Τελείωσαν τα λεφτά του SAFE — Η ΕΕ τρέχει για νέα χρηματοδότηση, Ελλάδα με μόλις 787 εκατ. €

Σε δημοσιονομικό συναγερμό βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς τα διαθέσιμα κεφάλαια του χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE (Security Action for Europe) — ύψους €150 δισ. για κοινές αμυντικές επενδύσεις — εξαντλούνται πολύ πριν καλύψουν πλήρως τις ανάγκες που έχουν καταγραφεί από τα κράτη‑μέλη.

Το SAFE είχε σχεδιαστεί ως ιστορικό πρόγραμμα δανείων με ευνοϊκούς όρους, στοχεύοντας να ενισχύσει τη στρατιωτική ετοιμότητα της ΕΕ μέσω κοινών προμηθειών οπλικών συστημάτων, αντιαεροπορικών, πυραυλικών συστημάτων και άλλου εξοπλισμού υψηλής τεχνολογίας.

 Χρηματοδότηση υπερέβη την προσφορά

Οι αιτήσεις χρηματοδότησης από τα κράτη‑μέλη ξεπέρασαν το αρχικό πλαφόν του προγράμματος, με συνολική ζήτηση να υπερβαίνει τα €190 δισ. — περίπου 25% πάνω από τη διαθέσιμη «οροφή». Αυτό σημαίνει πως, ενώ είχε εγκριθεί ένα συνολικό «πακέτο» €150 δισ. για δάνεια, η *πραγματική πίεση» στα δημόσια οικονομικά των κρατών είναι πολύ υψηλότερη από ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.

• Σύμφωνα με κυβερνητικές και κοινοτικές πηγές, η Κομισιόν έχει ήδη εξετάσει και εγκρίνει εθνικά σχέδια από 16 κράτη‑μέλη, με τις τελικές διαδικασίες να ολοκληρώνονται στις αρχές του 2026.
• Η Ελλάδα έχει λάβει €787,67 εκατ. από το SAFE, ενώ είχε αιτηθεί περίπου €1,2 δισ., γεγονός που δείχνει ότι η κατανομή σε κάποιες χώρες ήταν πολύ μικρότερη από τα αρχικά αιτήματα.
• Για την Κύπρο εγκρίθηκε χρηματοδότηση €1,18 δισ., δηλαδή σημαντικά υψηλότερη από την εγχώρια κατανομή.

 Ανάγκη για νέο χρηματοδοτικό γύρο

Λόγω της υπερβάσεως των αιτημάτων και της ταχείας εξάντλησης του προϋπολογισμού, οι αξιωματούχοι της ΕΕ ήδη εξετάζουν τη δυνατότητα δημιουργίας ενός «SAFE 2.0» ή τη χρήση εναλλακτικών δομών χρηματοδότησης, πιθανώς με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) ή άλλων επενδυτικών εργαλείων.

Μάλιστα, παρά το γεγονός ότι κάποιοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι υπάρχουν ακόμη διαθέσιμα δισεκατομμύρια μέσα στο τρέχον πρόγραμμα λόγω διαφορών μεταξύ των αιτήσεων και των τελικών συμβάσεων, η ολοκλήρωση της χρηματοδότησης το ερχόμενο άνοιξη θεωρείται βέβαιη.

Οικονομικές και γεωπολιτικές συνέπειες

Ενώ η δημιουργία του SAFE αντιπροσωπεύει μια πολιτική και οικονομική στροφή της ΕΕ σε στρατιωτική αυτονομία, η ταχεία εξάντληση των πόρων δείχνει ότι η πίεση στις δημόσιες δαπάνες για άμυνα είναι μεγαλύτερη από ό,τι αναμενόταν.

Οι χώρες που λαμβάνουν μικρότερη χρηματοδότηση από αυτή που ζήτησαν, όπως η Ελλάδα, αντιμετωπίζουν πρόκληση στην κάλυψη των εθνικών στρατιωτικών τους αναγκών, ειδικά σε κρίσιμα κενά εξοπλισμού και τεχνολογικών συστημάτων.

Η ανάγκη για ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας εντάθηκε και από τις πρόσφατες αποφάσεις της ΕΕ, όπως η έγκριση πακέτου δανείου €90 δισ. προς την Ουκρανία για την άμυνά της, που δείχνει τις ευρύτερες πιέσεις στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Συμπέρασμα: Το χρηματοδοτικό εργαλείο SAFE, παρά την αρχική φιλοδοξία και τον υψηλό προϋπολογισμό του, δείχνει ότι η ζήτηση για άμυνα ξεπερνά τα διαθέσιμα κεφάλαια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτώντας νέα χρηματοδοτικά σχήματα και αναθεώρηση στρατηγικών προτεραιοτήτων στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο ασφαλείας και οικονομίας.

Πηγή: pagenews.gr