AKTOR: Γκάζι στον Κάθετο Διάδρομο – Η πρώτη συμφωνία που αλλάζει το ενεργειακό τοπίο

Σημαντική επιτάχυνση στον σχεδιασμό του Κάθετου Ενεργειακού Διαδρόμου της Ευρώπης σηματοδοτεί η πρώτη εμπορική συμφωνία της ATLANTIC SEE LNG TRADE, της κοινοπραξίας στην οποία συμμετέχουν ο Όμιλος AKTOR με ποσοστό 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%. Η συμφωνία αυτή ενεργοποιεί στην πράξη ένα φιλόδοξο ενεργειακό εγχείρημα, φέρνοντας την υλοποίησή του αρκετά χρόνια νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό.

Η ATLANTIC SEE LNG TRADE προχώρησε στην υπογραφή της πρώτης συμφωνίας προμήθειας και πώλησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, με προμηθευτή την BP και αγοραστή την ουκρανική Naftogaz. Πρόκειται για ένα ορόσημο που μετατρέπει τον Κάθετο Διάδρομο από στρατηγικό σχέδιο σε λειτουργική πραγματικότητα.

LNG από τις ΗΠΑ στην Ουκρανία μέσω Ελλάδας

Η συμφωνία υπεγράφη την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου 2026 και προβλέπει την έναρξη των ροών LNG ήδη από τις επόμενες εβδομάδες. Το πρώτο φορτίο αμερικανικού LNG αναμένεται να αφιχθεί στη Ρεβυθούσα τον Μάρτιο και στη συνέχεια να διοχετευθεί προς την Ουκρανία, σηματοδοτώντας την πρακτική εκκίνηση του διαδρόμου.

Οι προς παράδοση ποσότητες θα μεταφερθούν μέσω του Route 1, που διατρέχει Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και Ουκρανία. Η ανώτατη ποσότητα της συμφωνίας φτάνει έως το 1 εκατ. MWh (1 TWh), υπό την προϋπόθεση ότι οι διαχειριστές των εθνικών δικτύων φυσικού αερίου θα διαθέσουν αυξημένη χωρητικότητα. Μέχρι πρόσφατα, η διαθέσιμη δυναμικότητα κυμαινόταν γύρω στις 700.000 MWh, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει περιθώριο περαιτέρω ενίσχυσης των ροών.

Επισπεύδεται ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επισπεύδει την υλοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου κατά τουλάχιστον τέσσερα χρόνια. Ενώ ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε έναρξη των εμπορικών ροών μετά το 2030, η πρώτη συμφωνία LNG φέρνει την ενεργοποίηση του έργου ήδη από το 2026. Αυτό αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο για την ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ο διάδρομος ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού χωρών που βρίσκονται εκτός των παραδοσιακών ενεργειακών αξόνων της Ευρώπης και δημιουργεί μια εναλλακτική, αξιόπιστη διαδρομή μεταφοράς φυσικού αερίου, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή γεωπολιτική παραμένει εξαιρετικά ρευστή.

Στην Ουάσιγκτον Παπασταύρου και Εξάρχου

Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερο βάρος αποκτά και η προγραμματισμένη συνάντηση που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στα τέλη Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε αυτή θα συμμετάσχουν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR και Διευθύνων Σύμβουλος της ATLANTIC SEE LNG TRADE Αλέξανδρος Εξάρχου, καθώς και Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Στόχος της συνάντησης είναι η περαιτέρω επιτάχυνση του σχεδιασμού, αλλά και η διερεύνηση της συμμετοχής περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο, ενισχύοντας τη γεωγραφική του εμβέλεια και τον στρατηγικό του ρόλο.

Η αμερικανική στήριξη και το μήνυμα των ΗΠΑ

Η σημασία του εγχειρήματος υπογραμμίστηκε πρόσφατα και από τον ειδικό απεσταλμένο του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας, Joshua Volz, ο οποίος από την Αθήνα δήλωσε ότι «στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην “πλημμύρα” φυσικού αερίου». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει τη βούληση των ΗΠΑ να στηρίξουν την ταχεία αύξηση των ποσοτήτων LNG που θα διακινούνται μέσω του ελληνικού διαδρόμου.

Ο ίδιος επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος κατέχει κεντρική θέση στην εξωτερική ενεργειακή πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς εξυπηρετεί δύο αλληλένδετους στόχους: την πλήρη απεξάρτηση της Ευρωπαϊκή Ένωση από το ρωσικό φυσικό αέριο και τη μείωση της γεωπολιτικής επιρροής που το συνοδεύει.

Ένα έργο με γεωπολιτικό αποτύπωμα

Ο Κάθετος Ενεργειακός Διάδρομος, που αποτελεί κοινή προτεραιότητα της ελληνικής και της αμερικανικής κυβέρνησης, εξελίσσεται σταδιακά σε καταλύτη αλλαγών για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η πρώτη εμπορική συμφωνία LNG διαψεύδει στην πράξη τις αμφισβητήσεις που έκαναν λόγο για αποτυχία του εγχειρήματος ή για ασύμφορο και ακριβό αμερικανικό LNG.

Αντίθετα, η έγκαιρη ενεργοποίησή του, πριν ακόμη τεθεί σε πλήρη ισχύ η απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου στην ΕΕ, ενισχύει την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης και τοποθετεί την Ελλάδα στον πυρήνα των εξελίξεων. Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό, καθώς οι ροές LNG και η συμμετοχή περισσότερων χωρών θα κρίνουν το εύρος και τη δυναμική ενός διαδρόμου που φιλοδοξεί να αλλάξει τους ενεργειακούς συσχετισμούς της ηπείρου.

Πηγή: Pagenews.gr