Σκιές Έπστιν πάνω από το Νόμπελ Ειρήνης: Στο στόχαστρο ο Γιάγκλαντ!

Σοκ και πολιτικός σεισμός χτυπούν το οικοσύστημα των βραβείων Νόμπελ, καθώς το Νορβηγικό Ινστιτούτο Νόμπελ ζητά επίσημες εξηγήσεις από τον πρώην πρόεδρο της Επιτροπής Νόμπελ Ειρήνης και πρώην πρωθυπουργό της Νορβηγίας, Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, για τις σχέσεις του με τον καταδικασμένο χρηματιστή Τζέφρι Έπστιν.

Στο επίκεντρο βρίσκονται πιθανά οικονομικά οφέλη, φιλοξενίες και ταξίδια, τα οποία, αν επιβεβαιωθούν, μπορεί να συνιστούν παραβίαση του κώδικα δεοντολογίας της Επιτροπής Νόμπελ.

Ο διευθυντής του Ινστιτούτου, Κρίστιαν Μπεργκ Χάρπβικεν, τόνισε ότι οποιαδήποτε απόδειξη «σημαντικών οικονομικών ωφελημάτων» από τον Έπστιν κατά την περίοδο που ο Γιάγκλαντ ήταν μέλος της Επιτροπής θα αποτελεί ευθεία παραβίαση του θεσμικού κώδικα δεοντολογίας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το ίδρυμα θα εξετάσει «σοβαρά» τις εξηγήσεις του πρώην πρωθυπουργού, χωρίς να προδικάσει τα γεγονότα.

Δάνεια, φιλοξενίες και πολυτελή ταξίδια

Σύμφωνα με αποκαλύψεις της νορβηγικής εφημερίδας VG, βασισμένες σε έγγραφα του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Γιάγκλαντ φέρεται να ζήτησε από τον Έπστιν να εγγυηθεί για την αγορά διαμερίσματος. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι όλα τα δάνεια χορηγήθηκαν από τη νορβηγική τράπεζα DNB, αφήνοντας ανοιχτό το ερώτημα για πιθανή εμπλοκή του Έπστιν.

Τα ίδια έγγραφα αναφέρουν φιλοξενίες του Γιάγκλαντ στη Νέα Υόρκη το 2018, στο Παρίσι το 2015 και 2018, ενώ είχε προγραμματιστεί και ταξίδι στο ιδιωτικό νησί του Έπστιν το 2014 – ταξίδι που τελικά ακυρώθηκε. Ο Έπστιν, καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα, αυτοκτόνησε στη φυλακή το 2019, αφήνοντας πίσω του τεράστιο όγκο νομικών και πολιτικών εκκρεμοτήτων διεθνούς βεληνεκούς.

Η πολιτική διαδρομή και η θεσμική κρίση

Ο 75χρονος Γιάγκλαντ υπήρξε πρωθυπουργός της Νορβηγίας (1996-1997), υπουργός Εξωτερικών (2000-2001), πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Ειρήνης (2009-2015) και γενικός γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης (2009-2019). Η βαρύτητα των θέσεων αυτών καθιστά την πλήρη διερεύνηση των σχέσεών του με τον Έπστιν κριτική για τη διαφάνεια και το κύρος του Νόμπελ Ειρήνης.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Aftenposten, ο Γιάγκλαντ παραδέχτηκε ότι έκανε «λάθος κρίσης» διατηρώντας σχέσεις με τον Έπστιν, όμως η παραδοχή αυτή δεν απαντά στα κρίσιμα ερωτήματα για τυχόν οικονομικά οφέλη ή ενδεχόμενο θεσμικό ρίσκο για τον θεσμό.

Η υπόθεση αναδεικνύει την ευθραυστότητα της θεσμικής αξιοπιστίας, ακόμη και για διεθνείς οργανισμούς θεωρητικά «άφθαρτους», όταν εμπλέκονται σε δίκτυα ισχύος τύπου Έπστιν. Για το Ινστιτούτο Νόμπελ, η πλήρης διαφάνεια και μια ανεξάρτητη, αυστηρή διερεύνηση δεν είναι μόνο ηθική υποχρέωση, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης του κύρους του σε έναν κόσμο που αμφισβητεί τα πάντα.