από την έκβαση των συνομιλιών.

Η δημοσιονομική «παγίδα» και οι προοπτικές

Το μεγαλύτερο ρίσκο για τη ρωσική οικονομία είναι ότι η παρατεταμένη εξάρτηση από εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να εξελιχθεί σε δημοσιονομική παγίδα: όσο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο μειώνονται τα έσοδα, και όσο οι κυρώσεις και οι αγοράσεις με έκπτωση προκαλούν πτώση τιμών, τόσο αυξάνονται οι ανάγκες για δανεισμό ή εκποίηση στοιχείων ενεργητικού για την κάλυψη του ελλείμματος.

Η κατάσταση επιδεινώνεται από την ανικανότητα Ρωσίας να προσελκύσει εξωτερικούς δανεισμούς λόγω κυρώσεων, ενώ το Ταμείο Εθνικού Πλούτου έχει ήδη μειωθεί δραματικά από το 2022 και συνεχίζει να στερεύει, αφήνοντας λίγα περιθώρια ελιγμών.

Αν οι δημοσιονομικές και ενεργειακές συνθήκες δεν αλλάξουν ριζικά, η Μόσχα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με βαθύτερο έλλειμμα και υποχώρηση των δημοσιονομικών δυνατοτήτων, αλλά και με πολιτική ευθραυστότητα εντός της χώρας και σε διεθνές επίπεδο.

Πηγή: pagenews.gr