Η στιγμή που άναψε το φιτίλι: «Barbara Rose» μέσα στο «Melania»
Ο Πολ Τόμας Άντερσον και ο Τζόνι Γκρίνγουντ ζήτησαν να αφαιρεθεί μουσική από την ταινία «Phantom Thread» από το ντοκιμαντέρ «Melania», που επικεντρώνεται στη Μελάνια Τραμπ. Στο επίμαχο σημείο ακούγεται σημαντικό απόσπασμα του κομματιού «Barbara Rose», που είχε συνθέσει ο Γκρίνγουντ για την ταινία του Άντερσον.
Η κίνηση των δύο δημιουργών έρχεται ως δημόσια αντίδραση σε μια χρήση μουσικής που, όπως υποστηρίζουν, έγινε χωρίς την απαιτούμενη διαδικασία διαβούλευσης με τον συνθέτη, παρά το γεγονός ότι τα πνευματικά δικαιώματα της μουσικής επένδυσης δεν ανήκουν αποκλειστικά σε εκείνον.
«Παραβίαση σύμβασης»: τι λένε οι Άντερσον – Γκρίνγουντ
Σε κοινή δήλωση που δημοσιοποιήθηκε, οι δύο αναφέρουν ότι ενημερώθηκαν για τη χρήση μουσικού αποσπάσματος από το «Phantom Thread» στο ντοκιμαντέρ. Το βασικό τους επιχείρημα δεν είναι απλώς η “ανεπιθύμητη” αξιοποίηση της μουσικής, αλλά το ότι, σύμφωνα με τους ίδιους, η Universal δεν συμβουλεύτηκε τον Γκρίνγουντ για τη χρήση από τρίτο μέρος, κάτι που θεωρούν ότι παραβιάζει τους όρους της συμφωνίας του ως συνθέτη.
Με αυτό το σκεπτικό, ζητούν επίσημα να αφαιρεθεί η μουσική από το ντοκιμαντέρ, δημιουργώντας ένα νέο μέτωπο που συνδυάζει καλλιτεχνικό έλεγχο, συμβατικές δεσμεύσεις και πολιτισμικό “βάρος” γύρω από ένα πρότζεκτ που ήδη βρίσκεται στο επίκεντρο έντονης δημόσιας συζήτησης.
Γιατί η υπόθεση είναι πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται
Στον κόσμο του κινηματογράφου, το ποιος έχει τα “τελικά” δικαιώματα μιας μουσικής επένδυσης και το ποιος πρέπει να ερωτηθεί σε μια νέα χρήση δεν είναι πάντα απλό. Ακόμη και όταν ένας συνθέτης δεν κατέχει πλήρως τα πνευματικά δικαιώματα, μπορεί να υπάρχουν ρήτρες σε συμβάσεις που αφορούν έγκριση χρήσης, ενημέρωση, περιορισμούς ή συνθήκες αδειοδότησης.
Αυτό που ουσιαστικά προβάλλεται εδώ είναι το ζήτημα του control: όχι μόνο το “επιτρέπεται/δεν επιτρέπεται”, αλλά και το αν τηρήθηκε η συμφωνημένη διαδικασία πριν η μουσική μπει σε ένα άλλο έργο με διαφορετικό περιεχόμενο, διαφορετικό στόχο και ενδεχομένως διαφορετική πολιτική/επικοινωνιακή ανάγνωση.
Τι είναι το «Melania» και γιατί συζητιέται τόσο
Το «Melania» παρουσιάζεται ως ένα ντοκιμαντέρ που φιλοδοξεί να δώσει μια εκ των έσω ματιά στη ζωή της Πρώτης Κυρίας των ΗΠΑ. Ωστόσο, το πρότζεκτ έχει προκαλέσει θόρυβο και για καθαρά οικονομικούς λόγους: έχουν δημοσιευθεί πληροφορίες ότι η Amazon MGM δαπάνησε περίπου 40 εκατ. δολάρια για τα streaming rights και επιπλέον περίπου 35 εκατ. για προώθηση, νούμερα που για ντοκιμαντέρ θεωρούνται ασυνήθιστα υψηλά.
Τα ποσά αυτά πυροδότησαν εικασίες στη δημόσια σφαίρα για το γιατί έγινε μια τόσο μεγάλη επένδυση σε ένα ντοκιμαντέρ με έντονη πολιτική/πολιτισμική φόρτιση, αν και τέτοιες εκτιμήσεις μένουν στη σφαίρα της ερμηνείας.
