«Τσουνάμι» αφρικανικής σκόνης πάνω από την Ελλάδα: Από Μαρόκο–Λιβύη, “πνίγει” αύριο Νότο και νησιά

Ένα νέο, έντονο κύμα μεταφοράς αφρικανικής σκόνης μπαίνει στη χώρα, επηρεάζοντας σταδιακά όλο τον ελληνικό χώρο. Το φαινόμενο έχει ήδη αρχίσει να «γράφει» από σήμερα, Τετάρτη 4/2/2026, με αυξημένες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων αρχικά στα δυτικά τμήματα και στη συνέχεια και στα ανατολικά, ενώ αύριο, Πέμπτη 5/2/2026, αναμένεται ενίσχυση με μεγαλύτερη επιβάρυνση στη νότια Ελλάδα, ιδιαίτερα σε Πελοπόννησο και Κρήτη.

Το AtmoHub, ο κόμβος πληροφόρησης για την ατμοσφαιρική σύσταση στην Ελλάδα, αποδίδει την εξέλιξη στη σύγκλιση των ανέμων που προκαλείται από έναν «συνδυασμό» συστημάτων: υψηλό βαρομετρικό στη νοτιοανατολική Μεσόγειο και βαρομετρικό χαμηλό στη δυτική Μεσόγειο. Αυτό το «δίδυμο» ευνοεί την εκπομπή σκόνης από περιοχές της Σαχάρας, κυρίως Μαρόκο και Λιβύη, και τη μεταφορά της προς τη χώρα μας.

Πώς “στήνεται” η μεταφορά σκόνης και γιατί εντείνεται τώρα

Στην πράξη, όταν η ατμόσφαιρα οργανώνεται έτσι ώστε να δημιουργούνται ρεύματα που «σηκώνουν» λεπτόκοκκα σωματίδια από ερημικές περιοχές και τα οδηγούν βορειότερα, η Μεσόγειος γίνεται ο βασικός «διάδρομος» μεταφοράς. Αυτή τη φορά, η κυκλοφορία των ανέμων λειτουργεί σαν αερογέφυρα από τη Βόρεια Αφρική προς την Ελλάδα, με το επεισόδιο να εξελίσσεται σε κύματα μέσα στις επόμενες ημέρες.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι τέτοια επεισόδια δεν μένουν μόνο στο «θολό» τοπίο ή στη μειωμένη ορατότητα. Συχνά συνοδεύονται από επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα, ειδικά σε αστικά κέντρα και περιοχές όπου οι μετεωρολογικές συνθήκες εγκλωβίζουν ρύπους κοντά στο έδαφος. Γι’ αυτό και η επιστημονική παρακολούθηση των συγκεντρώσεων είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα για ομάδες που είναι πιο ευάλωτες στις εισπνεόμενες σκόνες.

Ποιες περιοχές θα «ζοριστούν» περισσότερο σήμερα και αύριο

Σύμφωνα με την ενημέρωση που αναπαράγεται από το AtmoHub, σήμερα το επεισόδιο ξεκινά από τα δυτικά και στη συνέχεια επεκτείνεται και προς τα ανατολικά.

Αύριο, 5 Φεβρουαρίου, το φαινόμενο ενισχύεται ξανά και το αποτύπωμα γίνεται πιο έντονο στη νότια Ελλάδα, με έμφαση στην Πελοπόννησο και την Κρήτη.

Παράλληλα, ο καιρός δείχνει ότι μπαίνει και το στοιχείο των βροχοπτώσεων σε αρκετές περιοχές, κάτι που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που «φαίνεται» και «κάθεται» η σκόνη. Για παράδειγμα, για Αθήνα και Ηράκλειο την Πέμπτη αναφέρονται μπόρες, ενώ υπάρχουν και προειδοποιήσεις για έντονα φαινόμενα σε περιοχές όπως Αττική, Κρήτη και τμήματα της Πελοποννήσου.

