ΒΟΑΚ: Τα «μυστικά» της συμμαχίας ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – AKTOR – Metlen που αλλάζει τον χάρτη της Κρήτης

Η μεγάλη παραχώρηση του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) μπαίνει σε μια νέα φάση, καθώς επισημοποιήθηκε ο νέος μετοχικός χάρτης με τη συμμετοχή τριών από τους ισχυρότερους ομίλους του κλάδου. Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διατηρεί το «τιμόνι», όμως πλέον δίπλα της μπαίνουν AKTOR και Metlen, σε μια συμφωνία που ωρίμαζε επί μήνες και ολοκληρώθηκε μετά από διαπραγματεύσεις που κράτησαν περισσότερο από έναν χρόνο, με αλλεπάλληλα «πάνω–κάτω» και έντονο παρασκήνιο.

Το asset των 2 δισ. ευρώ δεν είναι απλώς ένα ακόμη μεγάλο έργο υποδομής. Είναι μια 35ετής παραχώρηση που ξεκίνησε επίσημα την περασμένη Παρασκευή και «κλείδωσε» τις εξελίξεις, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή της συμφωνίας αγοραπωλησίας μετοχών στα σχήματα παραχώρησης και λειτουργίας του άξονα «Χανιά – Ηράκλειο». Σε ένα έργο με τέτοιο μέγεθος, ο χρόνος δεν μετρά μόνο ως προθεσμία. Μετρά ως ρίσκο, ως κεφάλαιο και ως πολιτικό στοίχημα.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο ΒΟΑΚ παρακολουθείται στενά και σε κυβερνητικό επίπεδο, καθώς αποτελεί έργο-κλειδί για την Κρήτη και ταυτόχρονα ένα τεστ αντοχής για την αγορά: τεχνικά, χρηματοδοτικά, σε ανθρώπινο δυναμικό, σε μηχανήματα, σε διοίκηση και σε ικανότητα συντονισμού. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα έργο που απαιτεί συμμαχίες, όχι μόνο για να κατασκευαστεί, αλλά και για να λειτουργήσει ως «μηχανή» σταθερών ροών για δεκαετίες.

Ο νέος μετοχικός χάρτης: Ποιος κρατά τι και γιατί έχει σημασία

Στη νέα μετοχική σύνθεση, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ κρατά 40% τόσο στη «Δικταίον Παραχωρήσεις ΜΑΕ» όσο και στη «Δικταίον Λειτουργία ΜΑΕ». Μέχρι χθες ήταν ο μοναδικός μέτοχος του έργου, γεγονός που την τοποθετούσε ως απόλυτο «μοναχικό παίκτη» στο χρηματοδοτικό βάρος και στις ευθύνες της παραχώρησης.

Η AKTOR αποκτά 36% συνολικά, κατανεμημένο σε 24% μέσω της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και 12% μέσω της AKTOR Συμμετοχές σε έργα Παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ. Η Metlen εισέρχεται με 24%, μια συμμετοχή που αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα, καθώς σηματοδοτεί την είσοδό της στην πρώτη της μεγάλη οδική παραχώρηση.

Το «μυστικό» εδώ δεν είναι απλώς οι αριθμοί. Είναι το μοίρασμα του ρίσκου και το μοίρασμα της σταθερότητας. Γιατί η παραχώρηση δεν είναι ένα έργο που τελειώνει με την παράδοση. Είναι ένα μακροχρόνιο σχήμα που παράγει έσοδα, υποχρεώσεις, επενδύσεις συντήρησης και επιχειρησιακές αποφάσεις για δεκαετίες. Όποιος μπαίνει, δεν μπαίνει για μια εργολαβία. Μπαίνει για μια δεσμευτική σχέση με ορίζοντα γενιάς.

Το δεύτερο επίπεδο της συμφωνίας: Εκεί που αλλάζει το «παιχνίδι» της κατασκευής

Στο σκέλος της κατασκευής, η εικόνα διαφοροποιείται και αυτό έχει σημασία για το πώς θα «τρέξει» το έργο στην πράξη. Στη νέα κοινοπραξία «ΤΕΡΝΑ – ΑΚΤΩΡ – ΜΕΤΚΑ Δικταίον Κοινοπραξία», οι κατασκευαστικοί βραχίονες των τριών ομίλων συμμετέχουν με 40% – 30% – 30% αντίστοιχα.

