Μεξικό: Συναγερμός για τους δασμούς Τραμπ στους προμηθευτές πετρελαίου της Κούβας

Το Μεξικό βρίσκεται αντιμέτωπο με μια από τις πιο σύνθετες διπλωματικές δοκιμασίες των τελευταίων ετών, καθώς το νέο εκτελεστικό διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ ανοίγει τον δρόμο για επιβολή δευτερογενών δασμών σε χώρες που προμηθεύουν με πετρέλαιο την Κούβα. Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούδια Σέινμπαουμ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου μπορεί να οδηγήσει σε «ανθρωπιστική κρίση μεγάλης κλίμακας» στην Αβάνα, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια ήδη εξαντλημένη κοινωνία.

Η παρέμβασή της δεν είναι απλώς ρητορική. Αντανακλά την αγωνία μιας κυβέρνησης που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορική της στάση αλληλεγγύης προς την Κούβα και στον κίνδυνο να βρεθεί στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον, με οικονομικό κόστος για τη μεξικανική οικονομία και τις εμπορικές της σχέσεις.

Ο μηχανισμός των «δευτερογενών» δασμών και το νέο μέτωπο

Το διάταγμα της αμερικανικής κυβέρνησης δεν κατονομάζει συγκεκριμένες χώρες, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων τελωνειακών επιβαρύνσεων σε οποιονδήποτε προμηθεύει την Κούβα με πετρέλαιο. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που ξεφεύγει από τις κλασικές κυρώσεις και προσομοιάζει με δευτερογενή τιμωρία τρίτων κρατών για τις εμπορικές τους συναλλαγές.

Το Μεξικό συγκαταλέγεται στους προμηθευτές αργού προς την Κούβα. Αν και οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 1% των συνολικών μεξικανικών εξαγωγών πετρελαίου, έχουν δυσανάλογη σημασία για την κουβανική οικονομία. Μετά τη διακοπή των προμηθειών από τη Βενεζουέλα, η Αβάνα εξαρτάται όλο και περισσότερο από περιορισμένες και ασταθείς πηγές ενέργειας, γεγονός που καθιστά κάθε νέα πίεση δυνητικά καταστροφική.

Ο κίνδυνος ανθρωπιστικής ασφυξίας στην Κούβα

Η Σέινμπαουμ υπογράμμισε ότι ένας περιορισμός στις ροές καυσίμων θα είχε άμεσο αντίκτυπο στη λειτουργία νοσοκομείων, στη μεταφορά τροφίμων και στη διατήρηση βασικών υπηρεσιών. Σε μια χώρα όπου οι διακοπές ρεύματος είναι ήδη συχνές και η οικονομική κρίση βαθαίνει, η ενέργεια αποτελεί κρίσιμο παράγοντα κοινωνικής συνοχής.

Ο πρόεδρος της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, κατηγόρησε ανοιχτά τον Τραμπ ότι επιδιώκει την «ασφυξία» ενός νησιού 9,6 εκατομμυρίων κατοίκων, το οποίο βιώνει τη σοβαρότερη οικονομική δοκιμασία από το 1959. Η ρητορική αυτή βρίσκει απήχηση σε μεγάλο μέρος της Λατινικής Αμερικής, όπου οι μνήμες του εμπάργκο και των επιπτώσεών του παραμένουν ζωντανές.

Η λεπτή ισορροπία για το Μεξικό

Για τη μεξικανική κυβέρνηση, το δίλημμα είναι σαφές αλλά εξαιρετικά δύσκολο. Από τη μία πλευρά, η ιδεολογική και ιστορική εγγύτητα με την Κούβα υπαγορεύει μια στάση αλληλεγγύης. Από την άλλη, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο βασικός εμπορικός εταίρος του Μεξικού, και οποιαδήποτε επιβολή δασμών θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία.

Η Σέινμπαουμ έχει ήδη δώσει εντολή στον υπουργό Εξωτερικών να επικοινωνήσει άμεσα με το State Department, επιδιώκοντας διευκρινίσεις για την «εμβέλεια και τις προθέσεις» του διατάγματος. Όπως τονίζει, το Μεξικό προκρίνει τη διπλωματική οδό και δεν επιθυμεί να βρεθεί αντιμέτωπο με εμπορικά αντίποινα, ιδίως ενόψει κρίσιμων διαπραγματεύσεων για το μέλλον των περιφερειακών εμπορικών συμφωνιών.

Οι δασμοί ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής

Η κίνηση Τραμπ εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική χρήσης των δασμών ως μοχλού εξωτερικής πολιτικής. Από την Κίνα έως τη Λατινική Αμερική, οι τελωνειακές επιβαρύνσεις έχουν μετατραπεί σε εργαλείο πίεσης και αναδιαμόρφωσης συμμαχιών. Στην περίπτωση της Κούβας, όμως, η στοχοποίηση τρίτων χωρών για τις συναλλαγές τους με την Αβάνα δημιουργεί ένα προηγούμενο που απειλεί να αποσταθεροποιήσει το περιφερειακό εμπόριο.

Η επιβολή «δευτερογενών» δασμών δεν πλήττει μόνο τη χώρα-στόχο, αλλά και τις οικονομίες που βρίσκονται γύρω της, δοκιμάζοντας την αντοχή των πολυμερών κανόνων και την εμπιστοσύνη στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις. Για τη Βόρεια και Λατινική Αμερική, το διακύβευμα ξεπερνά την υπόθεση της Κούβας και αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η ισχύς στο παγκόσμιο εμπόριο.

Ένα τεστ για τις περιφερειακές αντοχές

Καθώς η Ουάσιγκτον εξετάζει την εφαρμογή του διατάγματος, το Μεξικό επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτούς όλους τους διαύλους. Η προειδοποίηση της Σέινμπαουμ δεν αφορά μόνο την Κούβα, αλλά και τη σταθερότητα ενός ευρύτερου οικονομικού οικοσυστήματος. Αν οι δασμοί μετατραπούν σε πραγματικότητα, οι συνέπειες θα είναι πολλαπλές: ανθρωπιστικές για την Αβάνα, οικονομικές για τους προμηθευτές και πολιτικές για τις σχέσεις στην αμερικανική ήπειρο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η υπόθεση των δασμών στο πετρέλαιο της Κούβας αναδεικνύεται σε κρίσιμο τεστ για το αν η διπλωματία μπορεί ακόμη να αναχαιτίσει τη λογική της μονομερούς πίεσης ή αν η γεωπολιτική σύγκρουση θα υπερισχύσει, με κόστος που δύσκολα θα περιοριστεί εντός συνόρων.

Πηγή: Pagenews.gr