Λασποβροχές και εναπόθεση: γιατί “καθαρίζει” ο αέρας αλλά “λερώνει” το έδαφος

Ένα από τα χαρακτηριστικά αυτών των επεισοδίων είναι ότι, όταν εμφανίζονται βροχές, η ατμόσφαιρα μπορεί να αποσυμφορηθεί εν μέρει, καθώς τα σταγονίδια «παγιδεύουν» σωματίδια και τα οδηγούν στο έδαφος. Το αποτέλεσμα είναι διπλό: από τη μία μπορεί να υπάρξει πρόσκαιρη ανακούφιση στην αναπνοή, από την άλλη αυξάνονται οι πιθανότητες για εναπόθεση σκόνης σε επιφάνειες, αυτοκίνητα και μπαλκόνια, δηλαδή το γνώριμο φαινόμενο της λασποβροχής.

Η πρακτική επίπτωση είναι ότι, ακόμη κι αν δούμε «βρεγμένους δρόμους» να μοιάζουν πιο καθαροί στον αέρα, η σκόνη δεν εξαφανίζεται: μετακινείται. Και αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται προσοχή τόσο σε καθημερινές μετακινήσεις όσο και σε εργασίες καθαρισμού, ειδικά όταν τα σωματίδια έχουν κολλήσει σε τζάμια ή φίλτρα κλιματιστικών.

Τι είναι το AtmoHub και γιατί έχει ρόλο-κλειδί σε τέτοια επεισόδια

Το AtmoHub λειτουργεί ως κόμβος πληροφόρησης για την παρακολούθηση και πρόγνωση της ατμοσφαιρικής σύστασης στην Ελλάδα, με στόχο να κάνει τα δεδομένα πιο προσβάσιμα σε κοινό, φορείς και επαγγελματίες. Υποστηρίζεται από το πρόγραμμα συνεργασίας του Copernicus για την ατμόσφαιρα, το CAMS National Collaboration Programme, ενώ σε ευρωπαϊκό επίπεδο το CAMS παρέχει υποδομή και τεχνογνωσία για την παρακολούθηση ατμοσφαιρικών ρύπων και φυσικών σωματιδίων, όπως η σκόνη.

Με απλά λόγια, σε ημέρες σαν τη σημερινή, η αξία τέτοιων κόμβων δεν είναι μόνο «να πούμε ότι έρχεται σκόνη». Είναι να υπάρχει συνεχής εικόνα για το πότε και πού επιβαρύνεται ο αέρας, ώστε πολίτες και υπηρεσίες να προσαρμόζουν τις κινήσεις τους.

Προσοχή στην έκθεση: οι βασικές οδηγίες προστασίας για το κοινό

Επειδή τα υψηλά φορτία σκόνης μπορούν να επιβαρύνουν την αναπνοή, ο ΕΟΔΥ συστήνει μέτρα που εστιάζουν στη μείωση της έκθεσης, ειδικά όταν οι συγκεντρώσεις είναι αυξημένες. Στις οδηγίες του περιλαμβάνονται η περιορισμένη παραμονή σε εξωτερικούς χώρους, η ενίσχυση της ποιότητας αέρα στους εσωτερικούς χώρους και, όταν η έξοδος είναι αναγκαία, η χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας όπως FFP2/KN95/N95.

Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε μια πιο «έξυπνη» καθημερινότητα για τις ώρες που η σκόνη κορυφώνεται: λιγότερες άσκοπες μετακινήσεις, αποφυγή έντονης άσκησης σε εξωτερικό χώρο και μεγαλύτερη προσοχή σε παιδιά, ηλικιωμένους και ανθρώπους με αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα. Το ζητούμενο δεν είναι ο πανικός, αλλά η προσαρμογή μέχρι να περάσει το κύμα.

Τι να περιμένουμε τις επόμενες ημέρες

Το κρίσιμο 24ωρο είναι το αυριανό, Πέμπτη 5/2/2026, καθώς τότε αναμένεται η ενίσχυση του επεισοδίου με μεγαλύτερο βάρος στον νότο και τις θαλάσσιες-νησιωτικές περιοχές, όπου οι μεταφορές σκόνης από τη Βόρεια Αφρική συχνά αποτυπώνονται πιο έντονα.

Αν επιβεβαιωθούν οι βροχές σε αρκετές ζώνες, το φαινόμενο μπορεί να «σπάσει» τοπικά στην ατμόσφαιρα, αλλά να αφήσει πίσω του εναποθέσεις και αυξημένη ανάγκη καθαρισμού, ιδιαίτερα σε πόλεις και περιοχές όπου η σκόνη θα συμπέσει με υγρασία.

Πηγή: Pagenews.gr