Η πρόσφατη επανέναρξη του περάσματος Ράφα προέκυψε με αφορμή την ανάκτηση της σορού του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου, ένα κρίσιμο σημείο της συμφωνίας ειρήνης που προτείνει ο Τραμπ Το βήμα αυτό, παρότι παρουσιάζεται ως διέξοδος ανθρωπιστικής ανακούφισης, είναι βαθιά σύνθετο: εξαρτάται από την αφοπλισμό της Χαμάς, τον ασαφή διεθνή έλεγχο μέσω του νέου Board of Peace και σχέδια ανοικοδόμησης που κινδυνεύουν να παγώσουν τη σύγκρουση.
Ράφα : Βήμα Προόδου ή Πρόσοψη;
Από ανθρωπιστική άποψη, η πρόσβαση των Παλαιστινίων σε ιατρική περίθαλψη μέσω Αιγύπτου και η επαφή με τον έξω κόσμο σηματοδοτούν «παράθυρο ελπίδας» όπως λέει ο Ali Shaath. Ωστόσο, μέχρι στιγμής μόνο λιγότεροι από 20 Παλαιστίνιοι πέρασαν το πέρασμα – αριθμός που υπογραμμίζει την περιορισμένη φύση αυτής της «πρόσβασης». Με περισσότερους από 500 Παλαιστίνιους νεκρούς τους τελευταίους 16 εβδομάδες, η κίνηση κινδυνεύει να αποδειχθεί σύμβολο κενό και όχι ειρήνης.
Το Αδιέξοδο του Αφοπλισμού
Η ειρηνευτική πρόταση του Trump απαιτεί πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς, κάτι που δεν έχει επιτευχθεί. Ο Νετανιάχου επαναλαμβάνει ότι καμία ανοικοδόμηση δεν θα συμβεί χωρίς αφοπλισμό, ενώ η Χαμάς δεν συμφωνεί σε πλήρη αποστρατικοποίηση. Σε συνδυασμό με τον περιορισμένο ρόλο της Παλαιστινιακής Αρχής και την αδυναμία πολιτικής αυτονομίας, η ειρήνη παραμένει πολύ μακριά.
Το Όραμα του «New Gaza»: Σχέδιο ή Παγίδα;
Η ανοικοδόμηση που προωθείται από τον Κούσνερ στοχεύει σε έναν «σύγχρονο οικονομικό κόμβο» με νέα υποδομή, ψηφιακούς τομείς και παράκτια ανάπτυξη, με επενδύσεις άνω των 25 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, η απουσία τοπικής διαβούλευσης και η έμφαση σε ξένους επενδυτές κινδυνεύει να παρακάμψει τις ανάγκες των Παλαιστινίων, ενισχύοντας τον εξωτερικό έλεγχο και περιορίζοντας την αυτονομία τους. Η Ράφα πιθανόν να χρησιμοποιηθεί ως σημείο εισόδου για επενδυτές και υλικά ανοικοδόμησης, με λίγους Παλαιστινίους να επωφελούνται.
Αβέβαιοι Φύλακες: Το Κενό στη Διακυβέρνηση
Η αναδυόμενη Board of Peace, με μέλη όπως ο Μπλερ και ο Ρούμπιο αλλά χωρίς εκπροσώπηση Παλαιστινίων, εγείρει αμφιβολίες για τη νομιμότητα και την αποτελεσματικότητα της επίβλεψης. Το σχέδιο μοιάζει να εξυπηρετεί δυτικά, κερδοσκοπικά συμφέροντα, με ελάχιστη τοπική συμμετοχή.
Συμπέρασμα: Ειρήνη ή Διαχείριση Συγκρούσεων;
Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα προσφέρει περιορισμένες βελτιώσεις στην ανθρωπιστική κατάσταση, αλλά η πραγματική πολιτική, η κυριαρχία και η ελευθερία των Παλαιστινίων παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα. Η ειρήνη κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια «διευθυνόμενη και παρατεταμένη σύγκρουση», ενώ το όραμα του «New Gaza» φαίνεται να υπηρετεί περισσότερο επενδυτικά και γεωπολιτικά συμφέροντα, παρά την πραγματική σταθερότητα.
Πηγές:
- Al Jazeera, 2026
- Middle East Monitor, 2026