Ποια στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών θα ανταλλάσσουν οι χώρες της ΕΕ από 1/1/2026

Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η φορολογική συνεργασία εντός της Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια νέα, σαφώς πιο απαιτητική φάση. Οι φορολογικές αρχές των κρατών-μελών θα ανταλλάσσουν πλέον σε αυτοματοποιημένη βάση εκτενή και λεπτομερή στοιχεία που αφορούν τραπεζικούς λογαριασμούς φυσικών και νομικών προσώπων, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, της φοροαποφυγής και της διακίνησης «μαύρου χρήματος». Ωστόσο, η μετάβαση αυτή δεν εξελίσσεται ομαλά για όλους, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απηύθυνε προειδοποιητικές επιστολές σε δέκα χώρες, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, για καθυστερήσεις στην ενσωμάτωση των νέων κανόνων στο εθνικό τους δίκαιο.

Η Επιτροπή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι χωρίς πλήρη και έγκαιρη εφαρμογή των νέων οδηγιών, υπονομεύεται ένα από τα βασικά εργαλεία της ΕΕ για την καταπολέμηση της απώλειας δημοσίων εσόδων. Υπενθυμίζεται ότι μόνο η απάτη στον ΦΠΑ εκτιμάται πως κοστίζει πάνω από 100 δισ. ευρώ ετησίως στον κοινοτικό προϋπολογισμό, ποσό που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος.

Οι χώρες που καθυστερούν και η διαδικασία επί παραβάσει

Στο επίκεντρο της κριτικής της Κομισιόν βρίσκονται δέκα κράτη-μέλη, συγκεκριμένα η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Κύπρος, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Πορτογαλία, η Ρουμανία και η Σουηδία. Οι χώρες αυτές κατηγορούνται ότι δεν έχουν μεταφέρει πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο την οδηγία (ΕΕ) 2025/872, η οποία τροποποιεί το πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας στον τομέα της φορολογίας και επεκτείνει σημαντικά το εύρος των πληροφοριών που πρέπει να ανταλλάσσονται.

Η Επιτροπή τους έδωσε προθεσμία δύο μηνών για να απαντήσουν και να ολοκληρώσουν τις απαραίτητες νομοθετικές προσαρμογές. Σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ανταπόκρισης, το επόμενο βήμα είναι η αποστολή αιτιολογημένης γνώμης, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω κυρώσεις. Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι σαφές: η φορολογική διαφάνεια δεν αποτελεί επιλογή, αλλά υποχρέωση.

Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου 2026

Από τις φορολογικές περιόδους που ξεκινούν την 1η Ιανουαρίου 2026, οι αρμόδιες αρχές κάθε κράτους-μέλους θα ανταλλάσσουν αυτόματα πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς που τηρούνται στην επικράτειά τους. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα υποχρεώνονται να εφαρμόζουν αυστηρούς κανόνες δέουσας επιμέλειας και να συλλέγουν στοιχεία που επιτρέπουν την πλήρη ταυτοποίηση των δικαιούχων.

Οι πληροφορίες αυτές περιλαμβάνουν τα πλήρη στοιχεία ταυτότητας του δικαιούχου του λογαριασμού, όπως ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, ΑΦΜ, καθώς και ημερομηνία και τόπο γέννησης για τα φυσικά πρόσωπα. Στην περίπτωση νομικών προσώπων, κοινοποιούνται τα στοιχεία των ελεγχόντων προσώπων, δηλαδή εκείνων που ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στην οντότητα. Παράλληλα, διαβιβάζεται ο αριθμός του λογαριασμού ή το λειτουργικό του ισοδύναμο, καθώς και η επωνυμία και ο αριθμός ταυτοποίησης του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος που τον τηρεί.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανταλλαγή οικονομικών δεδομένων. Οι φορολογικές αρχές θα λαμβάνουν στοιχεία για το υπόλοιπο ή την αξία του λογαριασμού στο τέλος κάθε έτους, καθώς και για το αν ο λογαριασμός έκλεισε εντός της συγκεκριμένης περιόδου. Στην περίπτωση λογαριασμών θεματοφυλακής, θα κοινοποιούνται τα συνολικά ακαθάριστα ποσά τόκων, μερισμάτων και λοιπών εισοδημάτων, αλλά και τα έσοδα από πωλήσεις ή εξαγορές χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.