Η κοινοπραξία θα υποκαταστήσει τον κατασκευαστή, αναλαμβάνοντας ρόλο βασικού υπεργολάβου μελέτης–κατασκευής για την πρώτη πενταετία του έργου. Αυτό πρακτικά «σφραγίζει» ότι ο ΒΟΑΚ δεν θα εκτελεστεί ως ένα έργο ενός παίκτη, αλλά ως πολυεπίπεδο σχήμα που απαιτεί οργάνωση, κοινό επιχειρησιακό κέντρο, συντονισμό στο πεδίο, και κυρίως πειθαρχία στην τήρηση χρονοδιαγραμμάτων.

Είναι επίσης σαφές ότι ανοίγει ο δρόμος για μια σύνθετη συναλλαγή, όπου λεπτομέρειες όπως το ύψος και η δομή του τιμήματος, θέματα διοίκησης και leadership, αλλά και τα τελικά «κουμπώματα» εταιρικής διακυβέρνησης, θα κλειδώσουν το επόμενο διάστημα. Εδώ μπαίνουν οι αιρεσιμότητες και οι εγκρίσεις αρμόδιων αρχών και πιστωτριών τραπεζών — διαδικασίες που μπορεί να θεωρούνται τυπικές, αλλά συχνά αποδεικνύονται χρονοβόρες.

Το σταθερό «ταμείο» των 30 χρόνων που λειτουργεί σαν μαγνήτης

Πίσω από τη συμφωνία υπάρχει μια καθαρή λογική αγοράς: οι παραχωρήσεις και τα ΣΔΙΤ παράγουν σταθερές ταμειακές ροές σε βάθος χρόνου. Και αυτό, σε μια εποχή όπου το κόστος κεφαλαίου και οι απαιτήσεις χρηματοδότησης έχουν γίνει πιο απαιτητικές, μετατρέπεται σε πολύτιμο πλεονέκτημα.

Για AKTOR και Metlen, η συμμετοχή σε μια τέτοια παραχώρηση λειτουργεί ως είσοδος ή ενίσχυση σε ένα «κλαμπ» έργων που δεν εξαρτώνται μόνο από τον κύκλο των νέων δημοπρατήσεων, αλλά δημιουργούν μια μακροχρόνια βάση εσόδων. Σε απλά λόγια, δεν κυνηγούν μόνο το ανεκτέλεστο. Κυνηγούν και το σταθερό ταμείο.

Γιατί η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ μοιράζεται το έργο αλλά κρατά το τιμόνι

Για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η κίνηση έχει στρατηγικό βάθος. Μέχρι πρότινος θα έπρεπε να σηκώσει το 100% του χρηματοδοτικού βάρους της πενταετούς κατασκευής, δεσμεύοντας κεφάλαια για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με τη μεταβίβαση συνολικού ποσοστού 60%, ο κίνδυνος επιμερίζεται και —το κρίσιμο— η ρευστότητα του ομίλου παραμένει ισχυρή, επιτρέποντας συνέχιση της διεκδίκησης νέων έργων με υψηλότερες αποδόσεις.

Η χρηματοδότηση του ΒΟΑΚ, με το έργο να περιλαμβάνει και προαίρεση για το τμήμα «Χανιά – Κίσσαμος», έχει συγκεκριμένη αρχιτεκτονική: η δημόσια συμβολή ανέρχεται σε 792 εκατ. ευρώ, ο δανεισμός του παραχωρησιούχου φτάνει τα 1,079 δισ. ευρώ, ενώ τα ίδια κεφάλαια υπολογίζονται σε 231 εκατ. ευρώ. Για έναν όμιλο με ισχυρό pipeline, το να «κλειδώσεις» μεγάλο μέρος της δύναμής σου σε ένα έργο, χωρίς να μοιράσεις βάρος, είναι επιλογή που περιορίζει ευελιξία.

Επιπλέον, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έχει ήδη ένα ανεκτέλεστο που υπερβαίνει τα 7 δισ. ευρώ, με ορίζοντα πενταετίας, κάτι που επιτρέπει να σχεδιάζει με όρους συνέχειας και κερδοφορίας. Η νέα συμφωνία, λοιπόν, δεν είναι υποχώρηση. Είναι επανατοποθέτηση: κρατά την ηγεσία, μειώνει τη μονομερή έκθεση, απελευθερώνει κεφάλαιο για άλλα έργα.

