Στο στόχαστρο της ΕΕ η Meta: «Μπλόκο» σε rival AI στο WhatsApp και απειλή μέτρων

Η προειδοποίηση των Βρυξελλών και το επίκεντρο: WhatsApp Business

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανεβάζει τους τόνους απέναντι στη Meta, προειδοποιώντας ότι είναι έτοιμη να προχωρήσει σε ενέργειες εάν διαπιστωθεί πως η εταιρεία παρεμποδίζει ανταγωνιστικά chatbots τεχνητής νοημοσύνης από το να χρησιμοποιούν το WhatsApp. Στο επίκεντρο δεν βρίσκεται το «απλό» WhatsApp, αλλά το WhatsApp Business και ειδικά το WhatsApp Business API, δηλαδή το εργαλείο που επιτρέπει σε επιχειρήσεις να επικοινωνούν με πελάτες, να αυτοματοποιούν απαντήσεις και να χτίζουν υπηρεσίες εξυπηρέτησης πάνω στη δημοφιλέστατη πλατφόρμα.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, η Meta εμφανίζεται ως κυρίαρχος παίκτης στην ευρωπαϊκή αγορά μηνυμάτων και ενδέχεται να «καταχράται» αυτή τη θέση, περιορίζοντας την πρόσβαση τρίτων στην υποδομή του WhatsApp για λύσεις AI. Το σκεπτικό είναι ότι, όταν ένα τόσο ισχυρό σημείο πρόσβασης «κλειδώνει» τη διανομή, μπορεί να προκληθεί σοβαρή και δυνητικά μη αναστρέψιμη ζημιά στον ανταγωνισμό.

Το «κλείδωμα» στο Meta AI και η αλλαγή που άναψε τη φωτιά

Η υπόθεση φέρεται να συνδέεται με αλλαγές στους όρους και αναβαθμίσεις που έκαναν το Meta AI τον βασικό – και πρακτικά προνομιακό – βοηθό τεχνητής νοημοσύνης μέσα στο οικοσύστημα του WhatsApp. Η Επιτροπή αντιμετωπίζει το WhatsApp ως «σημαντικό σημείο εισόδου» για AI chatbots που θέλουν να φτάσουν μαζικά στους καταναλωτές, αφού μιλάμε για μια εφαρμογή που έχει μετατραπεί σε καθημερινό κανάλι επικοινωνίας για ιδιώτες και επιχειρήσεις.

Το διακύβευμα δεν είναι θεωρητικό: αν οι ανταγωνιστές δεν μπορούν να «κουμπώσουν» στο WhatsApp Business με ισότιμους όρους, τότε η Meta δεν κερδίζει απλώς ένα προϊόν AI. Κερδίζει κανάλι διανομής, κάτι που στην εποχή των βοηθών τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να αποδειχθεί το πιο κρίσιμο πλεονέκτημα.

Η ΕΕ μιλά ακόμη και για προσωρινά μέτρα

Το σήμα που εκπέμπουν οι Βρυξέλλες είναι ότι δεν θέλουν η έρευνα να «σέρνεται» ενώ η αγορά αλλάζει μπροστά στα μάτια τους. Γι’ αυτό, η Επιτροπή έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινών/ενδιάμεσων μέτρων (interim measures), ώστε να αποτραπεί πιθανή ζημιά στον ανταγωνισμό κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Πρόκειται για ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται όταν οι ρυθμιστές κρίνουν ότι η κατάσταση μπορεί να παγιωθεί πριν υπάρξει τελική απόφαση.

Με απλά λόγια, η ΕΕ δείχνει έτοιμη να ζητήσει αλλαγές τώρα, όχι «κάποτε», αν θεωρήσει ότι το WhatsApp μετατρέπεται σε μονοπάτι μιας κατεύθυνσης υπέρ του Meta AI.

Η απάντηση της Meta: «Δεν υπάρχει λόγος να παρέμβει η ΕΕ»

Η Meta απορρίπτει την κριτική και υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει λόγος ευρωπαϊκής παρέμβασης στο WhatsApp Business API. Η θέση της εταιρείας είναι ότι οι χρήστες έχουν ούτως ή άλλως πολλές επιλογές AI μέσα από εφαρμογές, λειτουργικά συστήματα, συσκευές, ιστότοπους και συνεργασίες, ενώ χαρακτηρίζει εσφαλμένη τη λογική ότι το WhatsApp Business API αποτελεί «βασικό κανάλι διανομής» για ανταγωνιστικά chatbots.

Επιπλέον, η Meta έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η εμφάνιση και η «φόρτωση» AI chatbots τρίτων στο WhatsApp Business δημιουργεί τεχνικά και επιχειρησιακά ζητήματα, υπονοώντας ότι οι περιορισμοί δεν είναι κατ’ ανάγκη αντιανταγωνιστικοί, αλλά σχετίζονται με το πώς σχεδιάστηκε το σύστημα.

