Την πιο αιχμηρή της προειδοποίηση για το πού οδηγούν οι τρέχουσες προσπάθειες τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία διατύπωσε η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, σε αποκλειστική συνέντευξη στο Euronews και στην πρωινή εκπομπή Europe Today. Το μήνυμα ήταν απολύτως καθαρό: αν δεν υπάρξουν πραγματικές ρωσικές παραχωρήσεις, κάθε συμφωνία κινδυνεύει να παγιώσει την επιθετικότητα της Μόσχας και να βαφτιστεί «ειρήνη» μια νέα, επικίνδυνη κανονικότητα.
Η Κάλας, που από την ανάληψη των καθηκόντων της επιμένει στη γραμμή «ειρήνη μέσω ισχύος» και όχι μέσω μονομερών υποχωρήσεων, επέστρεψε σε ένα σημείο-κλειδί: στις διαπραγματεύσεις, μέχρι στιγμής, οι πιέσεις και οι απαιτήσεις φαίνεται να βαραίνουν δυσανάλογα προς το Κίεβο, ενώ από τη ρωσική πλευρά δεν έχει παρουσιαστεί τίποτε που να μοιάζει με ουσιαστική μετακίνηση.
«Βλέπουμε μόνο τι δίνουν οι Ουκρανοί» – η κατηγορία για ανισορροπία
Στην καρδιά της παρέμβασής της βρίσκεται η αίσθηση μιας επικίνδυνης ασυμμετρίας: τι ζητείται από την Ουκρανία και τι ζητείται από τη Ρωσία. Η ίδια σημείωσε ότι το δημόσιο πεδίο έχει γεμίσει με σενάρια για το τι θα μπορούσαν να «παραχωρήσουν» οι Ουκρανοί, ιδίως σε ό,τι αφορά το εδαφικό, ενώ από τη Μόσχα δεν έχει εμφανιστεί αντίστοιχο πακέτο παραχωρήσεων.
Σε αυτή τη λογική, η Κάλας επιχειρεί να αποδομήσει τη λέξη «ειρήνη» όταν χρησιμοποιείται ως συνώνυμο μιας συμφωνίας που ανταμείβει την εισβολή, επιτρέποντας στη Ρωσία να κατοχυρώσει κέρδη χωρίς κόστος. Το επιχείρημα είναι πολιτικό, στρατηγικό και βαθιά ευρωπαϊκό: αν ο επιτιθέμενος βγει κερδισμένος, τότε η «ειρήνη» γίνεται μήνυμα προς κάθε αναθεωρητική δύναμη ότι η βία αποδίδει.
Αμπού Ντάμπι και νέα πλήγματα: διαπραγμάτευση με το όπλο στο τραπέζι
Η συνέντευξη ήρθε στον απόηχο επαφών που πραγματοποιήθηκαν στο Αμπού Ντάμπι, με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, τις οποίες το Κίεβο χαρακτήρισε «εποικοδομητικές» σε επίπεδο διαδικασίας, αλλά χωρίς το άλμα που θα έδειχνε πραγματική αλλαγή στάσης από το Κρεμλίνο.
Την ίδια στιγμή, ο πόλεμος δεν «πάγωσε» για να εξυπηρετήσει την πολιτική σκηνή των συνομιλιών. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά νέο κύμα επιθέσεων, επανέφερε με ένταση το αίτημα για ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας, καθώς η Ουκρανία συνεχίζει να δέχεται μαζικά πλήγματα με drones και πυραύλους.
Σε αυτό το σημείο η Κάλας «διαβάζει» το ίδιο μοτίβο που περιγράφει εδώ και μήνες: η Ρωσία εμφανίζεται να συμμετέχει σε διαδικασίες, αλλά παράλληλα κλιμακώνει ή διατηρεί υψηλή την ένταση στο πεδίο, ώστε να διαπραγματεύεται από θέση καταναγκασμού.
Η κριτική για τη Μόσχα: «προσποίηση διαπραγμάτευσης» και μέγιστα αιτήματα
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας δεν έκρυψε τον σκεπτικισμό της για την ποιότητα και την πρόθεση της ρωσικής συμμετοχής. Υποστήριξε ότι η ρωσική πλευρά δεν δείχνει σοβαρότητα στον πυρήνα της διαδικασίας και ότι το Κρεμλίνο κινείται με τακτικές που περιλαμβάνουν μέγιστα αιτήματα, τελεσίγραφα και απειλές, προσπαθώντας να μετατρέψει την πίεση σε εργαλείο επιβολής.
Είναι μια περιγραφή που κουμπώνει και με ευρύτερες αναλύσεις στη Δύση, ότι η Μόσχα αξιοποιεί τις συνομιλίες όχι απαραίτητα για να κλείσει πόλεμο, αλλά για να κερδίσει χρόνο και να αποφύγει πρόσθετο κόστος, ενώ επιδιώκει στο έδαφος να βελτιώσει τη θέση της.
