Πρίνος: Το 1 δισ. ευρώ στοίχημα της Ελλάδας για υπόγεια αποθήκευση CO₂

Το έργο υπόγειας αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο, συνολικού ύψους πάνω από 1 δισ. ευρώ, μπαίνει σε μια κρίσιμη καμπή που θα καθορίσει την πορεία της ελληνικής αγοράς δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (CCS). Η πρόσφατη θετική γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την άδεια αποθήκευσης επιβεβαιώνει την καταλληλότητα του γεωλογικού σχηματισμού και ανοίγει τον δρόμο για την έκδοση της άδειας από την ΕΔΕΥΕΠ εντός του πρώτου τριμήνου.

Το project υλοποιείται από την EnEarth, θυγατρική της Energean, και αποτελεί βασικό κρίκο στη διαμόρφωση της ελληνικής αγοράς CCS, σε συνδυασμό με άλλα μεγάλα βιομηχανικά projects όπως:

• Τιτάν και Ηρακλής (τσιμεντοβιομηχανίες)
• Motor Oil και Helleniq Energy (διυλιστήρια)
• ΔΕΣΦΑ (μεταφορά και υγροποίηση CO₂ στη Ρεβυθούσα)

Συνολικά, διαμορφώνεται ένα επενδυτικό πακέτο περίπου 4 δισ. ευρώ για την ελληνική αγορά δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.

Ρυθμιστικές εκκρεμότητες και market test

Η άδεια αποθήκευσης αποτελεί προϋπόθεση για την εκκίνηση του market test, στο οποίο οι μελλοντικοί πελάτες –οι μεγάλες ρυπογόνες βιομηχανίες– θα υποβάλουν δεσμευτικές προσφορές για την κατοχύρωση χωρητικότητας.

Η πρώτη φάση της υπόγειας εγκατάστασης προβλέπει δυναμικότητα 1 εκατ. τόνων CO₂, ενώ η πλήρης ανάπτυξη θα φτάνει τους 2,8 εκατ. τόνους ετησίως. Ωστόσο, η EnEarth δεν μπορεί να προκηρύξει το market test όσο παραμένουν ανοιχτές οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες του ΥΠΕΝ, ειδικά οι κανονισμοί τιμολόγησης και η κατανομή της χωρητικότητας.

Η πρόταση του υπουργείου προβλέπει:

• 50% της χωρητικότητας να κατανεμηθεί ισόποσα μεταξύ των ενδιαφερόμενων βιομηχανιών, ανεξάρτητα από το ύψος των εκπομπών τους
• 50% μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών

Η σωστή ρύθμιση αυτών των θεμάτων είναι κρίσιμη για την τραπεζιμότητα και την επενδυτική απόφαση του έργου.

Χρονοδιαγράμματα και γεωτρήσεις

Η πολυπλοκότητα του έργου φαίνεται και στα διαδοχικά ορόσημα:

• Τα ρυθμιστικά κείμενα που είναι προαπαιτούμενα για την εκταμίευση των 150 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης μετατέθηκαν από 31 Ιανουαρίου στις 15 Φεβρουαρίου
• Η προκήρυξη του market test μπορεί να ολοκληρωθεί έως τον Μάρτιο
• Η πρώτη γεώτρηση στοχεύεται για τον Ιούνιο, αν και το χρονοδιάγραμμα θεωρείται οριακό

Συνολικά προβλέπονται 15 γεωτρήσεις μέχρι την πλήρη ανάπτυξη του έργου. Η EnEarth έχει ήδη προκηρύξει διαγωνισμό για την επιλογή γεωτρύπανου και κατέθεσε τα έγγραφα περιβαλλοντικών όρων για την πρώτη φάση.

Η τελική επενδυτική απόφαση (FID) θα εξαρτηθεί από τα αποτελέσματα του market test και τις πρώτες δεσμευτικές συμφωνίες με βιομηχανικούς πελάτες, με στόχο ολοκλήρωση στα τέλη του 2026.

Συγχρονισμός επενδύσεων και αλυσίδα CCS

Η βιωσιμότητα της ελληνικής αγοράς CCS θα εξαρτηθεί από τον συγχρονισμό όλων των κρίκων της αλυσίδας:

• Η δεύτερη φάση του Πρίνου (1,2 δισ. ευρώ) πρέπει να είναι έτοιμη όταν η μονάδα «OLYMPUS» του Ηρακλή ξεκινήσει στο Μηλάκι Αλιβερίου
• Ο χρονισμός αφορά και τα ειδικά πλοία για θαλάσσια μεταφορά CO₂
• Η πλήρης λειτουργία απαιτεί συντονισμό Δημοσίου και ιδιωτικών επενδυτών

Κάθε καθυστέρηση μπορεί να προκαλέσει απώλεια ευρωπαϊκών κονδυλίων, καθυστέρηση στην ανάπτυξη της αγοράς CCS και επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων κλάδων.

Ο Πρίνος αποτελεί σημαντικό τεστ για την ελληνική πολιτική CCS: η έγκαιρη έκδοση αδειών, η σωστή κατανομή χωρητικότητας και η τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων είναι καίριας σημασίας για την επιτυχία του έργου. Η Ελλάδα, μέσω αυτής της επένδυσης, μπορεί να εδραιωθεί στην ευρωπαϊκή αγορά CCS, δημιουργώντας νέα βιομηχανική αγορά και θέσεις εργασίας και συμβάλλοντας στην επίτευξη των κλιματικών στόχων της ΕΕ.

Πηγή: pagenews.gr