ΣΚΗΝΙΚΟ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ: Deal σε εμπόριο, μετανάστευση και ενέργεια

Η σημερινή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ), δεν φιλοδοξεί να λύσει τα βαριά ιστορικά ζητήματα που βαραίνουν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Φιλοδοξεί, ωστόσο, να τα παρακάμψει – προσωρινά – οικοδομώντας ένα πλέγμα πρακτικών συμφωνιών που θα λειτουργεί ως «γεωοικονομική άγκυρα» σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής ρευστότητας, με την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και τις ενεργειακές ροές να αναδιαμορφώνουν τους στρατηγικούς χάρτες, Αθήνα και Άγκυρα επιδιώκουν να κεφαλαιοποιήσουν το θετικό κλίμα των τελευταίων μηνών χωρίς να αγγίξουν – τουλάχιστον προς το παρόν – τις «κόκκινες γραμμές».

Η στρατηγική της «θετικής ατζέντας»

Οι προσδοκίες για πρόοδο στα μείζονα – υφαλοκρηπίδα, ΑΟΖ, αποστρατιωτικοποίηση νησιών – παραμένουν χαμηλές. Και οι δύο κυβερνήσεις βρίσκονται σε προεκλογικό κύκλο με ορίζοντα το 2027, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια πολιτικού ρίσκου.

Αντίθετα, το βάρος μετατοπίζεται:

• Στην οικονομική συνεργασία και το διμερές εμπόριο
• Στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών
• Στην ενεργειακή διασύνδεση και περιφερειακή σταθερότητα
• Στη συνεργασία πολιτικής προστασίας
• Σε ζητήματα βίζας, καθημερινότητας και μειονοτικών δικαιωμάτων

Η σύνθεση της πολυάριθμης ελληνικής αποστολής – από τα υπουργεία Οικονομίας και Ανάπτυξης έως Μετανάστευσης, Πολιτικής Προστασίας και Πολιτισμού – υποδηλώνει πρόθεση για υπογραφή συμφωνιών χαμηλής πολιτικής έντασης αλλά υψηλής πρακτικής αξίας.

Η «σκιά» Φιντάν και τα εσωτερικά μηνύματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε η παρέμβαση του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, ο οποίος προχώρησε σε ασυνήθιστο διαχωρισμό εντός της ελληνικής κυβέρνησης. Εξέφρασε εμπιστοσύνη στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Γιώργο Γεραπετρίτη ως «πρόθυμους» για επίλυση, αφήνοντας αιχμές για τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια.

Η κίνηση ερμηνεύεται ως:

• Μήνυμα πολιτικής πίεσης προς την Αθήνα
• Απόπειρα ενίσχυσης «μετριοπαθών» φωνών
• Δοκιμή εσωτερικών ισορροπιών

Η ελληνική πλευρά επέλεξε χαμηλούς τόνους, αποφεύγοντας την κλιμάκωση, σε μια εμφανή στρατηγική διατήρησης του διαύλου επικοινωνίας.

Ενέργεια: Το αθέατο χαρτί

Η ενέργεια αποτελεί τον λιγότερο ορατό αλλά ίσως πιο κρίσιμο άξονα. Η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται σε διαδικασία αναδιαμόρφωσης ενεργειακών δικτύων, με την Ευρώπη να επιδιώκει απεξάρτηση από ρωσικές ροές και να αναζητά εναλλακτικούς διαδρόμους.

Η πιθανή εμβάθυνση συνεργασίας:

• Στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις
• Στα LNG hubs
• Στις διαμετακομιστικές ροές

θα μπορούσε να μετατρέψει τις δύο χώρες από ανταγωνιστές σε συμπληρωματικούς παίκτες σε ένα νέο γεωοικονομικό τοπίο.

Μεταναστευτικό και ασφάλεια συνόρων

Η Αθήνα θέτει ως προαπαιτούμενο για ουσιαστική οικονομική πρόοδο τη σταθερή συνεργασία στη διαχείριση μεταναστευτικών ροών. Το ζήτημα παραμένει διπλωματικά ευαίσθητο και πολιτικά εκρηκτικό, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν ως μοχλός πίεσης.

Η κοινή δράση στην πολιτική προστασία – ιδίως μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές και τους σεισμούς σε Ελλάδα και Τουρκία – αναδεικνύεται σε νέο πεδίο «ήπιας ισχύος» και οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

Η γεωπολιτική εξίσωση

Η επαναδραστηριοποίηση του ΑΣΣ έρχεται σε μια συγκυρία όπου:

• Οι ΗΠΑ επιδιώκουν σταθερότητα στο νοτιοανατολικό ΝΑΤΟϊκό τόξο
• Η Ε.Ε. ενισχύει την ενεργειακή και αμυντική της αυτονομία
• Η Τουρκία επιχειρεί επαναπροσέγγιση με τη Δύση
• Η Ελλάδα εδραιώνει ρόλο περιφερειακού κόμβου

Η διατήρηση ή μη της δυναμικής που δημιουργείται σήμερα θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η «θετική ατζέντα» μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι σε πιθανές εντάσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η σημερινή συνάντηση δεν παράγει ιστορικές λύσεις. Παράγει, όμως, πολιτικό χρόνο. Και σε μια περιοχή όπου οι ισορροπίες αλλάζουν με ταχύτητα, ο χρόνος είναι ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό κεφάλαιο.

Το ερώτημα δεν είναι αν Αθήνα και Άγκυρα μπορούν να λύσουν τις διαφορές τους άμεσα. Το ερώτημα είναι αν μπορούν να τις διαχειριστούν χωρίς να τις αφήσουν να εκτροχιάσουν τη γεωοικονομική τους σύγκλιση.

Πηγή: pagenews.gr