Για τους καταθετικούς λογαριασμούς, η ανταλλαγή θα περιλαμβάνει τους συνολικούς τόκους που καταβλήθηκαν ή πιστώθηκαν μέσα στο έτος, ενώ για κάθε άλλο είδος λογαριασμού θα διαβιβάζεται το συνολικό ποσό που καταβλήθηκε ή πιστώθηκε στον δικαιούχο, συμπεριλαμβανομένων πληρωμών εξόφλησης. Όλα αυτά τα δεδομένα συγκροτούν ένα ιδιαίτερα αναλυτικό προφίλ οικονομικής δραστηριότητας, το οποίο θα βρίσκεται πλέον στη διάθεση των φορολογικών αρχών σε διασυνοριακό επίπεδο.

Πρόσθετες πληροφορίες και έλεγχοι

Πέρα από τα καθαρά οικονομικά στοιχεία, η οδηγία προβλέπει την ανταλλαγή και συμπληρωματικών πληροφοριών, όπως το αν έχει παρασχεθεί έγκυρη αυτοπιστοποίηση από τον δικαιούχο του λογαριασμού, ο ρόλος των ελεγχόντων προσώπων σε νομικές οντότητες, καθώς και το αν ένας λογαριασμός είναι νέος ή προϋπάρχων. Στους κοινούς λογαριασμούς, οι αρχές θα γνωρίζουν και τον αριθμό των δικαιούχων, στοιχείο κρίσιμο για τον επιμερισμό φορολογικών υποχρεώσεων.

Στόχος είναι να κλείσουν τα «παράθυρα» που μέχρι σήμερα επέτρεπαν τη μεταφορά κεφαλαίων ή εισοδημάτων σε άλλες χώρες χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Η Κομισιόν θεωρεί ότι μόνο μέσω αυτής της πλήρους εικόνας μπορεί να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των φορολογικών ελέγχων σε μια ενιαία αγορά με ελεύθερη κίνηση κεφαλαίων.

Στο κάδρο και τα κρυπτοστοιχεία

Παράλληλα με τους τραπεζικούς λογαριασμούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ασκεί έντονη πίεση για την εφαρμογή και των νέων κανόνων που αφορούν τα κρυπτοστοιχεία. Η οδηγία (ΕΕ) 2023/2226 επεκτείνει τη διοικητική συνεργασία και στον χώρο των κρυπτονομισμάτων, επιβάλλοντας τη φορολογική διαφάνεια και την ανταλλαγή πληροφοριών για συναλλαγές που μέχρι σήμερα κινούνταν σε μεγάλο βαθμό εκτός ελέγχου.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται και εδώ στις χώρες που δέχθηκαν προειδοποιητική επιστολή, αν και πηγές επισημαίνουν ότι η πρόσφατη ψήφιση νόμου για τα κρυπτονομίσματα από τη Βουλή ενδέχεται να καλύπτει τις κοινοτικές απαιτήσεις. Η Κομισιόν, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι η έγκαιρη και πλήρης εφαρμογή των κανόνων είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στο εισόδημα από επενδύσεις, είτε αυτές αφορούν παραδοσιακά χρηματοοικονομικά προϊόντα είτε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία.

Ένα νέο τοπίο φορολογικής διαφάνειας

Η έναρξη της αυτόματης ανταλλαγής τραπεζικών και χρηματοοικονομικών δεδομένων από το 2026 σηματοδοτεί μια βαθιά αλλαγή στο φορολογικό τοπίο της Ευρώπης. Για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, η εποχή της σχετικής ανωνυμίας σε διασυνοριακές συναλλαγές κλείνει οριστικά, ενώ για τα κράτη-μέλη η πρόκληση είναι διπλή: αφενός να ενσωματώσουν έγκαιρα τους νέους κανόνες και αφετέρου να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά τον τεράστιο όγκο δεδομένων που θα διακινείται.

Το αν η Ελλάδα και οι υπόλοιπες χώρες που βρίσκονται στο στόχαστρο της Κομισιόν θα προλάβουν να καλύψουν το χαμένο έδαφος, θα φανεί τους επόμενους μήνες. Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα από τις Βρυξέλλες είναι σαφές: η φορολογική διαφάνεια αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ευρωπαϊκής πολιτικής και δεν επιδέχεται καθυστερήσεις.

Πηγή: Pagenews.gr