Ολοκληρώθηκαν την Παρασκευή στο Ομάν οι υψηλού επιπέδου συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αρακί, να δηλώνει ότι επρόκειτο για μια «καλή αρχή» και ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στις πρωτεύουσες των δύο χωρών.
«Ήταν μια καλή αρχή για τις διαπραγματεύσεις. Ο συντονισμός για το πώς θα προχωρήσουμε θα αποφασιστεί στις πρωτεύουσες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αρακί, τονίζοντας όμως ότι το τείχος της δυσπιστίας πρέπει να ξεπεραστεί.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να εντάξει στις συζητήσεις το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, τη στήριξη σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή και την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όμως η Τεχεράνη έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν συζητά το θέμα των πυραύλων. Οι Αμερικανοί θεωρούν τον εμπλουτισμό ουρανίου του Ιράν κόκκινη γραμμή, ενώ οι Ιρανοί απαιτούν αναγνώριση του δικαιώματός τους να εμπλουτίζουν ουράνιο.
Την ίδια ώρα, δορυφορικές εικόνες και αναλύσεις των ΝΥΤ αποκαλύπτουν ότι το Ιράν έχει επισκευάσει γρήγορα πολλές εγκαταστάσεις βαλλιστικών πυραύλων, ενώ οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις παραμένουν μόνο μερικώς επισκευασμένες. Η προτεραιότητα στο πυραυλικό πρόγραμμα υποδηλώνει στρατιωτικές επιλογές που εγείρουν ανησυχία για ενδεχόμενη στρατιωτική αναμέτρηση στην περιοχή.
Οι εγκαταστάσεις στο Σαχρούντ και οι υπόγειες «πόλεις πυραύλων» των Φρουρών της Επανάστασης έχουν επαναλειτουργήσει ταχύτατα, ενώ σε στρατιωτικές βάσεις όπως το Παρτσίν έχουν προστεθεί νέες υποδομές, όπως μεγάλοι κυλινδρικοί θάλαμοι, μήκους έως 45 μέτρων, πιθανώς για βαλλιστικές δοκιμές ή αποθήκευση πυραύλων.
Παρά τη «σκληρή στάση» της Τεχεράνης στο θέμα των πυραύλων, οι Ιρανοί αξιωματούχοι δείχνουν ευελιξία στον εμπλουτισμό ουρανίου, προτείνοντας παράδοση έως 400 κιλών υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου (HEU) και μηδενικό εμπλουτισμό σε συγκεκριμένες συμφωνίες κοινοπραξίας. Παράλληλα, η Τεχεράνη ζητά την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν ξανά μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015.
Αναλυτές τονίζουν ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το πυρηνικό πρόγραμμα ως διαπραγματευτικό εργαλείο, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει το βαλλιστικό της οπλοστάσιο, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο παιχνίδι στρατιωτικής και διπλωματικής ισορροπίας στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Η «κόκκινη γραμμή» για τους διαπραγματευτές παραμένει σαφής: προώθηση πυρηνικής συμφωνίας χωρίς συζήτηση για βαλλιστικούς πυραύλους, αποτρέποντας την κλιμάκωση, αλλά η ένταση αυξάνεται όσο η Ουάσιγκτον συγκεντρώνει στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή υπό τον φόβο ενδεχόμενης αντίδρασης της Τεχεράνης.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς το αποτέλεσμα των συνομιλιών στο Ομάν μπορεί να καθορίσει την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή και την πιθανότητα μιας νέας στρατιωτικής σύγκρουσης.
Πηγές εμπλουτισμού:
- The New York Times: ανάλυση δορυφορικών εικόνων και αποκατάστασης πυραυλικών/πυρηνικών εγκαταστάσεων.
- Reuters: δηλώσεις Ιρανών αξιωματούχων για εμπλουτισμό ουρανίου και κυρώσεις.
- Ιρανική κρατική τηλεόραση: δηλώσεις Αμπάς Αρακί και παρουσίαση βαλλιστικών εγκαταστάσεων.