Ποιος χρειάζεται τις ΗΠΑ; Ο παγκόσμιος χάρτης του εμπορίου ανασχεδιάζεται

Η παγκόσμια εμπορική σκηνή αλλάζει σημαντικά μετά την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ, με τον χάρτη των ροών αγαθών να αναδιατάσσεται και τις εξαγωγές της ΕΕ και της Κίνας να αντισταθμίζουν τις απώλειες από την αμερικανική αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Bruegel, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 4% έως τον Νοέμβριο του 2025, ωστόσο η συνολική αύξηση των εξαγωγών προς άλλες αγορές – όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Ελβετία και η Τουρκία – υπεραντιστάθμισε τη μείωση. Παράλληλα, οι εξαγωγές της ΕΕ σε πραγματικούς όρους έφτασαν σε ρεκόρ 3,6% υψηλότερα το τρίτο τρίμηνο του 2025 σε σύγκριση με το 2024.

Η Κίνα, με την επιβολή αμερικανικών δασμών, είδε τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ να μειώνονται κατά 45%, αλλά αντιστάθμισε τις απώλειες με αυξημένες εξαγωγές σε Ασία, Λατινική Αμερική και ΕΕ, σημειώνοντας συνολική ετήσια αύξηση εξαγωγών 6,6% (22 δισ. δολάρια) έως τον Δεκέμβριο του 2025. Σημαντικός μοχλός ήταν οι αγορές του ASEAN-7 και η Αφρική, μερικώς αντικαθιστώντας την παραδοσιακή εξάρτηση από τις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ, παρά τις προσπάθειες να μειώσουν τις εισαγωγές μέσω υψηλών δασμών και να ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή, διατηρούν ιστορικά υψηλά εμπορικά ελλείμματα, αν και αυτά μειώθηκαν με την Κίνα και την ΕΕ. Ταυτόχρονα, τα ελλείμματα με Μεξικό, Βιετνάμ και άλλες χώρες διευρύνθηκαν, αντικατοπτρίζοντας τη μετατόπιση των παγκόσμιων εμπορικών ροών και την αναζήτηση εναλλακτικών προμηθευτών από αμερικανικές εταιρείες.

Ο μέσος νομοθετημένος δασμός στις εισαγωγές των ΗΠΑ αυξήθηκε από 2,5% το 2024 σε 16,8% τον Νοέμβριο του 2025, με σημαντικές διακυμάνσεις ανά χώρα:

• Κίνα: 37,7%
• ΕΕ: 8,6%
• Μπαχάμες: 0,7%

Η πραγματικότητα δείχνει ότι οι παγκόσμιες εμπορικές ροές δεν εξαρτώνται πλέον μονομερώς από την αμερικανική αγορά, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη ανακατανομή μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι δασμοί Τραμπ φαίνεται ότι επιτάχυναν μια διαδικασία που ήδη είχε ξεκινήσει: η ΕΕ και η Κίνα ενισχύουν εναλλακτικές αγορές, ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν με εμπορικό έλλειμμα και περιορισμένη ικανότητα να ελέγξουν τις εισαγωγές τους.

Η μεταβολή αυτή αναδεικνύει ένα νέο πολυκεντρικό μοντέλο εμπορίου, όπου οι αμερικανικές αποφάσεις δεν καθορίζουν πλέον απόλυτα τις παγκόσμιες ροές αγαθών, και η γεωπολιτική των δασμών αποκτά στρατηγική σημασία για τις εξαγωγικές χώρες.

Πηγή: pagenews.gr