Ο ρόλος των ΗΠΑ: «έφεραν τις πλευρές στο τραπέζι», αλλά με ποια ισορροπία;
Η Κάλας αναγνώρισε ότι η αμερικανική κυβέρνηση κατάφερε να φέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι σε μια μορφή που δεν είχε υπάρξει μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή. Όμως εκεί σταματούν οι φιλοφρονήσεις. Το ουσιαστικό ερώτημα, όπως το θέτει, είναι αν αυτή η διαδικασία παράγει ισορροπημένες απαιτήσεις ή αν, στην πράξη, δημιουργεί μια κατάσταση όπου «μετριέται» η υποχώρηση του αμυνόμενου, ενώ ο επιτιθέμενος παραμένει αλώβητος από πολιτικό κόστος.
Κάπου εδώ μπαίνει και η συζήτηση για τα χρονοδιαγράμματα. Ο Ζελένσκι έχει αφήσει να εννοηθεί ότι αναμένει πίεση από την Ουάσιγκτον για ένα ορόσημο μέσα στο καλοκαίρι, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα μιλήσει για προθεσμίες που δεν επιβεβαιώθηκαν. Για την Κάλας, όμως, το βασικό δεν είναι η ημερομηνία. Είναι το περιεχόμενο: μια γρήγορη συμφωνία που «κλειδώνει» τα ρωσικά κέρδη μπορεί να αποδειχθεί πιο επικίνδυνη από μια δύσκολη, αλλά δίκαιη διαδικασία.
Ειδικός απεσταλμένος της ΕΕ; «Το θέμα δεν είναι το πρόσωπο»
Καθώς πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν έναν ειδικό απεσταλμένο της ΕΕ για να έχει το μπλοκ πιο εμφανή παρουσία στο τραπέζι, η Κάλας επέλεξε να χαμηλώσει τις προσδοκίες γύρω από τα πρόσωπα. Το κλειδί, όπως είπε, είναι η εντολή, ο στόχος και η στρατηγική πίσω από έναν τέτοιο ρόλο, όχι το όνομα.
Το σκεπτικό της είναι ωμό: αν η Ρωσία πιστεύει ότι από τους Αμερικανούς μπορεί να αποσπάσει το μέγιστο των στόχων της, γιατί να θέλει να μιλήσει με τους Ευρωπαίους, οι οποίοι –κατά την ίδια– θα της θέσουν απαιτήσεις και όχι «διευκολύνσεις»;
Εδώ η Κάλας ουσιαστικά περιγράφει ένα διπλωματικό αδιέξοδο που απασχολεί την Ευρώπη εδώ και καιρό: η ΕΕ έχει τεράστιο οικονομικό και στρατιωτικό αποτύπωμα στήριξης προς την Ουκρανία, αλλά κινδυνεύει να εμφανιστεί δευτερεύουσα σε μια διαδικασία που καθορίζει το τελικό πλαίσιο ασφάλειας της ηπείρου.
Ευρώπη και «ενότητα ισχύος»: το βασικό όπλο που προτείνει η Κάλας
Αν υπάρχει μια φράση που συνοψίζει τη στάση της, είναι η ανάγκη η Ρωσία να περάσει «από την προσποίηση διαπραγμάτευσης στην πραγματική διαπραγμάτευση». Και αυτό, κατά την Κάλας, δεν γίνεται με ευχές. Γίνεται με ισχύ και ενότητα από τη Δύση, που θα αλλάξει το κίνητρο του Κρεμλίνου.
Στην πράξη, αυτή η «ισχύς» μεταφράζεται σε δύο παράλληλες γραμμές: διατήρηση και εμβάθυνση της βοήθειας προς το Κίεβο και συνέχιση της πίεσης προς τη Μόσχα. Όχι ως τιμωρία, αλλά ως εργαλείο που κάνει τη συνέχιση του πολέμου λιγότερο συμφέρουσα από τον τερματισμό του.
Το πραγματικό διακύβευμα: να μη γίνει η ειρήνη άλλο όνομα για την ήττα
Η λέξη «ψευδαίσθηση» που χρησιμοποίησε η Κάλας δεν είναι ρητορικό σχήμα. Είναι προειδοποίηση για το τι μπορεί να σημαίνει μια συμφωνία χωρίς ρωσικές παραχωρήσεις: ένα «τέλος» που μοιάζει περισσότερο με πάγωμα υπό ρωσικούς όρους, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης, νέων διεκδικήσεων και ενός μοντέλου ασφάλειας όπου τα σύνορα αλλάζουν με τη δύναμη.
Σε μια Ευρώπη που ήδη μετρά σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου στην περιφέρειά της, η Κάλας ουσιαστικά ζητά να μην χαθεί η μεγάλη εικόνα: η ειρήνη δεν είναι απλώς απουσία πυρών, είναι και το πλαίσιο που αποτρέπει τον επόμενο πόλεμο.
Πηγή: Pagenews.gr