Χίος: Τουρκία αμφισβητεί ελληνική κυριαρχία μετά την τραγωδία με 15 νεκρούς μετανάστες

Το τραγικό περιστατικό ανοιχτά της Χίου, όπου 15 μετανάστες έχασαν τη ζωή τους κατά τη σύγκρουση σκάφους διακινητών με πλωτό της ελληνικής Ακτοφυλακής, εξελίχθηκε σε νέο γεωπολιτικό επεισόδιο στο Αιγαίο, με την Τουρκία να εκμεταλλεύεται την τραγωδία για να προβάλλει ανυπόστατες αξιώσεις σε βάρος ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Αμέσως μετά το περιστατικό, οι ελληνικές αρχές εξέδωσαν NOTAM A0266/26, δεσμεύοντας περιοχή για επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR) εντός του FIR Αθηνών, σύμφωνα με διεθνείς κανόνες, ώστε να περισυλλεγούν οι άνθρωποι που έπεσαν στη θάλασσα. Η ελληνική NOTAM υπογράμμιζε ότι οποιοδήποτε σκάφος ή αεροπορική μονάδα πρέπει να συντονιστεί με το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης Πειραιά πριν εισέλθει στην περιοχή.

Η πρόκληση της Άγκυρας

Η Τουρκία απάντησε με τη δική της αντι-NOTAM A0422/26, χαρακτηρίζοντας την περιοχή ως τμήμα των τουρκικών χωρικών υδάτων και δηλώνοντας ότι οποιαδήποτε SAR δραστηριότητα θα έπρεπε να εκτελείται υπό την εποπτεία της. Η κίνηση αυτή αποτελεί στοχευμένη γεωπολιτική πρόκληση, εκμεταλλευόμενη την τραγωδία για να αμφισβητήσει νομικά και πολιτικά τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο βορειοανατολικό Αιγαίο.

Η απάντηση της Ελλάδας

Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα με NOTAM A0267/26, απορρίπτοντας πλήρως την τουρκική αξίωση ως άκυρη και ανυπόστατη. Η ελληνική πλευρά τόνισε ότι:

• Η περιοχή εμπίπτει στο FIR Αθηνών, όπου η μόνη αρμόδια αρχή για έκδοση NOTAM είναι η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της Ελλάδας.
• Τα διεθνή συμβόλαια και συμφωνίες (Ιστανμπούλ 1950, Παρίσι 1952, Γενεύη 1958) αναγνωρίζουν τη δικαιοδοσία Ελλάδας στο συγκεκριμένο τμήμα για SAR δραστηριότητες, γεγονός που έχει επικυρωθεί από ICAO και IMO.
• Η περιοχή εμπίπτει αποκλειστικά σε ελληνικά χωρικά ύδατα, εντός της ελληνικής επικράτειας, και συνεπώς η Ελλάδα ασκεί νόμιμα κυριαρχικά δικαιώματα.

Η NOTAM υπογραμμίζει επίσης ότι το JRCC Πειραιά είναι η μόνη αρμόδια αρχή που συντονίζει αποτελεσματικά όλες τις SAR επιχειρήσεις εντός της ελληνικής SAR περιοχής, αποκλείοντας κάθε άλλη ανάμιξη.

Γεωπολιτική διάσταση

Το επεισόδιο της Χίου αναδεικνύει τις έντονες στρατηγικές τριβές Ελλάδας–Τουρκίας στο Αιγαίο, όπου ανθρωπιστικές κρίσεις και μεταναστευτικά περιστατικά μετατρέπονται σε αφορμή γεωπολιτικών μονομερειών. Η Ελλάδα, με νομική και διπλωματική θωράκιση, διασφαλίζει τα FIR και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, ενώ η Άγκυρα επιμένει σε προκλητικές αξιώσεις με στόχο την πολιτική πίεση και τη διεθνή προβολή.

Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για στρατηγική επιφυλακή, αποτελεσματικό συντονισμό SAR και διεθνή στήριξη της ελληνικής κυριαρχίας, εντείνοντας την προσοχή σε κάθε μελλοντική κρίση στο βορειοανατολικό Αιγαίο.