Ο Εμανουέλ Μακρόν χτυπάει καμπανάκι στην Ευρώπη: η Ε.Ε. δεν μπορεί να συνεχίσει ως απλή ενιαία αγορά.Λίγες ημέρες πριν το άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την ανταγωνιστικότητα, ο Γάλλος πρόεδρος μιλά για μια «στιγμή αφύπνισης», θέτοντας ένα διπλό γεωπολιτικό και οικονομικό δίλημμα:θέλει η Ευρώπη να παραμείνει χαλαρή αγορά ή να εξελιχθεί σε πραγματική δύναμη;
Κοινό δάνειο και επενδύσεις: το νέο ευρωπαϊκό δόγμα
Στη συνέντευξή του στην Καθημερινή και σε άλλες έξι ευρωπαϊκές εφημερίδες, ο Μακρόν επαναφέρει την ανάγκη ευρωομολόγου – αλλά μόνο για μελλοντικές επενδύσεις, όχι για αμοιβαιοποίηση παλαιών χρεών. Οι στόχοι; άμυνα, τεχνολογία, καινοτομία – επενδύσεις που κανένα κράτος μόνο του δεν μπορεί να σηκώσει.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει την απόστασή του από τη «δύο ταχυτήτων» Ευρώπη που προωθεί το Βερολίνο, υπογραμμίζοντας ότι ο γαλλογερμανικός άξονας παραμένει αναγκαίος αλλά όχι επαρκής για πραγματική πρόοδο.
Η «συμμαχία των προθύμων» και η Ευρωπαϊκή Πολιτική Κοινότητα γίνονται πλέον τα βασικά εργαλεία για στρατηγική αυτονομία.
Η Ελλάδα στο ευρωπαϊκό αφήγημα
Ο Μακρόν δεν διστάζει να επαινέσει την Ελλάδα: «Σημαντικές οικονομικές επιτυχίες, αποτέλεσμα δύσκολων αλλά γενναίων μεταρρυθμίσεων», τονίζει, ενώ στηρίζει την ενιαία αγορά ενέργειας, συνδέοντας τη μείωση τιμών με τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Παραπολιτική ανάγνωση: Η δημόσια αναφορά στην Ελλάδα στέλνει μήνυμα και σε άλλες χώρες του Νότου ότι οι μεταρρυθμίσεις φέρνουν ρόλο στο νέο ευρωπαϊκό σχέδιο.
Ρωσία, ΗΠΑ και Κίνα: η Ευρώπη της αυτονομίας
Ο Μακρόν δεν κρύβει ότι η Ευρώπη πρέπει να μειώσει τις στρατηγικές εξαρτήσεις:
- Ρωσία: δεν είναι πλέον ενεργειακός εταίρος, αλλά απαιτείται διάλογος για τη «μετά τον πόλεμο» αρχιτεκτονική ασφάλειας.
- ΗΠΑ: δεν εγγυώνται τα πάντα, η στρατηγική κατευνασμού δεν αποδίδει.
- Κίνα: μετατράπηκε σε σκληρό ανταγωνιστή, ειδικά σε τεχνολογία και χρηματοπιστωτικά.
Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη πρέπει να αποφασίζει μόνη της, να συντονίζεται, αλλά και να προστατεύει το μοντέλο της σε κρίσεις.
Ενέργεια και τεχνολογία: η μάχη των επόμενων ετών
Η ενοποίηση των ενεργειακών αγορών και η προώθηση χαμηλού άνθρακα ηλεκτρισμού είναι κρίσιμες για την ανταγωνιστικότητα. Παράλληλα, χωρίς κοινές ευρωπαϊκές επενδύσεις σε προηγμένες τεχνολογίες και τεχνητή νοημοσύνη, η ενιαία αγορά κινδυνεύει να διαλυθεί.
Στην παρασκηνιακή σκακιέρα:
Η Γαλλία στέλνει μήνυμα σε χώρες που επενδύουν μονομερώς σε εθνικά έργα (π.χ. πυρηνική ενέργεια) ότι χρειάζεται ευρωπαϊκή προσέγγιση για να αποφευχθεί κατακερματισμός.
Διάλογος με τη Ρωσία: ρεαλισμός και στρατηγική
Ο διάλογος με τη Μόσχα δεν είναι αφέλεια, αλλά στρατηγική ευθύνη. Η Ευρώπη χρειάζεται οργανωμένη και συλλογική προσέγγιση, όχι διμερείς επαφές εκτός Ε.Ε., ώστε να χτιστεί η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας μετά τον πόλεμο.
Light παραπολιτική παρατήρηση: Η θέση αυτή προκαλεί συζητήσεις μεταξύ κρατών-μελών, με Παρίσι και Ρώμη υπέρ, ενώ άλλες πρωτεύουσες παραμένουν διστακτικές.
Η μεγάλη εικόνα: Ευρώπη ή… μαξιλάρι κρίσεων;
«Αν μείνουμε απλώς μια ανοιχτή αγορά, θα γίνουμε το μαξιλάρι των παγκόσμιων κρίσεων», προειδοποιεί ο Μακρόν. Με άλλα λόγια: είτε η Ε.Ε. αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και επενδύει κοινούς πόρους, είτε θα μείνει παθητικός παρατηρητής στις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η στρατηγική αυτονομία αφορά παραγωγή, ενέργεια, άμυνα, τεχνολογία, χρηματοδότηση και συνδέεται άρρηκτα με τη βιωσιμότητα και τον διεθνή ρόλο του ευρώ.
Πηγές
- Συνέντευξη Εμανουέλ Μακρόν στην Καθημερινή