Η AKTOR και ο «στρατηγικός ρόλος» των παραχωρήσεων

Για την AKTOR, η είσοδος στον ΒΟΑΚ έρχεται να κουμπώσει με τη στρατηγική ενίσχυσης του χαρτοφυλακίου σε παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ, με αιχμή τις σταθερές ροές. Η απόκτηση της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις είχε ήδη αλλάξει τα δεδομένα, ανεβάζοντας τις προβλεπόμενες ταμειακές ροές του κλάδου στα 1,2 δισ. ευρώ για την επόμενη δεκαετία.

Με τον ΒΟΑΚ, η AKTOR δεν προσθέτει απλώς ένα έργο. Προσθέτει συμμετοχή σε μια από τις μεγαλύτερες νέες οδικές παραχωρήσεις όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, ενισχύοντας την εικόνα της ως παίκτη που θέλει να πατήσει γερά στη «δεύτερη πίστα»: συνδυασμός κατασκευής + μακροχρόνιου λειτουργικού εσόδου. Ο στόχος να αποδίδει ο τομέας παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ προσαρμοσμένο EBITDA 79 εκατ. ευρώ το 2030 δίνει το πλαίσιο μέσα στο οποίο διαβάζεται αυτή η κίνηση.

Metlen: Η πρώτη μεγάλη οδική παραχώρηση και η επιδίωξη μακροπρόθεσμης αξίας

Για τη Metlen, η συμμετοχή 24% στον ΒΟΑΚ σηματοδοτεί την είσοδο σε μια παραχώρηση «ναυαρχίδα», σε μια περίοδο που έχει επιστρέψει στον κατασκευαστικό κλάδο πιο δυναμικά τα τελευταία δύο χρόνια. Η ΜΕΤΚΑ, μετά και την εμπειρία του Fly Over μέσω ΣΔΙΤ, προσεγγίζει έργα τέτοιας κλίμακας με έμφαση στην έγκαιρη και ποιοτική εκτέλεση, ενώ η συμμετοχή στην παραχώρηση προσθέτει το στοιχείο της μακροχρόνιας απόδοσης.

Το μερίδιο της κατασκευής για τη Metlen υπερβαίνει τα 700 εκατ. ευρώ, ενώ και η συμμετοχή 24% στην παραχώρηση, λειτουργία και συντήρηση αποτιμάται σε πολλά εκατομμύρια, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για «δοκιμή», αλλά για ισχυρή τοποθέτηση με μακρύ ορίζοντα. Εδώ το κέρδος δεν είναι μόνο το έργο. Είναι η θέση σε ένα portfolio που χτίζεται με βάση τη διάρκεια.

Το πραγματικό «στοίχημα»: Να γίνει ο ΒΟΑΚ σημείο αναφοράς και όχι πεδίο τριβών

Η μεγάλη συμμαχία έχει όλα τα χαρακτηριστικά μιας «κοινής δύναμης»: κεφάλαια, μηχανισμούς, ανθρώπους, τεχνογνωσία. Όμως η επιτυχία ενός έργου τέτοιου μεγέθους δεν κρίνεται στη θεωρία. Κρίνεται στο πεδίο. Στην ικανότητα να συντονιστούν τρεις ισχυροί οργανισμοί χωρίς να χαθεί ρυθμός, να υπάρξει καθαρή διοικητική γραμμή και να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα της πενταετούς κατασκευής.

Αν το πετύχουν, δεν θα αλλάξει μόνο ο χάρτης της Κρήτης. Θα δημιουργηθεί ένα πρότυπο για το πώς μπορούν να «δένουν» οι μεγάλες παραχωρήσεις στην Ελλάδα: με συμμαχίες που μοιράζουν ρίσκο, κρατούν ρευστότητα, διασφαλίζουν σταθερές ροές και χτίζουν υποδομές που αντέχουν στον χρόνο. Και αυτό, στην ουσία, είναι το μεγαλύτερο «μυστικό» της συμφωνίας: ότι πίσω από τους αριθμούς, οι τρεις όμιλοι διαβάζουν τον ΒΟΑΚ ως έργο-μαραθώνιο, όχι ως έργο-σπριντ.

Πηγή: Pagenews.gr