Στο εισπρακτικό κομμάτι, τα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το φιλμ έφτασε σε εγχώριο σύνολο γύρω στα 13,3–13,4 εκατ. δολάρια στις ΗΠΑ, με συζήτηση για την πορεία του στο box office σε σχέση με το υψηλό κόστος απόκτησης και marketing.
Η επιστροφή του Μπρετ Ράτνερ και το βάρος της συγκυρίας
Το «Melania» έχει σκηνοθετηθεί από τον Μπρετ Ράτνερ, γεγονός που από μόνο του τροφοδοτεί συζητήσεις, καθώς πρόκειται για δημιουργό που είχε απομακρυνθεί από το προσκήνιο του Χόλιγουντ μετά από καταγγελίες για ανάρμοστη συμπεριφορά το 2017, όπως έχει καταγραφεί σε σχετικά δημοσιεύματα.
Αυτό το πλαίσιο κάνει την επιλογή μουσικής και το “branding” του ντοκιμαντέρ ακόμη πιο ευαίσθητο: όταν ένα έργο βρίσκεται εξαρχής σε εμπόλεμη ζώνη δημόσιας εικόνας, κάθε καλλιτεχνική προσθήκη —ιδίως όταν προέρχεται από έργο υψηλού κύρους όπως το «Phantom Thread»— αποκτά πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης.
«Phantom Thread»: κύρος, Όσκαρ και το ειδικό βάρος της μουσικής
Το «Phantom Thread» είχε ξεχωρίσει για τη συνολική του αισθητική, με τη μουσική του Γκρίνγουντ να αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας του φιλμ. Δεν είναι τυχαίο ότι η υπόθεση χρήσης ενός αποσπάσματος δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως τεχνική λεπτομέρεια: στην πράξη, η μουσική ενός έργου τέτοιου κύρους λειτουργεί σαν “υπογραφή” και σαν πολιτισμικό κεφάλαιο που δεν θέλουν όλοι οι δημιουργοί να μεταφέρεται σε άλλο πλαίσιο, ειδικά όταν δεν το έχουν επιλέξει οι ίδιοι.
Η δημιουργική σχέση Άντερσον – Γκρίνγουντ και το «τώρα» της καριέρας τους
Ο Άντερσον και ο Γκρίνγουντ συνεργάζονται εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες, με τον κιθαρίστα των Radiohead να έχει βάλει τη σφραγίδα του σε ταινίες του σκηνοθέτη όπως τα «There Will Be Blood», «The Master» και «Licorice Pizza».
Την ίδια περίοδο, ο Άντερσον βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της σεζόν βραβείων με το «One Battle After Another», το οποίο εμφανίζεται σε δημοσιεύματα ως ισχυρός διεκδικητής σε μεγάλες κατηγορίες. Μέσα σε αυτό το momentum, η δημόσια στάση τους απέναντι στο «Melania» μοιάζει να λέει κάτι ευρύτερο: ότι οι δημιουργοί δεν αφήνουν την καλλιτεχνική τους δουλειά να “περάσει” αθόρυβα σε ένα έργο που δεν ελέγχουν, ειδικά όταν θεωρούν ότι δεν τηρήθηκαν οι συμφωνημένοι όροι.
Τι μπορεί να ακολουθήσει
Η υπόθεση ανοίγει δύο παράλληλους δρόμους. Ο ένας είναι ο πρακτικός: αν το ντοκιμαντέρ θα αφαιρέσει τη μουσική, αν θα αντικατασταθεί, ή αν θα υπάρξει άλλη νομική/συμβατική συνέχεια. Ο άλλος είναι ο συμβολικός: πόση ισχύ έχουν σήμερα οι δημιουργοί πάνω στο “πού” και “πώς” ταξιδεύει το έργο τους στην εποχή των πλατφορμών, των μεγάλων deals και των παραγωγών που κινούνται με τεράστιες ταχύτητες.
Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία Άντερσον–Γκρίνγουντ απέναντι στο «Melania» δεν είναι απλώς ένα παρασκήνιο. Είναι ένα επεισόδιο που ακουμπά την καρδιά της σύγχρονης βιομηχανίας: δικαιώματα, έλεγχος, συναίνεση και το πότε ένα κομμάτι μουσικής παύει να είναι απλώς “ήχος” και γίνεται δήλωση.
Πηγή: Pagenews.gr