Το διεθνές déjà vu: Βραζιλία και παρόμοια υπόθεση

Το θέμα δεν είναι μόνο ευρωπαϊκό. Στη Βραζιλία, οι αρχές ανταγωνισμού είχαν κινηθεί με παρόμοια λογική γύρω από το WhatsApp Business, εξετάζοντας καταγγελίες ότι οι όροι της Meta περιορίζουν τρίτους παρόχους AI. Μάλιστα, υπήρξαν εξελίξεις με μέτρα και στη συνέχεια δικαστική αναστολή συγκεκριμένων ενεργειών, δείχνοντας πόσο σύνθετο είναι το τοπίο και πόσο εύκολα η αντιπαράθεση μεταφέρεται από την πολιτική στην αίθουσα του δικαστηρίου.

Αυτό το προηγούμενο λειτουργεί σαν «καθρέφτης» για την Ευρώπη: η ίδια πρακτική μπορεί να κριθεί διαφορετικά ανάλογα με το νομικό πλαίσιο, το στάδιο της αγοράς και τη ρυθμιστική φιλοσοφία κάθε περιοχής.

Το πολιτικό φόντο: ένταση ΕΕ – Ουάσιγκτον για τη ρύθμιση Big Tech

Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης ανάμεσα στις ευρωπαϊκές αρχές και την αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη ρύθμιση των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών. Η επίτροπος ανταγωνισμού Τερέζα Ριμπέρα έχει επιμείνει ότι το ζήτημα δεν είναι πολιτικό, αλλά αφορά τη σωστή λειτουργία των αγορών και την προστασία των καταναλωτών, με τις Βρυξέλλες να δηλώνουν ότι θα εφαρμόσουν τους κανόνες τους ανεξάρτητα από εξωτερικές πιέσεις.

Στο ίδιο κλίμα, τον Δεκέμβριο υπήρξαν αμερικανικές απαγορεύσεις βίζας σε Ευρωπαίους, μεταξύ των οποίων και ο πρώην επίτροπος Τιερί Μπρετόν, σε μια εξέλιξη που αντιμετωπίστηκε στην Ευρώπη ως κλιμάκωση της αντιπαράθεσης γύρω από το πώς ρυθμίζονται οι πλατφόρμες και η ψηφιακή ισχύς.

Γιατί το WhatsApp είναι το «έπαθλο» της νέας εποχής AI

Πίσω από τις ανακοινώσεις και τα νομικά επιχειρήματα υπάρχει μια απλή πραγματικότητα: στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, δεν αρκεί να έχεις το καλύτερο chatbot. Πρέπει να έχεις και την πρόσβαση στον χρήστη. Και το WhatsApp, ειδικά στην Ευρώπη, λειτουργεί ως ψηφιακή «πλατεία» όπου συγκλίνουν καθημερινές συνομιλίες, εξυπηρέτηση πελατών, παραγγελίες, ενημερώσεις και υπηρεσίες.

Γι’ αυτό η Κομισιόν φοβάται το ενδεχόμενο ενός μοντέλου όπου το WhatsApp γίνεται η πύλη, αλλά το κλειδί το κρατά αποκλειστικά το Meta AI. Και γι’ αυτό η Meta απαντά ότι η αγορά AI έχει πολλούς δρόμους, άρα δεν υπάρχει λόγος να θεωρείται το WhatsApp μοναδικός «λαιμός μπουκαλιού».

Η επόμενη μέρα: τι θα κρίνει την έκβαση

Το επόμενο διάστημα θα κριθεί από το αν η ΕΕ θα θεωρήσει ότι οι αλλαγές στο WhatsApp Business ισοδυναμούν με άρνηση πρόσβασης και άρα με πρακτική αποκλεισμού ανταγωνιστών, ή αν η Meta θα πείσει ότι πρόκειται για θεμιτή πολιτική πλατφόρμας με τεχνικές και λειτουργικές δικαιολογίες. Παράλληλα, το αν θα επιβληθούν ενδιάμεσα μέτρα θα δείξει πόσο επείγον θεωρεί η Επιτροπή το ρίσκο να «κλειδώσει» η αγορά πριν ολοκληρωθεί η έρευνα.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι καθαρό: η Ευρώπη δεν βλέπει πια την AI μόνο ως τεχνολογία, αλλά ως πεδίο ανταγωνισμού όπου οι πύλες πρόσβασης και τα οικοσυστήματα μπορούν να κρίνουν ποιοι θα επιβιώσουν και ποιοι θα μείνουν εκτός.

Πηγή: Pagenews.gr