Ζαχάροβα: «Στο τραπέζι» η μεταφορά ουρανίου από το Ιράν – Το μήνυμα της Μόσχας και το κλειδί της Τεχεράνης

Η Ρωσία επιχειρεί να τοποθετηθεί ξανά στο κέντρο της εξίσωσης γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, με τη Μαρία Ζαχάροβα να δηλώνει ότι η πρόταση για απομάκρυνση ουρανίου από το Ιράν «παραμένει στο τραπέζι». Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών επανέφερε δημόσια μια πρωτοβουλία που είχε συζητηθεί και στο παρελθόν: να εξαχθούν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου από ιρανικό έδαφος προς τη Ρωσία, ως στοιχείο μιας πιθανής συμφωνίας που θα μπορούσε να αμβλύνει τις ανησυχίες των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η διατύπωση της Μόσχας, ωστόσο, είναι εξίσου σημαντική με την πρόταση. Η Ζαχάροβα έβαλε ξεκάθαρα τον όρο της ιρανικής κυριαρχίας πάνω στο ζήτημα: μόνο η Τεχεράνη μπορεί να αποφασίσει εάν θα αποσύρει το υλικό, αν θα το εξάγει εκτός Ιράν και –σε περίπτωση που συμφωνήσει– προς ποια κατεύθυνση θα γίνει αυτή η εξαγωγή. Με άλλα λόγια, η Ρωσία δηλώνει διαθέσιμη, αλλά δεν εμφανίζεται να πιέζει δημόσια, αφήνοντας την επιλογή να παρουσιαστεί ως καθαρά ιρανική απόφαση.

Μια πρόταση με διπλό αποτύπωμα: τεχνική λύση και γεωπολιτικό εργαλείο

Στο επίπεδο της ουσίας, η μεταφορά αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου εκτός Ιράν έχει μια πολύ συγκεκριμένη λειτουργία: μειώνει το «απόθεμα» που θα μπορούσε θεωρητικά να εγείρει ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική αξιοποίηση, δημιουργώντας παράλληλα ένα σχήμα ελέγχου και διασφάλισης που μπορεί να παρουσιαστεί ως βήμα αποκλιμάκωσης. Γι’ αυτό και η ιδέα επιστρέφει σταθερά στις διαπραγματευτικές συζητήσεις κάθε φορά που αναζητείται ένα «ανταλλάξιμο» μέτρο εμπιστοσύνης.

Ταυτόχρονα, όμως, η ίδια πρόταση είναι και ένα γεωπολιτικό εργαλείο. Για τη Μόσχα, η ανάδειξη του ρόλου της ως δυνητικού «αποδέκτη» ή «θεματοφύλακα» ενός τόσο ευαίσθητου υλικού ενισχύει την εικόνα της ως παίκτη που μπορεί να διαμεσολαβεί σε κρίσεις υψηλού ρίσκου, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι ισορροπίες στην ευρύτερη Μέση Ανατολή παραμένουν εύθραυστες.

«Η απόφαση είναι του Ιράν»: το μήνυμα προς Ουάσινγκτον και Τεχεράνη

Η φράση-κλειδί της Ζαχάροβα ότι «μόνο οι Ιρανοί έχουν το δικαίωμα να διαθέσουν» το υλικό λειτουργεί ως διπλό μήνυμα. Προς την Ουάσινγκτον, η Μόσχα ουσιαστικά λέει ότι υπάρχει πιθανή φόρμουλα που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει την αποκλιμάκωση, αλλά δεν μπορεί να επιβληθεί μονομερώς. Προς την Τεχεράνη, η Ρωσία δείχνει ότι αναγνωρίζει απόλυτα το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας παραχώρησης και δεν θέλει να δώσει την εικόνα ότι την «σπρώχνει» σε μια επιλογή που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί εσωτερικά από σκληροπυρηνικούς κύκλους ως υποχώρηση.

Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η λεπτή ισορροπία: μια μεταφορά ουρανίου θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως χειρονομία καλής θέλησης, αλλά επίσης μπορεί να εκληφθεί ως απώλεια ενός σημαντικού διαπραγματευτικού «χαρτιού». Σε προηγούμενες φάσεις διαπραγμάτευσης, η ιδέα να φύγει το απόθεμα σε τρίτη χώρα είχε συναντήσει αντιστάσεις ακριβώς επειδή θεωρείται ότι μειώνει την ικανότητα πίεσης του Ιράν στην περίπτωση που μια συμφωνία καταρρεύσει ή αλλάξει η στάση των συνομιλητών του.

Γιατί η ρωσική αναφορά τώρα έχει βάρος

Το ότι η Ρωσία επιλέγει να επαναφέρει δημόσια την πρόταση αυτή τη στιγμή δεν είναι μια απλή υπενθύμιση. Είναι ένδειξη ότι η Μόσχα βλέπει «παράθυρο» για να αναβαθμίσει τον ρόλο της σε ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με τις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν και τις ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Ταυτόχρονα, επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη που προτείνει ρεαλιστικές διεξόδους σε ένα πεδίο όπου η κλιμάκωση παραμένει πάντα πιθανότητα.

Παρότι η Ζαχάροβα δεν μπαίνει σε τεχνικές λεπτομέρειες, η ίδια η ύπαρξη της πρότασης ως «ενεργής επιλογής» δημιουργεί μια σημαντική υπενθύμιση: σε κρίσεις αυτού του τύπου, οι συμφωνίες δεν χτίζονται μόνο με πολιτικές δηλώσεις, αλλά με μηχανισμούς που μπορούν να εφαρμοστούν πρακτικά και να προσφέρουν μετρήσιμη μείωση ανησυχιών. Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο στο οποίο η Ρωσία προσπαθεί να δείξει ότι έχει ρόλο, εμπειρία και δυνατότητα να «κρατήσει» ένα κρίσιμο κομμάτι της λύσης.

Πηγή: Pagenews.gr